تریبون مستضعفین- پیمان طالبی

به ساحت قدس امام علی نقی (ع)

حیوان اگر به پوزه نبندد لگام‌ها
وا می شود دهان به «نبایدکلام‌ها»

وقتی شراب پاک و مطهر نمی‌خورند
باید شرنگ ریخت در این‌گونه جام‌ها

این عده‌اند و سجده به اهریمنان دون
ماییم و سر به ساحت قدسی‌مقام‌ها

یا ایهاالامیر، و یا ایها العزیز!
ای مقصد تمامی این السلام‌ها!

ای صبحگاه، سجده‌کنانت پیمبران!
ای شامگاه، بر سر خوانت امام‌ها!

ای خورده منکِرِ تو مکرر تمام عمر
از دست‌های هرچه حرامی، حرام‌ها

آنان که نام پاک تو را، خوار برده‌اند
قی کرده‌اند قوتِ حرامی که خورده‌اند

***
پاپی شده قلم که لبی بر سبو برد
هر بیت را به ساغر پر می فرو برد

این شاعر از خدا صله‌اش را گرفته است
گر در قنوت شفع کسی اسم از او برد

اما تمام حاجت او یک نگاه توست
سودا که شاعر تو از این آرزو برد

هم، نام توست هادی و هم، نام ایزد است
نام تو را چگونه بشر بی‌وضو برد؟

حاشا که عشق را بتواند به سادگی
با یک دو حرف پوچ به غارت، عدو برد

باشد که تیغ تیز زبان‌های خلق را
پروردگار سوی عدو تا گلو برد

این شعر ـ اگر صلاح بدانی ـ بر آن سر است
کز دشمنان سفله تو آبرو برد

آنان که نام پاک تو را خوار برده‌اند
قی کرده‌اند قوت حرامی که خورده‌اند

***
با دیدن تو چشم و جبین را شناختیم
این‌گونه آسمان و زمین را شناختیم

ما مردمان دوزخ بی‌نام و بی‌نشان
با نام تو بهشت برین را شناختیم

نام تو را، امام دهم بودنِ تو را
شرمنده‌ایم… از تو همین را شناختیم

اسبی به خیمه آمد با زین واژگون
آن‌روز تازه واژه زین را شناختیم

حالی زبان کفر به دشنام باز شد
در این مجال، دشمن دین را شناختیم

غیر از سپر نبود که دیدیم پیش از این
تا عاقبت که خنجر کین را شناختیم

آری حرام‌زاده بسی می‌شناختیم
باری حرام‌زاده‌ترین را شناختیم

آنان که نام پاک تو را، خوار برده‌اند
قی کرده‌اند قوت حرامی که خورده‌اند

سطح ذخیره سازی نفت در دنیا در حال بالا رفتن است.اگر این روند ادامه یابد و ریسک‌های سیاسی بازار از بین رود یا کم شود، خطر کاهش قیمت‌های نفت را در آینده نزدیک به همراه خواهد داشت . در این زمینه نشریه چشم‌انداز ایران (شماره ۷۲) با آقای سید غلامحسین حسن تاش مصاحبه ای ترتیب داده است که در ادامه می خوانید:

اخبار منتشره در نشریه‌های خارجی حاکی از آن است که ذخیره‌سازی استراتژیک نفتی کشورهای غربی از ۹۰ روز به ۱۲۵ روز افزایش یافته و این به غیر از ذخایر تجاری شرکت‌های بزرگ نفتی همچون بی‌پی، شل، توتال و… است که در اختیار دارند. آیا این امر بیانگر برنامه‌های خطرناکی علیه ایران نیست؟

در مورد خبر افزایش میزان ذخایر استراتژیک نفتی اطلاعی ندارم، ولی درباره اصل ذخیره‌سازی به چند نکته اشاره می‌کنم. اصولاً‌ ذخیره‌سازی باعنوان ذخایر استراتژیک نفتی (Strategic Petrolume reserve) یا (SPR) از دهه ۱۹۷۰ به بعد شکل گفت. کشورهای صنعتی برای جلوگیری از تکرار بحران نفتی ۱۹۷۳ و به عبارتی برای این‌که از یک سوراخ دو بار گزیده نشوند مبادرت به تأسیس آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) کردند و در کنار مجموعه‌ای ازسیاست‌های دیگر، تصمیم گرفتند مقداری از نفت مورد نیاز خود را ذخیره کنند تا در روز مبادا از آن استفاده کنند. آژانس بین‌المللی انرژی، کمیته‌ای دارد که ذخیره‌سازی نفت در کشورهای عضو را کنترل می‌کند و علتش این است که کشورهای صنعتی هم درواقع گاهی اوقات از تعهدات خود تخلف می‌کنند.

مثلا زمانی‌که می‌بینند شرایط بین‌المللی آرام است. زیرا موجودی ذخایر استراتژیک مانند نگه‌داشتن پول در حساب جاری است و طبعا هزینه دارد. برای آینده نامشخص نفت را می‌خرند و راکد نگه‌می‌دارند. هزینه انبارداری و نگه‌ آن را هم می‌پردازند. تحمل این هزینه سخت است، از این‌رو کمیته مورد نظر در آژانس دائماً کنترل می‌کند که کشورهای عضو از تعهدات خود شانه خالی نکنند و همیشه به میزان کافی و لازم ذخیره نفت وجود داشته باشد. در مورد حجم ذخیره‌سازی نیز روایت‌های مختلفی وجود دارد و باید اعتراف کنم متأسفانه هیچ‌گاه کار دقیقی روی آن انجام نشده است، اما بحث ذخیره ۹۰ روز واردات و ۶۰ روز مصرف مطرح است و در این معیار هم بین اعضا نظرات متفاوتی وجود دارد، زیرا بعضی از آن‌ها ماندن ژاپن صرفاً‌ واردکننده نفت هستند و بعضی هم خود تولید دارند و کسری مصرف را وارد می‌کنند، بنابراین برخی از کشور‌ها کل مصرف و برخی دیگر کل واردات را ذخیره‌سازی می‌کنند.

در سال ۱۹۹۱ زمانی‌که عراق کویت را اشغال کرد و امریکایی‌ها آماده جنگ برای بازپس‌گیری کویت می‌شدند حدود سه ماه طول کشید تا جنگ آغاز شود و در این مدت یکی از کارهایی که امریکایی‌ها انجام دادند افزایش ذخایر استراتژیک نفت خود از ۷۵۰ میلیون بشکه به یک میلیارد بشکه بود.

این اقدام آن‌ها قیمت نفت را هم کمی بالا برد.

بله، قیمت نفت شروع کرد به بالارفتن و خیلی‌ها هم که نمی‌دانستند داستان چیست، فکر کردند این افزایش مربوط به تب و تاب روانی جنگ است و فکر کردند وقتی هنوز که جنگ شروع نشده چنین است، با شروع جنگ قیمت نفت به نحو فوق‌العاده‌ای افزایش می‌یابد، اما آن افزایش قیمت ناشی از همین تقاضای ذخیره‌سازی جدید بود و زمانی که عملیات توفان صحرا شروع شد، امریکایی‌ها ذخیره اضافی را وارد بازار کردند و قیمت‌ها کاهش یافت و خیلی از کشورهایی‌که ذخیره‌سازی کرده بودند تا با قیمت‌های بالا نفت را بفروشند با توجه به روند کاهنده قیمت‌ها نگران شده و نفت خود را برای فروش عرضه کردند و بدین‌وسیله باعث افت بیشتر قیمت‌ها شدند ازجمله خود ما هم همین اشتباه را کردیم. این به خاطر این بود که مکانیزم ذخیره‌سازی را درست درک نکرده بودیم.

به‌تازگی هم در جریان لیبی و توقف تولید نفت آن کشور، طرح آژانس بین‌المللی انرژی یعنی تزریق ۶۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک اعضا به بازار به اجرا درآمد.

من این خبری را که شما در رابطه با افزایش مدت و میزان ذخیره‌سازی در کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری‌های اقتصادی (OECD) گفتید نشننیدم و البته فکر هم نمی‌کنم که در این حد صحیح باشد، اما همواره در روزهای اخیر در ذهن من بود که چنین اتفاقی یعنی افزایش ذخائر، در حال وقوع است، ‌ زیرا درحالی‌که رشد اقتصادی جهان پایین است و غالب پیش‌بینی‌ها هم وضع ۲۰۱۲ را بد‌تر از ۲۰۱۱ می‌داند و تجدیدنظر و اصلاحاتی هم که صندوق بین‌المللی در ارزیابی‌های خود از وضع اقتصادی ارائه می‌دهد، دائماً رو به پایین است و برآورد خود از نرخ رشد اقتصادی دنیا را مرتب کاهش می‌دهد. طبیعی به نظر می‌رسد که به دلیل نرخ پایین رشد اقتصادی تقاضا برای نفت پایین باشد و ازسوی دیگر هم نفت لیبی که از بازار خارج شده بود دوباره وارد بازار شده است ولذا قیمت‌ها نباید در این حد فعلی بالا باشد و این می‌تواند ناشی از افزایش تقاضا برای ذخیره‌سازی باشد.

میزان تولید نفت لیبی در حال حاضر چقدر است؟

رکورد تولید نفت لیبی یک میلیون و شصدهزار بشکه بود که حدود یک میلیون و سیصدو پنجاه تا یک میلیون و چهارصد هزار بشکه آن صادر می‌شد و در اثر درگیری‌های داخلی تقریباً به صفر رسید و اکنون میزان صادرات به بالای یک میلیون بشکه رسیده است و شاید علت این‌که تحریم‌های نفتی علیه ایران را تا جولای ۲۰۱۲ به تعویق انداختند همین مسئله باشد که تا آن زمان تولید نفت لیبی به رکورد پیشین خود بازگشت خواهد کرد.

گفتم با توجه به کاهش تقاضای جهان و بازگشت نفت لیبی به بازار، قیمت‌های کنونی نفت که از ۱۲۰ دلار هم بالا‌تر رفته مقداری غیرمترقبه است و عادی نیست. ممکن است گفته شود افزایش تقاضا به دلیل فصل زمستان و سرمای اروپاست، ولی باید توجه داشت که تقاضای زمستان بیشتر به بخش گاز فشار وارد می‌کند، زیرا مصرف حرارتی در اروپا بیشتر به گاز وابسته است و اکنون هم گاز در بازار جهانی با مازاد عرضه روبه‌روست و محموله‌های LNG بعضاً سرگردان است تا بازاری برای فروش آن پیدا شود. قرار بود امریکا متقاضی عمده LNG باشد و خیلی‌ها هم سرمایه‌گذاری کردند تا آن تقاضا را پاسخ دهند، ولی در مدت چند سال گذشته تولید گاز به‌شدت افزایش یافت و آن چشم‌انداز اولیه به‌طور کل تغییر پیدا کرد حتی امریکا عرضه‌کننده LNG هم شد. حال که نفت لیبی وارد بازار می‌شود و نفت ایران هنوز در بازار وجود دارد به نظر می‌رسد قیمت کنونی غیرمنتظره است، مگر این‌که‌‌ همان پدیده افزایش ذخیره‌سازی اتفاق افتاده باشد تا در تابستان که فصل گرماست و تقاضا کاهش می‌یابد و اعمال تحریم‌های نفتی ایران نیز در ماه جولای ۲۰۱۲ است، بتوانند با ذخیره‌سازی صورت گرفته وضعیت بازار را کنترل کنند.

اگر این امر به‌طور جدی صورت گرفته باشد متأسفانه احتمال گزینه جنگ نیز تا حدودی تقویت می‌شود و من با این توضیحی که در رابطه با عرضه و تقاضا و قیمت‌های جاری مطرح کردم احتمال این را زیاد می‌دانم که ذخیره‌سازی صورت گرفته باشد.

خبری که به‌طور مشخص داریم این است که چینی‌ها از فرصت به شدت استفاده کرده و با تخفیفی که از خرید نفت می‌گیرند ذخیره‌سازی خود را به شدت افزایش داده‌اند. البته چین عضو IEA (آژانس بین‌المللی انرژی) نیست، ولی آژانس از چند سال پیش به چین فشار آورده و به دلیل اینکه یک وارد کننده بسیار بزرگ است، چین را موظف به ذخیره‌سازی کرده و آن کشور هم پذیرفته است.

توجه داشته باشید که ذخیره‌سازی استراتژیک تعهدی است که کشورهای عضو آژانس دارند، اما خود شرکت‌های نفتی هم ذخایر تجاری (Commercial) دارند که با توجه به شرایط بازار و پیش‌بینی قیمت‌های آتی نسبت به ذخیره نفت خود اعمال مدیریت می‌کنند.

آیا نهادی نیست که حساب و کتاب ذخایر تجاری شرکت‌ها را در دست داشته باشد؟

البته گاهی اوقات که شرایط حاد می‌شود دولت‌ها طی دستورالعمل‌های کاملاً محرمانه شرکت‌ها را هم مجبور می‌کنند ذخایر تجاری خود را افزایش دهند. این امر در دنیا سابقه دارد.

موضوعی که مایلم در اینجا اشاره کنم این است که مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی در وزارت نفت تشکیل شد تا دقیقاً این‌گونه رصد‌ها و پایش‌‌ها را انجام دهد و این کار نیز قبلا انجام می‌شد. کارکنانی بودند که براساس شواهد و قراین همواره ذخیره‌سازی‌ها را رصد و ارزیابی می‌کردند و همان‌طور که شما یادآوری کردید در شرایطی که تهدید علیه کشور وجود دارد و بحث تحریم‌ها مطرح است این نوع اطلاعات از قبیل این‌که؛ وضعیت ذخایر دنیا چگونه است؟ آیا ذخایر افزایش می‌یابد و یا کم می‌شود؟ آیا ذخایر موجود اجازه می‌دهد تا تحریم‌ها به‌طور جدی علیه ما اعمال شود؟ وضعیت عرضه و تقاضا چگونه است و در صورت حمله احتمالی علیه ما چه خواهد شد؟ برای ما بسیار مهم است.

باید به‌طور جدی بگویم که متأسفانه در یکی دو سال گذشته بویژه در دوره مدیرت آقای می‌رکاظمی با توجه به مسئولیتی که برای اداره مؤسسه مطالعات تعیین شدند مؤسسه از مسیر اولیه خود خارج شد و از اهداف تأسیس آن فاصله گرفت. دیگر آن رصدکردن انجام نمی‌شود و نه‌ تنها در مورد آمار ذخیره‌سازی، بلکه حتی در مورد مسائل مهم دیگری مثل این‌که مثلا توان واقعی تولید نفت عربستان چقدر است نیز به‌طور جدی دنبال نمی‌شود.

من بار‌ها با توجه به موقعیت کشورمان در بازار نفت پیشنهاد کرده‌ام که یک بانک اطلاعاتی غنی از کل میادین نفت دنیا تهیه شود. حال ممکن است ابتدا آن را از جایی خرید، اما به روزرسانی می‌توان توسط تیمی داخلی انجام شود، زیرا هر قراردادی که در دنیا بسته می‌شود اطلاعات و اخباری از آن منتشر می‌شود و با پیگیری مستمر می‌توان نتیجه آن قرارداد و تأثیری که در میزان تولید نفت خواهد داشت را دنبال کرد. حتی فرا‌تر از این، پیشنهاد من این بود که ما باید بانک اطلاعاتی از پالایشگاه‌های دنیا را داشته باشیم. پالایشگاه‌های جدیدی که ساخته می‌شود و تغییراتی که در فرایند پالایش آن‌ها اتفاق می‌افتد همه و همه باید رصد شوند، زیرا همه این عوامل بر مسیر تقاضای نفت تأثیرگذارند. این‌ها کارهایی است که باید در کشور انجام شود و متأسفانه مؤسسه‌ای را هم که وظیفه آن گردآوری و پالایش این‌گونه اطلاعات بوده است به باور من از مسیر کاری خود خارج کرده‌اند.

گویا مسئولان بالای ما هم اطلاع ندارند که این همه ذخیره‌سازی انجام گرفته است؟

بدون تعارف بسیاری درک درستی از ذخیره‌سازی ندارند، زیرا شما باید در یک روند تاریخی نفت بدانید که ذخیره‌سازی چیست و با چه اهدافی انجام می‌شود چرا نام آن را ذخایر استراتژیک گذاشته‌اند؟ باید این سوابق را دانست تا متوجه شد که ماجرا چیست و چرا افزایش ذخیره‌سازی استراتژیک نگران‌کننده است. بنابراین معتقدم اشراف و حسی که نسبت به این موارد باید باشد متأسفانه وجود ندارد.

آیا برداشت از ذخایر استراتژیک به دستور عالیترین مقام حکومتی صورت می‌گیرد؟

بله، در امریکا به دستور رئیس‌جمهور است معمولاً هم بسیار سخت اجازه برداشت از ذخایر داده می‌شود. مثلاً در توفان کاترینا که چند سال پیش اتفاق افتاد تولید نفت امریکا در خلیج مکزیک متوقف شد. در آن شرایط رئیس‌جمهور امریکا از ذخایر استراتژیک به شرکت‌های نفتی قرض داد تا پس از عادی‌شدن تولید آن را برگردانند.

معمولاً سعی می‌کنند آمار و وضعیت ذخایر استراتژیک را حتی‌المقدور محرمانه نگاه دارند، زیرا موضوع ذخایر استراتژیک تیغ دو لبه است، یعنی در شرایطی که برداشت از ذخایر صورت می‌گیرد تلقی مردم این می‌شود که روز مبادا فرارسیده و گاهی اوقات تقاضای ناشی از اثر روانی این برداشت در جهت عکس عمل می‌کند یعنی از یک طرف ذخایر را وارد بازار می‌کنند تا عرضه زیاد شود، اما اثر روانی آن مصرف‌کنندگان را نگران وجود بحران می‌کند و در عمل تقاضا به‌جای کاهش افزایش می‌یابد. بنابراین قدرت مانور غربی‌ها هم روی این ذخایر بالا نیست، اما در شرایط خاص از این ذخایر برداشت می‌کنند.

آیا ایران نیز ذخیره‌سازی استراتژیک دارد؟

خیر، ما ذخایر عملیاتی داریم. مثلاً در خارک اگر متوسط بارگیری ۲ تا ۳ میلیون بشکه باشد طبیعتاً گاهی اوقات به علت توفان و یا عدم ورود کشتی و… وقفه‌ای در کار حاصل می‌شود و برای جبران و حفظ متوسط، مقداری ذخیره‌سازی عملیاتی انجام می‌گیرد، اما به آن معنا ذخیره‌سازی استراتژیک نداریم.

ارزیابی شما از تحریم‌های نفتی علیه ایران چیست؟

من در مهرماه ۱۳۹۰ در یادداشتی نوشتم که متناسب با تغییر اوضاع در لیبی و بازگشت نفت آن به بازار به احتمال زیاد تحریم‌های نفتی علیه ایران فعال خواهد شد. البته این مهم است که متوجه باشیم هسته اصلی تحریم‌ها علیه ایران تحریم‌های بین‌المللی بانکی است. این تحریم‌ها باعث می‌شوند نتوانیم به پول نفتی که می‌فروشیم آنچنان‌که باید و شاید دست یابیم و تحریم‌های نفتی اروپا هم از همین جهت مهم است، ‌ زیرا با تغییر بازار فروش نفت از اروپا به هندوچین و امثالهم دیگر نمی‌توانیم در مقابل فروش نفت به ارز قوی مانند یورو و دلار دست یابیم، زیرا هیچ بانکی حاضر به نقل و انتقال ارز برای ما نیست. اما زمانی‌که اروپا از ما نفت می‌خرد مجبور است یورو بدهد که یک ارز قوی و رایج است و من فکر می‌کنم تحریم نفتی اروپا مکمل همین تحریم‌های بانکی است و سبب می‌شود که بازار فروش نفت محدود به چین و هند و.. شود، چون به نظر می‌رسد که شاید امریکایی‌ها هم نخواهند فروش نفت ما به کلی از بازار حذف شود، بلکه می‌خواهند کنترل شده به جهتی هدایت کنند که پس از فروش نفت هم نتوانیم پول آن را به دست آوریم.

آیا این روند در‌‌نهایت به نفت در برابر غذا نخواهد انجامید؟

روند حتی بد‌تر از آن است چرا؟ چون آن زمان که عراق تحریم تحت کنترل سازمان ملل بود و پول نفتی که فروخته می‌شد به حساب‌های سازمان ملل واریز می‌شد و سازمان کنترل می‌کرد که آن پول صرف غذا و دارو بشود، ولی اکنون محور فشار‌ها متمرکز بر نقل و انتقال‌های بانکی است که عملاً گریبان همه صنایع حتی دارو و غذا را هم می‌گیرد که بد‌تر از نفت در برابر غذاست. به‌تازگی شاید مطلع شدید که بیش از بیست کشتی غلات که به بنادر ما آمده بودند بیش از دو ماه نمی‌توانستند بار خود را تخلیه کنند، زیرا محدودیت جابه‌جایی ارز توسط بانک‌ها مانع از پرداخت وجه آنان می‌شد تا فروشنده اجازه تخلیه را بدهد.

من معتقدم باید در برابر این‌گونه اقدام‌های خصمانه پیگیری‌های حقوقی انجام دهیم. هیلاری کلینتون گفته ما در مورد نیازهای داروی و غذایی مردم ایران، نمی‌خواهیم به ایران فشار آوریم، ولی می‌بینیم تحریم‌های بانکی در‌‌ همان زمینه‌ها فشار وارد می‌کند.

دارو که مشمول تحریم نیست.

دقت کنید دارو را به ما می‌دهند، ولی پولش را نمی‌توانیم پرداخت کنیم یعنی فروشنده به علت تحریم نیست که به ما دارو نمی‌دهد، بلکه به واسطه عدم توانایی پرداخت پول ازسوی ما دارو را تحویل نمی‌دهد.

در ارتباط با بحث مخازن نفتی مشترک در آخرین شماره نشریه اقتصاد انرژی به نقل از آقای حسینی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس آمده که از کل ۲۶ مخزن مشترک حدود ۲۹۰ هزار بشکه نفت در روز و ۲۵۰ میلیون مترمکعب گاز استخراج می‌شود، درحالی‌که اگر سرمایه‌گذاری لازم صورت گیرد و درست از این مخازن بهره‌برداری شود می‌توان ۲ تا ۳ میلیون بشکه نفت در روز و حدود ۷۰۰ میلیون مترمکعب گاز استحصال نمود. چرا چنین پتانسیل عظیمی مغفول مانده درحالی‌که رقبا به شدت مشغول بهره‌برداری هستند.

موضوع مخازن مشترک حدیث مکرر است که باید مثل همیشه اظهار تأسف کرد. تقریباً در تمامی میادین مشترک از رقبا عقب هستیم غیر از عراق که سال‌ها درگیر جنگ بود و به‌زودی از آن هم عقب خواهیم افتاد، زیرا به‌شدت شروع به فعالیت و کار کرده‌اند. همان‌طور که گفتید در لایه گازی پارس جنوبی که مهم‌ترین حوزه مشترک ماست از نظر تجمعی قطری‌ها تاکنون بیش از سه برابر ما برداشت کرده‌اند و در حال حاضر هم دو برابر ما تولید دارند. به‌تازگی معادل دو فاز پارس جنوبی را به بهره‌برداری رساندند، اما چون گاز این دو فاز به GTL (Gas to Liquid) تبدیل می‌شود به همین دلیل خیلی متوجه برداشت گاز آن دو فاز نشدیم، ولی در عمل نزدیک دو فاز پارس جنوبی، برداشت قطر افزوده شد.

در مورد لایه نفتی هم که وضع خیلی بد‌تر است سال گذشته تولید قطر از این لایه پارس جنوبی ۴۵۰ هزار بشکه در روز بود و سال جاری به ۵۰۰ هزار بشکه رسیده است. فکر می‌کنم با این روند تا ما بخواهیم به آن میدان برسیم نفت آن به اتمام رسیده باشد. من کماکان معتقدم مشکل اصلی مشکل مدیریتی و روشن نبودن برنامه‌هاست. اکنون می‌بینیم چپ و راست، قراردادهایی بسته می‌شود برای میادینی که انسان واقعاً تعجب می‌کند که این‌ها چه اولویتی دارند؟ میادین مستقلی مانند زاغه که نفت آن تقریباً‌ فوق‌سنگین است و میدان کوچکی هم است، یا میدان چنگوله و…، اگر شرکتی وجود دارد که می‌تواند در این میدان‌ها سرمایه‌گذاری کند چرا این شرکت را نمی‌بریم روی میادین مشترک کار کند. البته در صورتی که شرکت توانایی داشته باشد و اگر فاقد توانایی باشد که اصلاً بی‌خودی قرارداد بسته شده است. آقای وزیر هم که متأسفانه از ابتدا مناقصه را کنار گذاشته من یادداشتی در دفاع از مناقصه نوشتم. مناقصه یک ضابطه است و تعیین می‌کند که طرف شما آیا توانایی ارائه ضمانتنامه دارد، سابقه‌اش چیست و… وقتی شما این ضابطه را برمی‌دارید هرکس ادعای توانایی در پروژه‌های صنعت‌نفت را خواهد داشت.

در قراردادهایی هم که با شرکت‌های توانمند بسته می‌شود باز شاهدیم که اولویت‌ها بعضاً در نظر گرفته نمی‌شود. مثلاً شرکت مپنا که یک شرکت قوی است، ولی کارش توربین‌سازی است به‌تازگی قرارداد بزرگی برای توسعه میدان گاز به‌نام فروزB امضا کرده درحالی‌که هنوز بسیاری از کارهای پارس‌جنوبی بر زمین مانده است. سرانجام اگر مپنا یا هر شرکت دیگری توانایی کار در دریا را دارد، چرا آن را به پارس جنوبی نمی‌برند؟ درست است که برای همه فازهای پارس جنوبی تفاهم‌نامه امضا کرده‌اند، ولی این‌ها که واقعاً عملیاتی نشده شرکتی توانا مانند مپنا می‌تواند برود و با پیمانکار پارس‌جنوبی کنسرسیوم تشکیل دهد و یا به‌عنوان پیمانکار دست دوم پروژه‌ها وارد کار شود. در‌‌نهایت باید توجه داشت در شرایط تحریم توانایی و بضاعت مدیریتی و تامین کالا و کنترلی و نظارت مجموعه، محدود است و باید صرف اولویت‌‌ها شود.

من از این بحث می‌خواهم نتیجه بگیریم که صنعت نفت و گاز هنوز در عمل اولویت‌های خود را مشخص نکرده و دچار نوعی سرگردانی است. در شرایط کنونی معتقدم کار توسعه در میادین مستقل را اصولاً به‌طور کلی باید کنار بگذاریم و تا زمانی‌که تحریم هستیم ققط باید:

۱ـ صرفاً‌ به توسعه و بهره‌برداری از میادین مشترک بپردازیم.

۲ـ در میادین مشترک هم اولویت‌بندی کنیم آن هم متناسب با این‌که رقیب ما چقدر از میدان بهره‌برداری می‌کند.

ممکن است جایی رقیب روی مخزن کار نکند ما هم اگر کاری انجام ندهیم عقب نخواهیم افتاد، ولی به محض این‌که رقیب شروع به کار کرد ما هم باید برنامه‌های خود را فعال کنیم. مثلاً‌در میادین مشترک با عراق سال‌های سال به دلیل جنگ و اشغال عراق کاری ازسوی آن‌ها صورت نمی‌گرفت، ولی اکنون شرکت‌های خارجی مشغول به کار شده‌اند و بیشترین تمرکز را هم نزدیک مرز ما دارند طبیعتاً ما هم باید تکلیف میادین آزادگان، یادآوران و… را مشخص کنیم.

بعضی‌ها مدعی‌اند به دلیل عدم حضور شرکت‌های بین‌المللی و سوءمدیریت و کار نابلدی شرکت‌ها، هزینه‌های سرمایه‌گذاری برای تولید یک بشکه اضافی نفت چندین برابر یعنی هفت تا ده برابر قراردادهایی است که پیش از این برای افزایش تولید بسته می‌شد، آیا به نظر شما این امر واقعیت دارد؟

البته در نظر داشته باشید که در سال‌های ۲۰۰۸ـ۲۰۰۴ که قیمت جهانی نفت خیلی بالا رفت و در بعضی مقاطع هر بشکه به ۱۴۷ دلار هم رسید. هزینه‌های سرمایه‌گذاری در صنعت‌نفت به شدت افزایش یافت و پایین هم نیامد. مثلاً‌ یک پروژه LNG را که توتال آن زمان ۲/۳ میلیارد دلار قیمت داده بود. پس از بحران ۲۰۰۴ که قیمت را اصلاح کرد تا ۸/۱۱ میلیارد دلار و یا شاید حتی بیشتر، افزایش داد یعنی حدود چهار برابر قیمت اولیه. مسئله دیگر مسلط‌نبودن شرکت‌هایی است که به کار گرفته می‌شوند و کمبود سابقه و تجربه آن‌ها و همچنین ضعف قدرت دستیابیشان به تجهیزات و… که طبعاً‌ می‌تواند در افزایش قیمت پروژه‌ها تأثیرگذار باشد.

اما موضوع مهم‌تر در این رابطه این است که یک مسابقه‌ای از پیش شروع شده و ناخواسته تمام وزیران نفت در این مسابقه درگیر شده‌اند، آن هم مسابقه قرارداد بستن است که بنظر من مسابقه کاذبی است که گرفتاری به دست صنعت نفت خواهد داد. می‌خواهند بگویند مثلاً ۴۰ میلیارد دلار قرارداد یا تفاهم‌نامه امضا کردیم و به هر قیمتی می‌خواهند این را مطرح کنند و ادامه دهند. در این مسابقه به‌ناچار شرکت‌هایی وارد می‌شوند که از سابقه و تجربه چندانی برخوردار نیستند.

طبیعتاً این‌ها موفق نخواهند بود و پروژه‌ها عملاً زخمی می‌شوند. اشکال این کار این است که اگر یک روز بخواهید برگردید دیگر به این آسانی نیست فرض کنید مشکلات کشور حل شد و تحریم هم برداشته شد؛ یک میدان نفتی را که دست نخورده به راحتی می‌توانید درباره آن تصمیم‌ بگیرید و قرارداد توسعه آن را امضا کنید ولی تصمیم‌گیری در مورد می‌دانی که چند ذینفع پیدا کرده و یک پرونده پیچیده و نیمه‌کاره قراردادی و حقوقی دارد و برگرداندن آن بر روی ریل، مدت‌ها کار خواهد داشت. مثلاً میدان آزادگان متأسفانه چنین وضعیتی پیدا کرده، ژاپنی‌ها آمدند و رفتند هنوز تسویه حساب و تعیین تکلیف نشده «پترو ایران» وارد شد، سپس مناطق نفت‌خیز هم داخل کار شده و همه این‌ها هم نه براساس یک قرارداد روشن و محکم، بلکه با چند نامه‌نگاری انجام شده و این‌قدر ذینفع و طلبکار در این میدان پیدا شده که یک روزی هم اگر قوی‌ترین شرکت‌های دنیا بیایند و اعلام آمادگی برای قرارداد توسعه‌کنند باید دو سال تلاش کرد تا گره‌های موجود باز و با ذینفع‌ها تسویه حساب شود. این‌ها به نظر من تصمیمات مدیریتی نادرست بوده که گرفته شده و من واقعاً نگران این مسئله هستم.

تریبون مستضعفین- محمود سحابی

۳ اردیبهشت ۱۳۶۳؛ آغاز جنگ نفت‌کش‌ها

پس از گذشت نزدیک به چهار سال از وقوع جنگ تحمیلی علیه ایران، عراق با کمک قدرت‏های بزرگ درصدد فشار بیشتر به ایران و شکستن بن بست جنگ برآمد. از این‏رو طی یک برنامه‌‏ریزی مشترک، قرار بر این شد که مانع از صدور نفت ایران گردد و برای جایگزینی نفت ایران در بازارهای بین‌‏المللی، تولید و صادرات نفت کشورهای منطقه افزایش یابد، طوری که به موازات تشدید حملات عراق به پایانه‏‌های صدور نفت ایران و نفت‏‌کش‏ها، قیمت نفت به تدریج کاهش یافت. بدین ترتیب، عراقی‏‌ها با حمایت آمریکا و غرب، برای نخستین بار با استفاده از هواپیماهای سوپراتاندارد فرانسوی، ضمن حمله به جزیره خارک، نفت‌کش‏‌های حامل نفت ایران را در سوم اردیبهشت ۱۳۶۳، مورد حمله قرار دادند. مقامات عراقی در مورد این اقدام چنین استدلال کردند که این حمله سبب پایان یافتن جنگ خواهد شد زیرا اگر ایران پول نفت را نداشته باشد، نمی‏تواند اسلحه مورد نیاز خود را از بازارهای سیاه تهیه کند. این در حالی بود که وقتی ایران سیاست مقابله به مثل محدود را در پیش گرفت، منجر به اعتراض کشورهای منطقه و صدور قطعنامه سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران گردید. (+)

۲۰ دی ۱۳۶۷؛ بخشی از پیام حضرت امام (ره) در تجلیل از تلاش کارکنان صنعت نفت

«ملت بزرگ و شریف ایران در دوران مبارزه و پیروزی انقلاب، و نیز از آغاز جنگ تاکنون، شاهد صداقت و تلاش و مجاهدات کارگران عزیز و مسئولین محترم صنایع و کارخانجات، خصوصاً عزیزان شرکت و صنعت نفت، بوده است که بحق در حساسترین شرایط، شایسته ترین خدمات را به انقلاب و میهن اسلامی نموده‌اند. ارزش مبارزه آنان با رژیم طاغوتی شاه در اعتصاب و بستن شیرهای نفت به روی بیگانگان و وارد کردن ضربه قاطع بر آنان فراموش نخواهد شد. اما مهمتر از آن اینکه در طول جنگ تحمیلی، علی رغم احتمال خطرات فراوان و بمبارانهای مکرر مراکز صنعتی و نفتی، مسئولین و کارگران متعهد و دلسوز انقلاب با تکیه بر ایمان به خدای بزرگ و اعتماد به نفس هیچ گونه سستی به خود راه نداده، و با اراده‌ای محکم آبروی انقلاب را حفظ نموده و اسلام و ایران را سرافراز نمودند، و در سخت ترین مواقع و شرایط تولید و صادرات نفت را در بالاترین حد نیاز حفظ، و علاوه بر ترمیم مراکز آسیب دیده، در اعماق آبها و دل دریاها و بستر زمینها و قلل کوهها به توسعه این صنعت مهم و اکتشاف ادامه دادند، که برای بسیاری از صاحبنظران امور شگفت‌آور است؛ چرا که در اوج حملات بی‌وقفه دشمنان، حتی یک روز هم تولید و صادرات نفت این کشور قطع نگردید. این نیست جز عنایت پروردگار و توجه حضرت بقیة الله – ارواحنا فداه – و عشقی که در دل این عزیزان، همانند عشق بسیجیان به دفاع مقدس، نهفته است. من موارد متعددی از تلاش و مجاهدات این هنرمندان عاشق را در گزارشات و تصاویر دیده‌ام. و اطمینان دارم که اگر عشق به خدا و مکتب نبود، هیچ گاه آنان حاضر نمی‌شدند در مراکز و کارخانجات و پالایشگاه‌هایی که محاط (۱) به انواع خطرها و مملو از مواد آتشزا بوده‌اند، به کار خود ادامه دهند. آفرین بر شما کارگران و کارفرمایان و متفکرینی که آتش دنیا را به خاطر جلب رضایت حق بر خود خریدید.» صحیفه امام جلد ۲۱-صفحات ۲۳۱ و ۲۳۲

۳ اردیبهشت ۱۳۹۱؛ تحریم نفت ایران

چند ماهی است که اتحادیه اروپا خرید نفت از ایران را تحریم کرده است و ماه‌هاست آمریکا با تمام توان در حال تحت فشار قرار دادن کشورهای خریدار نفت ایران است تا آنها را از این کار منصرف سازد، همزمان اخباری هم به گوش میرسد که برخی شرکت های بیمه گر از بیمه کردن کشتی‌هایی که حامل نفت‌خام ایران است خودداری کرده یا خواهند کرد. نسبت به سال ۱۳۶۳ و دوران دفاع مقدس چیز زیادی تغییر نکرده است باز هم هدف این است که ایران نتواند نفت بفروشد و از منابع مالی ناشی از آن محروم شود، باز هم می خواهند ایران را با این روش تحت فشار قرار دهند.

این پرونده روایتی است کمتر شنیده شده از حماسه کارکنان صنعت نفت در هشت سال دفاع مقدس، روایتی که حالا (در اوج تحریم نفتی کشورمان از سوی غرب) شنیدنی تر شده است.

تقدیم به بخشی از همان پیر جوانهایی که آن صبح تا ظهر یکی از روزهای شهریور ۵۹ را تبدیل کردند به ۸ سال پایمردی و ایثار و فداکاری، تقدیم به شهدای صنعت نفت:

بگذار ما از همین گلوهای خاموش بشنویم

از خارک تا سیری و از آنجا تا هرمز

نبرد نفت‌کش‌ها

]]> http://www.teribon.ir/archives/103512/feed 0 http://www.teribon.ir/archives/104725 http://www.teribon.ir/archives/104725#comments Wed, 16 May 2012 17:30:32 +0000 http://www.teribon.ir/?p=104725

تریبون مستضعفین- سعید بیابانکی

گفتی که «از آن باشد» گفتم که «از این باشد»
یک نکته‌ی بی‌معنی گفتیم و همین باشد

هرگز ندهندش زن در کوچه و در برزن
مانند رضازاده هرکس که وزین باشد

در کار گلاب و گل گفتن که «حُکمت چیست؟»
گفتم که «همین خوب است، بگذار همین باشد»

پیراهن ما را هم از پشت کسی جر داد
من فکر کنم کارِ شیطان لعین باشد

خلقی شده گمراهت وقتی که به همراهت
یک روز شهین باشد یک روز مهین باشد

هر جنس که در بازار دیدی و پسندیدی
یا ساخت ایران است یا ساخت چین باشد

یک روز جناح چپ یک عمر جناح راست
همواره در این کشور اوضاع چنین باشد

هر کس که در این کشور آشوب کند، جایش
یا گوشه‌ی کهریزک یا کنج اوین باشد

بر عکس شما حافظ! من معتقدم در کل
هی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد

سایت اینمایندز (inmins.com) و کمیسیون حقوق بشر اسلامی لندن لیست شرکت‌های حامی مالی اسرائیل را به روز کرده‌اند.

کمپین جهانی تحریم کالاهای صهیونیستی، حرکتی بین‌ المللی برای تحریم کالای شرکت‌هایی است که حامی مالی رژیم صهیونیستی محسوب می‌گردند.

کوکا کولا، آی بی ام، موتورولا، نستله، اینتل، زیمنس از جمله معروف‌ترین شرکت‌هایی هستند که در این لیست به عنوان حامیان اقتصادی رژیم صهیونیستی معرفی شده‌اند.

پیشنهاد انگلیس به دوستان اروپایی

هرچند انگلیس نخستین کشوری است که در پاییز گذشته بانک مرکزی جمهوری اسلامی را تحریم کرد و به این ترتیب ماجرای حمله به سفارت انگلیس در تهران و کاهش روابط دیپلماتیک به پایین‌ترین سطح اتفاق افتاد، اکنون لندن خواستار به تعویق افتادن تحریم‌ها علیه ایران است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، انگلیس امیدوار است اعضای اتحادیه اروپا را مجاب کند تا دست کم تحریم مربوط به بیمه تانکر‌های نفتی ایران را برای مدت ۶ ماه به تعویق بیانداز چرا که خودداری از بیمه تانکر‌های نفتی ایران می‌توان بهای نفت را به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد.

این در حالی است که ممنوعیت واردات نفت از ایران که از ۱۱ تیرماه عملی می‌شود، شرکت‌های بیمه گذار اروپایی را از ارائه خدمات به تانکر‌های حامل نفت ایران در سراسر جهان منع می‌کند.

اما کار‌شناسان در لندن بر این باورند که پیامد‌های ناشی از این اقدام می‌تواند بازار مالی انگلیس که یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های اقتصادی در جهان به شمار می‌رود را تحت تاثیر قرار دهد.

ایران در حال حاضر روزانه ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه نفت صادر می‌کند که مقدار زیادی از آن راهی بازار‌های آسیایی می‌شود. ۴ مشتری نفتی مهم ایران شامل چین، هند، ژاپن و کرده جنوبی اکنون در جستجوی راه‌هایی برای جایگزین کردن نفت ایران هستند چرا که به موجب تحریم‌هایی که در بیمه تانکر‌های نفتی ایران اعمال می‌شود، آن‌ها برای واردات نفت از ایران دچار مشکل خواهند شد.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک دیپلمات غرب گزارش داد که انگلیس به دنبال تاخیر در اعمال تحریم‌های بیمه‌ای علیه ایران است و دلیل اصلی این درخواست نیز فشار ژاپن و کره جنوبی است که همچنان برای خرید نفت از ایران پس از ۱۱ تیرماه و اعمال تحریم‌های نفتی تلاش می‌کنند. به گفته وی انگلیس نگران است که پس از تحریم‌های ۱۱ تیر بهای نفت به یکباره افزایش یابد.

از سوی دیگر یک دیپلمات اروپایی دیگر نیز در گفت‌و‌گو با خبرگزاری رویترز ابتکار عمل انگلیس در به تعویق انداختن تحریم‌های ایران را تایید کرده است. با این حال هر دو دیپلمات خاطرنشان کرده‌اند که درخواست انگلیس باید حمایت کشور‌های عضو اتحادیه اروپا شامل فرانسه را به دست آورد که به سختی برای تحریم گسترده‌تر جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند. اما در مقابل شرکت‌های کشتیرانی در آسیا از پیشنهاد لندن استقبال کرده‌اند.

مدیرعامل شرکت کشتریانی هنگ کنگ در این زمینه اظهار داشت: تعلیق ۶ ماهه ممنوعیت بیمه تانکر‌های حامل نفت ایران می‌تواند زمان بیشتری برای دستیابی به جایگزین‌ها فراهم کند و در عین حال در این مدت اوضاع شفاف‌تر می‌شود.

اما پیشنهاد انگلیس برای تعویق تحریم‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که اتحادیه اروپا در اواسط ماه می‌ نشستی را به منظور بررسی تحریم نفتی ایران بررسی می‌کند و در سوم خرداد ماه نیز نشست ایران به ۶ قدرت جهانی شامل انگلیس، فرانسه و آلمان در بغداد برگزار خواهد شد.

در مرزهای شرقی

تداوم قاچاق سوخت از استانهای شرقی به افغانستان و پاکستان علیرغم اقدامات امنیتی و انتظامی صورت گرفته و اجرای قانون سهمیه بندی مصرف سوخت، سود سرشار قاچاق گازوئیل را روانه جیب سودجویان می‌کند.

 پدیده قاچاق سوخت در استانهای شرقی کشور همچنان ادامه دارد و در این میان اقدامات امنیتی، اجرایی و انتظامی سختگیرانه نیز نتوانسته است جلوی روند خروج ثروت ملی را بگیرد.

به گفته کار‌شناسان اختلاف شدید قیمت سوخت در داخل و خارج از کشور به خصوص افغانستان و پاکستان دلیل اصلی قاچاق سوخت است که فقر و بیکاری ناشی از خشکسالی‌های چند سال اخیر در استانهایی مانند کرمان و سیستان و بلوچستان و عدم چاره اندیشی برای رفع مشکل کم آبی کشاورزانی را که هم اکنون بیکار شده‌اند را ترغیب می‌کند که به قاچاق سوخت روی آورند.

ره چند ساله‌ای که یک شبه طی می‌شود/ سود سرشار قاچاق سوخت

اختلاف قیمت سوخت در مرزهای شرقی با قیمت رسمی در کشور در برخی موارد صد‌ها برابر سود را وارد جیب قاچاقچیان می‌کند هر چند که اجرای قانون سهمیه بندی مصرف سوخت با شعار جلوگیری از قاچاق این محصول استراتژیک که یکی از مهم‌ترین ثروتهای ملی کشور محسوب می‌شود انجام شد اما این قانون تنها توانست تا حدودی جلوی قاچاق بنزین را بگیرد اما کشف باندهای بزرگ قاچاقچیان که به عناوین و راههای مختلف سعی دارند سوخت را از مرز‌ها خارج کنند نشان می‌دهد این امر در خصوص گازوئیل تکرار نشده است و گازوئیل فروشان با انتقال چند تانکر سوخت به آن سوی مرز‌ها یک شبه ره چند ساله طی می‌کنند.

خشکسالی مهم‌ترین عامل گرایش مردم محلی به قاچاق سوخت

از سوی دیگر خشکسالی‌های گسترده در جنوب و شرق کرمان و بخشهایی از سیستان و بلوچستان موجب کمبود منابع آبی و خشک شدن زمینهای کشاورزی و سخت شدن دامداری شده است و کشاورزان بیکار نیز که چاره‌ای جز امرار معاش ندارند در ‌‌نهایت به کم خطر‌ترین قاچاق روی می‌آورند و در محموله‌های کوچک سوخت را به مرز منتقل می‌کنند و یا در بسیاری از موارد آلت دست باندهای بزرگ قاچاق سوخت قرار می‌گیرند.

این امر همچنین در خصوص سهمیه سوخت موتور پمپ‌های کشاورزی نیز صادق است و کشاورزان سهمیه سوخت خود را که باید برای تهیه آب زیر زمینی استفاده کنند در مسیری پر سود‌تر و کم زحمت‌تر بکار می‌برند و به سادگی آن را به چند برابر قیمت به دلالان سوخت می‌فروشند.

افزایش باراندازهای زیر زمینی سوخت/ کشف ۴۰ هزار لیتر سوخت قاچاق در فهرج

متاسفانه ادامه این روند برخی مناطق استان را به بار اندازهای سوخت قاچاق تبدیل کرده است و قاچاقچیان پس از انتقال سوخت به انبارهای بزرگ زیر زمینی و تانکرهای ثابت در مناطق دور افتاده در فرصت مناسب سوخت را به مرز منتقل می‌کنند.

در آخرین مورد هفته گذشته با هوشیاری ماموران سپاه پاسداران در استان کرمان یک باند بزرگ قاچاق سوخت در استان کرمان شناسایی و منهدم شد.

در این باند چند قاچاقچی سعی داشتند با استفاده از تانکرهای انتقال سوخت ۴۰ هزار لیتر گازوئیل را به سیستان و بلوچستان و در ‌‌نهایت به افغانستان انتقال دهند.

این باند که یکی از بزرگ‌ترین باندهای قاچاق سوخت کشف شده طی ماههای اخیر در شرق کشور محسوب می‌شود با ایجاد انبارهایی در یکی از نخلستانهای دور افتاده روستای امیرآباد در شهرستان فهرج اقدام به قاچاق می‌کرده است.

اختلاف قیمت مهم‌ترین عامل قاچاق سوخت است/ قاچاقچیان به دنبال راههای جدید انتقال سوخت!

دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استانداری کرمان با اشاره به قاچاق سوخت دلیل اصلی این پدیده را اختلاف قیمت سوخت با کشورهای همسایه می‌داند و می‌گوید: به دلیل وجود سود سرشار برای قاچاقچیان این پدیده همچنان ادامه دارد.

مسعود الهی افزود: دولت طی سالهای اخیر اقداماتی را برای کنترل قاچاق سوخت انجام داده است که یکی از آن‌ها اصلاح نرخ سوخت است و همچنین بازدید‌ها و نظارت بر توزیع سوخت در مراکز صنعتی و کشاورزی به خصوص در جنوب کرمان نیز تشدید شده است اما قاچاقچیان راههای جدیدی را برای انتقال سوخت به مرز‌ها در دستور کار خود قرار می‌دهند.

وی تصریح کرد: این روزهای گازوئیل در صدر لیست قاچاقچیان قرار دارد و باید فکری در این زمینه اندیشیده شود.

وی با اشاره به توزیع سوخت نیمه یارانه‌ای به کشاورزان برای استفاده ماشین آلات کشاورزی و موتور پمپ‌ها گفت: قاچاقچیان سعی می‌کنند این سوخت نیمه یارانه‌ای را خریداری و مورد سوء استفاده قرار دهند.

قاچاق سوخت در قالب صادرات روغن

اما در این میان پرونده‌هایی نیز در خصوص سوء استفاده قاچاقچیان از بارنامه‌های رسمی نیز دیده می‌شود که می‌توان به پرونده اواخر سال گذشته در استان کرمان اشاره کرد که یک باند قاچاق سعی داشت در پوشش صادرات روغن به افغانستان چندین دستگاه تانکر گازوئیل را قاچاق کند.

تن‌ها در این پرونده ۷ نفت کش قصد داشتند ۱۸۸ هزار لیتر سوخت را از محورهای اصلی استان به سیستان و بلوچستان و در ‌‌نهایت به کشورهای شرقی منتقل کنند.

بارنامه این باند برمبنای صادرات روغن صادر شده بود اما در حقیقت شرکتی در یکی از استانهای همجوار کرمان با واسطه قرار دادن یک شرکت در کرمان سعی در انتقال این حجم از سوخت را داشت.

جعل سند برای انتقال ۲۵۰ هزار لیتر سوخت

در یک مورد نیز فردی با جعل اسناد شرکت نفت در جنوب استان کرمان ۲۵۰ هزار لیتر سوخت قاچاق کرده بود که با هوشیاری دستگاههای امنیتی در استان کرمان شناسایی و دستگیر شد.

اما در کنار این موارد خرده قاچاق سوخت که توسط افراد عادی نیز انجام می‌شود حجم قابل توجهی از این پدیده را به خود اختصاص داده است و به نظر می‌رسد برای از بین بردن زمینه قاچاق باید زمینه زندگی و رفاه بیشتر را برای مردمان محروم مهیا کرد که بهترین گزنیه حل مشکل آب کشاورزی منطقه است زیرا گران کردن قیمت‌ها در طرح سهمیه بندی سوخت نشان داد که نتوانسته جلوی قاچاق را به صورت مطلوب بگیرد.

اما طبق آمار رسمی اعلام شده تنها در سال گذشته قاچاق سوخت در استان کرمان نسبت به سال قبل از آن ۶۵ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

تشکیل ۲۶۰۰ پرونده قاچاق سوخت/ رفع مشکل بیکاری زمینه قاچاق را از بین می‌برد

مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کرمان در این خصوص می‌گوید که طی این مدت ۲۶۰۰ پرونده قاچاق سوخت در استان کرمان تشکیل شده است.

علی اکبر مختاری افزود: در بررسیهایی که در خصوص قاچاق سوخت انجام شده است مشخص شده که باید زمینه‌های قاچاق را از بین برد که در این میان ایجاد اشتغال و رفع بیکاری برای مردم مناطقی که در معرض قاچاق سوخت قرار دارند بسیار حائز اهمیت است.

وی ادامه داد: شرایط جغرافیایی کرمان و نزدیک بودن به سیستان و بلوچستان و همچنین کم خطر بودن قاچاق سوخت، در کنار سودهای کلانی که نصیب قاچاقچیان می‌شود در این امر تاثیر گذار است.

در حالیکه مسئولان تنها راه کاهش قاچاق گازوئیل را افزایش قیمت نرخ این کالا می‌دانند اما باید گفت که افزایش نرخ گازوئیل هیچ پیامدی ندارد جز اینکه بار زندگی بر دوش مردمان محروم را افزایش دهد و در نتیجه، این افراد که به دلیل خشکسالی در شرق و جنوب کرمان و مناطق مرزی سیستان و بلوچستان بیکار شده‌اند دنبال راه دیگری برای امرار معاش خواهند بود و به سمت کالایی دیگر کشیده می‌شوند.

خشکسالی اقتصاد روستا را مختل کرده است/ زمینه قاچاق باید از بین برود

به نظر می‌رسد باید برای رفع مشکل قاچاق سوخت زمینه سوء استفاده افراد سود جود و سران باندهای قاچاق سوخت را از بین برد که این کار نیز تنها با سرمایه گذاری برای ایجاد اشتغال پایدار و همچنین رفع مشکل کم بود آب روی می‌دهد.

خشکسالی که با گذشت ۱۵ سال همچنان در استان کرمان به عنوان بزرگ‌ترین استان کشور ادامه دارد و موجب خشک شدن بسیاری از منابع آبی شده و بسیاری از روستا‌ها را خالی از سکنه کرده است و اقتصاد روستا را که برمبنای کشاورزی و دامداری بنا نهاده شده را تحت تاثیر خود قرار داده است.

هر چند مسئولان بار‌ها وعده حل مشکل خشکسالی در کرمان را داده‌اند اما طرحهای انتقال آب به استان کرمان همچنان در کشاکش مسائل حاشیه‌ای مسکوت مانده است و انتقال آب خلیج فارس به جنوب کرمان نیز پس از گذشت سال‌ها در حال مطالعه است.

همزمان با مطرح شدن مجدد بحث پذیرش قانون کپی رایت جهانی در دولت سایت عدالتخواهی قصد دارد به بازخوانی برخی انتقاداتی که از گذشته به پذیرش این طرح وارد بوده است بپردازد.

آن‌چه در ادامه می آید از سلسله یادداشت‌هایی است که در نشریه صبح دوکوهه پیرامون این مبحث آمده است:

قبول مالکیت معنوی در تضاد با منافع مردم

سازمان تجارت جهانی برای بررسی درخواست عضویت هر کشور از جمله ایران پیشاپیش شرایطی را به کشور درخواست کننده تحمیل میکند که پیش از این به بسیاری از آنها، از جمله یکسان‌سازی نرخ ارز، مقررات زدایی از واردات، عدم پرداخت سوبسید و حمایت‌های دولتی در بخش‌های صنعت و تولید، تجمیع عوارض دریافتی از تولید‌کنندگان و واردآوردن شوک‌های ناگهانی افزایش قیمت کالاهایی که دولت با یارانه‌ای خود تعادل آنها را حفظ می‌کرد اشاره کرده‌ایم. قبول قانون جامع کپی رایت یکی دیگر از شرایط دیکه شده سازمان تجارت جهانی است که از مدتی پیش به طور پراکنده درباره آن بحث‌هایی در نشریات مطرح می‌شد، اما برگزاری همایش بررسی حقوق مالکیت ادبی و هنری با حضور نماینده سازمان تجارت جهانی و معاون دبیر کل سازمان جهانی مالکیت فکری از سوی وزارت ارشاد معلوم کرد که پیشرفت کار بیش‌تر از حرف و بحث بوده و متعاقبا اعلام وزیر ارشاد مبنی بر تدوین پیش‌نویس قانون جامع کپی رایت آب‌پاکی را بر دستها ریخت و نشان داد که هیچ امید تجدید نظر در مسیر انتخاب شده برای نظام اقتصادی ایران وجود ندارد و مردان اقتصاد ایران بدون توجه به پیامدهای هولناک عضویت فوری و بدون آمادگی این سازمان بر فشارهای خود، برای اجرای مو به موی خواسته‌های غول سازمان تجارت جهانی می‌افزایندو.

اظهارات وزیر ارشاد در خصوص تدوین این پیش‌نویس، خبری را که در چند روز گذشته از سوی خوانندگان نشریه دریافت شده بود تایید کرد. به ادعای این خوانننده دو کوهه به ادارات دولتی بخشنامه شده که از خرید هر گونه سی‌دی کامپیوتری از بازار آزاد جدا خودداری کنند و فقط سی‌دی اصل و از تولید کننده خریداری نمایند.

از آن‌جا که شاید بسیاری از مردم حتی بسیاری از مسوولین اطلاع کافی ندارند که پذیرش این قانون چه عواقبی را در پی خواهد داشت، بر آن شدیم که ضمن ارائه توضیح مختصری، نظر یک کارشناس معبر را که در کتابی تحت عنوان نظم نوین اقتصاد جهانی درج شده است به چاپ برسانیم.

مختصر آن که پذیرش کپی‌رایت عبارت از پرداخت حقوق مادی به مولف و پدیدآورنده اثر هنری، فکری، ادبی و حتی صنعتی در حوزه اکتشافات و اختراعات و هم‌چنین تحقیقات زیست‌شناسی، گیاه‌شناسی و … است و برای مثال در زمینه کاربرد لوازم نرم‌افزاری کامپیوتری محدودیت‌های وسیعی بر کاربران که عمدتا از اقشار دانش‌آموز و دانشجوی و اساتید محترم دانشگاه‌ها می‌باشند، تحمیل خواهد شد. این افراد پس از پیوستن به این معاهده‌نامه، بایستی به جای خرید سی‌دی‌های کپی شده در بازار آزاد –مانند ویندوز ۲۰۰۰- که حداکثر با قیمت ۱۵۰۰ تومان به فروش می‌رسند نسخه اصطلاحا اورجینال را از تولید کننده خارجی خریداری نمایند که حداقل حسب موضوع و اهمیت برنامه مورد نظر حدود ۲۰۰ دلار و حداثر ها صدها میلیون تومان خواهد داشت.

در این صورت ایران هم به جمع بسیاری از کشورهای فقیر عضوسازمان تجارت جهانی خواهد پیوست که در آنها کامپیوتر و کاربرد آن یک امکان اشرافی است که فقط برای ثروتمندان قابل دسترسی می‌باشد و اقشار کم‌درآمد ولو مستعد و از نظر فعالیت‌های علمی نیازمند به کاربرد کامپیوتر، به علت عدم تمکن کافی برای خرید برنامه‌های اصلی از فعالیت در این بخش مهم و مدرن محروم خواهند شد.

همان‌گونه که گفته شد حقوق مالکیت معنوی به حیطه اختراعات، اکتشافات و تحقیقات علمی نیز تسری داشته و ایران بعد از قول این تعهد، به تعطیل کردن طرح ژنریک دارو و منع کپی‌برداری از دستگاه‌های خارجی به منظور تولید در داخل واردار خواهد شد. لازم به یادآوری است که در کشورهای دیگری که به سازمان تجارت جهانی ملحق شده‌اند –حتی ترکیه- خط فقر بر مبنای در آمد ۷۰۰ دلار در ماه تعریف شده است و در حالی در ایران این عدد به کمتر از ۲۰۰ دلار محدود است.

برای اطلاعات دقیقتر و تخصصی‌تر مطالعه مقاله حاضر از کتاب نظم نوین اقتصاد جهانی و کشورهای جنوب تالیف دکتر فریدون برکشلی توصیه می‌شود.

نشریه صبح دو کوهه – شماره ۲۱- اسفند ۸۱

به گزارش تریبون مستضعفین اسدالله عسکراولادی رئیس اتاق بازگانی ایران و چین که تجربه‌ای ۵۸ ساله در تجارت دارد در گفت‌وگو با روزنامه «جوان» به سؤالات خبرنگار این روزنامه حول «فقر و غنا» و «عدالت اجتماعی» تفسیرهای خاصی از این کلید‌واژه‌های گفتمانی کرده است.

وی که در این مصاحبه خود را «آدم ساده‌ای از کسبه جزء تهران» معرفی می‌کند که صورت‌اش را با سیلی سرخ نگاه می‌دارد، یکی از مشهورترین گفتارهای امام‌علی یعنی «ما رایت نعمه موفوره الا و فی جانبها حق مضیع» را انکار می‌کند و «دارا بودن» را یک ارزش معرفی می‌کند.

در ادامه بخش‌هایی از سخنان عسگراولادی را به نقل از ایسنا می‌خوانید:

- برخی افراد در جایگاه‌هایی قرار گرفته‌اند که زرنگی می‌کنند و رانت‌هایشان از دید ناظران دولتی و قضایی مخفی می‌ماند؛ برخی پولشویی‌ها، فرار از مالیات‌ها و روابط ناسالم دولت با بخش خصوصی در همین وضعیت پیش می‌آید که منجر به بی‌عدالتی می‌شود. بنابراین، برای برقراری عدالت اجتماعی، دولت‌ها باید ترتیبی بدهند که درآمد‌ها عادلانه توزیع شود.

- خیلی صریح بگویم؛ ریشه مشکل به اینجا بر می‌گردد که دولت‌ها به جای ایجاد اشتغال برای اقشار پایین، بیشتر به فکر حکومت کردن بر آن‌ها هستند؛ سیاسی هم صحبت نمی‌کنم، بلکه تخصصی و بر اساس تجربه حرف می‌زنم؛ مثلاً ببینید، امروز به جای پول دادن به افراد ضعیف جامعه به عنوان «یارانه»، باید برای آن‌ها شغل ایجاد کنیم… چون از این مسئله غافل بوده‌ایم، عده‌ای هشتشان گرو نُه‌شان است؛ البته بیکاری باعث انحرافات دیگری هم می‌شود. بنابراین دولت‌ها وظیفه دارند که شغل برای افراد ایجاد کنند.

 -دومین نکته پس از «ایجاد شغل»، این است که «سیستم توزیع ثروت» در جامعه باید بازنگری شود تا عدالت اجتماعی برقرار شود؛ امام (ره) همیشه می‌فرمودند: «مرز دارا بودن، حلال و حرام است»، باید جلوی داشتن‌های حرام را بگیریم؛ ثروت‌های اندوخته شده بی‌حد و حساب، آمیخته به حرام است، یعنی اگر مرز‌ها رعایت شود و کار حلال باشد، اینطور اختلاف طبقاتی سنگین به وجود نمی‌آید.

- در پاسخ به اشاره  به بیان امیرالمومنین (ع) که فرموده‌اند «هیچ ثروتی در جایی انباشته نمی‌شود، مگر اینکه حقی در کنار آن از بین رفته باشد!»: نه، من آن را قبول ندارم! فرمایش حضرت امیر (ع) این است که مواظب حلال و حرام زندگیت باش. اصلاً چنین فرمایشی وجود ندارد! من ۱۰ بار نهج البلاغه را خوانده‌ام، چنین چیزی در آن نبود، شما اگر پیدا کردید، بگویید که در کدام فراز است؛ این‌ها ساخته کمونیست‌ها یا کمونیست‌های وطنی است! ایشان مرز ارزش‌ها را «حلال و حرام» دانسته‌اند، نه اینکه اگر ثروتی انباشته شد، در کنار آن حقی از بین رفته است.

- حتی بد نیست، بدانید که یک بار یکی از وزرا در همین اتاق (اتاق بازرگانی) فریاد می‌زد و می‌گفت که پیغمبر (ص) فرموده: «الفقرُ فخری: فقر مایه فخر من است». به او گفتم تو اشتباه می‌کنی! منظور پیامبر، فقر علمی بوده است که باعث انگیزه برای طلب علم می‌شود و آن علم هم مایه فخر انسان می‌شود، نه اینکه فقر مالی باعث فخر آدم باشد؛ چراکه اگر پیغمبر ما فقیر بود و فقر مالی را مایه فخر خود می‌دانست، هیچ وقت با زن ثروتمند ازدواج نمی‌کرد؛ بنابراین اگر بخواهیم این افکار را داشته باشیم، به هیچ جا نمی‌رسیم. پس عدالت اجتماعی باید در توزیع عادلانه ثروت دیده شود؛ مثلاً اگر وزیری از مسئولیتش کنار می‌رود و می‌گویند ثروتش بالای ۲۰۰ میلیارد تومان است، باید از او پرسید که از کجا آورده است؟! چون در کنار او کارگرش با ۳۰۰ هزار تومان زندگی می‌کند؛ این‌ها با هم جور در نمی‌آید و اندیشمندان ما خیلی باید روی این مسئله وقت بگذارند.

- به شرط رعایت مرز حلال و حرام، «داشتن و دارا بودن» ضد ارزش نیست، بلکه خودِ ارزش است؛ ببینید، وقتی عراق حمله کرد و جنگ شروع شد، دارایی دولت حدود ۱۳۵ میلیارد دلار بود، اما آمار‌ها نشان می‌دهد که در آن سال‌ها، یک هزار میلیارد دلار از خانه‌های مردم بیرون آمد تا جنگ اداره شد! حالا اگر ما ملت فقیری بودیم و چیزی نداشتیم، ۱۳۵ میلیارد دلار دولت به چه دردی می‌خورد؟! پس، ثروت نباید ضد‌ارزش تلقی شود.

- من آدم ثروتمندی به آن معنا نیستم، خودم را ثروتمند نشان می‌دهم! یعنی سعی می‌کنم صورتم را با سیلی سرخ نگه دارم، این شایعاتی هم که درباره ثروتمند بودن من هست، دروغ است! من مستغنی هستم، نه ثروتمند. حدود ۶۰ سال پیش سفری داشتم به یکی از کشورهای خارجی. در آنجا در پای یک ساختمان عظیم، سه جمله از صاحب آنکه یک سرمایه دار کلان بود، نوشته شده بود: «در کارم موفق شدم، چون زود‌تر از دیگران مطلع شدم، زود‌تر از دیگران تصمیم گرفتم و زود‌تر از دیگران اجرا کردم»؛ من سه اصل دیگر را به آن سه اصل اضافه کردم؛ «خدا را ناظر بر اعمالم می‌دانم، به حقوق دیگران احترام می‌گذارم و دست اندازی نمی‌کنم، در کارم صداقت دارم».

- پس باز هم می‌گویم که ثروتمند نیستم، چون با فرمان امام (ره) به عنوان نماینده ایشان وارد اتاق بازرگانی شدم؛ حضرت امام که به آدم‌های «ثروتمند به آن معنا»، حُکم و فرمان نمی‌داد! من به عمد خودم را بزرگ نشان می‌دهم که بگویم تاجر موفقی هستم، شاید هم اشتباه می‌کنم؛ در صورتی که کل اموال من در تهران «یک خانه، یک انبار و یک دفتر» است، در دماوند هم «یک باغ» دارم و در جاهایی مثل کرمان و رفسنجان هم که مراکز کارم هستند، یک انبار دارم؛ همین! ولی انعکاسش این است که خیلی دارم، اما باور کنید که اینطور نیست!

 به گزارش تریبون مستضعفین رئیس سازمان سینمایی از آغاز قریب‌الوقوع ساخت فیلم «۲۲ روز» پیرامون مقاومت مردم غزه در طول جنگ بیست‌ودو روزه با نظامیان صهیونیست خبر داد.

جواد شمقدری که در مراسم اکران فیلم «۳۳ روز» در لبنان سخن می‌گفت خاطرنشان کرد که ساخت فیلم ۲۲ روز با کمک هنرمندان، فرماندهان و مسئولان حماس و دولت فلسطین در غزه به زودی آغاز خواهد شد.

بنابراین گزارش، در لبنان استقبال از فیلم «۳۳ روز» که به مقاومت حزب‌الله لبنان در خلال تجاوز سال ۲۰۰۶ اسرائیل به جنوب لبنان بسیار قابل‌توجه است، چنانچه در میان ۲۶ فیلم آمریکایی و اروپایی همچنان رکورد پرفروش‌ترین فیلم را دارد.