سه شنبه ۲۴ مرداد ۹۶ | ۲۲:۳۳

فحش دادن به مقتدی صدر هنر نیست!

سعید ساسانیان

بازی صدر با عربستان هم خیلی زمان نمی‌برد. بده بستانی احتمالا با همان منطقی که آمد، صورت می‌گیرد و طبیعی است که نقش عربستان در معادلات عراق پررنگ‌تر می‌شود. این البته خواسته حکیم هم هست کما این‌که یکی از اعضای حزب جدیدش در بیانیه‌ای سفر صدر را تمجید کرد. اگرچه فعلا صدر به دلیل سیاست‌ورزی خاصش پیش رفته اما العبادی هم مانند حکیم، خواستار افزایش روابط با عربستان است. ایران ناچار است نقش جدید عربستان در عراق جدید را بپذیرد و مبتنی بر آن، طراحی کند


این روزها، عمده کسانی که اخبار منطقه را پیگیری می‌کنند، احتمالا از سفر مقتدی صدر به عربستان، دیدارش با محمد بن سلمان و سخنانش در تمجید ریاض، عصبانی هستند. ایرادی هم ندارد؛ این عصبانیت نشان از غیرت نسبت به امت اسلام دارد که با سیاست‌های عربستان و حاکم جدیدش هر روز در حال خون دادن در سوریه، عراق، بحرین، یمن و … است.

اما فارغ از این عصبانیت مبارک، باید به اثرگذاری آن بر آینده عراق و شیعیان و امت اسلام هم اندیشید. بروز بی‌حساب و کتاب و این عصبانیت، تحت شرایطی و اگر در سطحی خاص صورت گیرد، می‌تواند زمینه‌ی خسران بیشتر را برای همه فراهم سازد. لذا ضمن عصبانیت از صدر، چقدر خوب است که در خصوص دلایل این رفتارهای غلط او هم اندیشید. این تفکر بنا نیست ما را با او همدل سازد بلکه می‌تواند ما را – یعنی جمهوری اسلامی ایران را – در اتخاذ موضع مناسبی که بعدها موجب خسران بیشتر نشود، یاری رساند. آن‌چه به ذهن حقیر می‌رسد، اجمالا این‌هاست؛

۱٫ عرب‌گرایی برای صدر یک اصل است. برای پدر شهیدش هم چنین بود تا جایی که در مقابل آیت‌الله سیستانی غیرعرب، موضع داشت. لذا طبیعی است که او نسبت به ایران فارس موضع داشته باشد. این موضع اما در حد دشمنی نیست. فارغ از سیاست‌های اعلانی و اعمالی، چندی قبل، صدر در بیانیه‌ای که برای آشتی ملی صادر کرد، خواهان خروج همه کشورهای خارجی چه دوست (ایران) و چه دشمن (آمریکا) از عراق شد.

۲٫ اصل‌تر از عرب‌گرایی برای صدر، آمریکاستیزی اوست. در شرح چنین منشی از او، حرف زیاد است اما شاید آخرین اقدام در این حوزه را به‌توان اعتراض سریع او به حضور سفیر آمریکا در عراق در حرم حضرت امیرالمومنین(ع) دانست؛ حساسیتی بی‌نظیر و زودتر از هر کسی حتی آیت‌الله سیستانی.

۳٫ با توجه به سیاست‌ورزی عریان #مقتدی_صدر، مرزهای رقابت سیاسی او با #نوری_المالکی تنه به تنه‌ی خصومت‌ می‌زند. غلط یا درستش بماند برای نقد و بررسی‌ها؛ صدر اما این‌گونه است. کما این‌که در سطحی خفیف‌تر، #عمار_حکیم هم همین است. در حالی که رسانه‌های داخلی ما اصرار دارند چیزی درباره نوری المالکی نگویند، او و یارانش بودند که چندی قبل در پارلمان، تحصن را در میانه بحران امنیتی آغاز کردند. سازمان بدری‌ها هم همراه‌شان. احراری‌ها که یاران صدر در پارلمان‌اند هم به آن‌ها پیوستند. شعارها که از ضرورت استعفای سلیم الجبوری رئیس پارلمان به‌تدریج به ضرورت برکناری العبادی رسید، صدری‌ها کنار کشیدند چون مالکی برای متحصنین، جایگزین العبادی بود! مالکی بعدها هم با صراحت گفت که العبادی باید برکنار شود. و همه این‌ جوسازی‌های مالکی در حالی‌ بود که یقه‌ی مقتدی صدر در دستان منتقدان عراقی و ایرانی‌اش بود که چرا در وسط بحران امنیتی، حامیانت را به خیابان‌ها می‌کشانی!

۴٫ غلط یا درست (که الان محل بحث ما نیست)، صدر برای مبارزه با نوری المالکی در انتخابات پارلمانی دست به یارگیری خارجی زده؛ عربستان. ریاض هم به این نتیجه رسیده که باید مانع از قدرت‌گیری المالکی چه در سطح نخست‌وزیری و چه کسب اکثریت در پارلمان شود. این نقطه اشتراک صدر و بن سلمان است که البته بُعد مهم دیگری هم دارد؛ ایران. اگر نزدیکی به انتخابات پارلمانی را درنظر بگیریم که در عراق جدید برگزار خواهد شد، برای بن سلمان، اولویت این است که ایران در عراق نباشد و چون نوری المالکی را یکی از مهم‌ترین کانال‌های حضور ایران در بغداد می‌داند، مخالف اوست و آغوشش را برای صدر باز کرده. صدر اما از ضدیت با المالکی و البته نارضایتی از (نه ضدیت با) ایران، به آغوش ریاض رفته است. حداقل یکی از دلایل آغوش باز ریاض برای حکیم و العبادی را هم باید در واگرایی نسبی این‌ها از المالکی دید. در رفتارهای صدر، همانقدر که ضدیت با آمریکا برجسته و یک محور است، واگرایی از نوری المالکی هم جدی است که آخرین نمونه‌اش اعتراض به قانون انتخاباتی است که بیشتر از همه، منافع ائتلاف دولت قانون را تامین می‌کند.

۵٫صدر مشغول بازی است همان‌طور که بن سلمان. بازی بدی است اما واقعیت این است که پیچ تنظیم صدر دست تهران نیست. بازی صدر و بن سلمان اما اوجش احتمالا در نزدیکی انتخابات پارلمانی و متناسب با نتیجه آن، در روزهای تعیین نخست‌وزیر است. جنس صدر، مانع از اتحاد راهبردی او با ریاض خواهد شد کما این‌که او متحد راهبردی تهران هم نخواهد شد. بازی‌های این چنینی از سوی صدر، نه نخستین بار است که رخ داده و نه این، آخرین بار است. او بازی می‌کند و البته قواعد خودش را هم دارد کما این‌که در اوج مبارزه با اشغال‌گران آمریکایی و در حالی که در کلام، چندان هم با ایران همراه نبود، از آمادگی‌اش برای دفاع از ایران و سوریه در مقابل آمریکا سخن می‌گفت و حالا خواهان برکناری اسد است و خروج ایران از عراق.

۶٫بازی صدر با عربستان هم خیلی زمان نمی‌برد. بده بستانی احتمالا با همان منطقی که آمد، صورت می‌گیرد و طبیعی است که نقش عربستان در معادلات عراق پررنگ‌تر می‌شود. این البته خواسته حکیم هم هست کما این‌که یکی از اعضای حزب جدیدش در بیانیه‌ای سفر صدر را تمجید کرد. اگرچه فعلا صدر به دلیل سیاست‌ورزی خاصش پیش رفته اما العبادی هم مانند حکیم، خواستار افزایش روابط با عربستان است. ایران ناچار است نقش جدید عربستان در عراق جدید را بپذیرد و مبتنی بر آن، طراحی کند.

۷٫یک موضع غلط از سوی ایران، بر زمان بازی صدر و عربستان خواهد افزود. این را باید با احتساب ویژگی‌های شخصیتی صدر دید. اینجاست که موضع سخنگوی وزارت خارجه وقتی از او در خصوص سفر صدر به عربستان پرسیده شد و او آن را یک مساله داخلی عراق دانست، حکیمانه بود.

۸٫ صدر چندی قبل آشکارا از برنامه‌اش برای مرجعیت سخن گفت. تصور کنید؛ یک مرجع شیعه‌ی ضدفسادِ انقلابیِ دارای تعداد زیادی حامیِ جان‌فدا که شدیدا هم ضد آمریکاست و البته با ایران هم زاویه دارد! ری تکیه یکی از کارشناسان آمریکایی اخیرا در چارچوب طرح مهار منطقه‌ای ایران گفته بود: «هیچ‌یک از اعراب عراق نمی‌خواهند فرودستِ پارسی‌های شیعه‌ی متکبر باشند.» آینده را از همین الان مدیریت کنیم. فحش دادن به صدر، هنر نیست.

 

اخرین اخبار
پربحث‌ترین

Sorry. No data so far.