جمعه ۰۵ آبان ۹۶ | ۱۷:۰۱

استقبال از مذاکره مجدد پیرامون برجام؛ دعوت به واقع نگری درباره نتایج برجام

مرتضی فیروزآبادی

بعد از مواضع اخیر ترامپ پیرامون بر هم زدن و خروج از برجام یک جو رسانه ای ایجاد شده است که عدم خروج امریکا از برجام را موفقیت به حساب می آورد. این در حالی است که برجام اشکالات اساسی ای دارد و به همین دلیل بیشتر از آنکه به نفع ما باشد، به نفع آمریکا است و بیش از آنکه به استقلال و پیشرفت کشور کمک کند به سلطه غرب بر شریان های اقتصادی کشور منجر شده است.


در هفته های اخیر فضای رسانه ای ایجاد شده بود که گویی ترامپ می خواهد برجام را بهم بزند و دنیا نباید بگذارد چنین شود. پس از آن هم عدم خروج آمریکا از برجام را موفقیت تلقی کردیم.

 

در همه این رفتارها یک فرض مهم وجود دارد و آن این است برجام تا کنون به نفع ما بوده و از این بعد هم چنین خواهد بود.

 

لیکن عمیقا معتقدم باید در این گزاره تردید ایجاد کرد. برجام اشکالات اساسی ای دارد و به همین دلیل بیشتر از آنکه به نفع ما باشد، به نفع آمریکا است و بیش از آنکه به استقلال و پیشرفت کشور کمک کند به سلطه غرب بر شریان های اقتصادی کشور منجر شده است.

 

۱)برجام نتوانست تحریم های اصلی را رفع کند و به همین دلیل آن گشایشی که وعده داده شده بود در تعامل با دنیا و فعالیت های اقتصادی محقق نشد.

 

۲)لیست افراد و شرکت های تحریمی (SDN list ) گرچه در برجام به طور محسوسی کاسته شد اما بواسطه ضعف های برجام روز به روز در حال افزایش است و بعید نیست که به زودی به همان لیست قبلی تبدیل شود. یعنی به نقطه اول بر می گردیم با این تفاوت که قبل از برجام افراد خارج از لیست افراد و شرکت های تحریمی را کمک می کردند اما بعد از برجام ایرانی ها هم این لیست را تحریم می کنند.

 

۳)بعد از برجام تحریم های جدیدی به تحریم های کشور افزوده شده است و در شکل جدیدی دوباره دچار تحریم شده ایم، اما بواسطه ضعف های برجام اقدام موثری نمی توانیم انجام دهیم.

 

۴)آمریکا برجام را صریحا در مواردی نقض و مکررا به روح آن تجاوز کرد. آنها عمل کرده اند و ما در پاسخ فقط شعار داده ایم و بخشی از واکنش ضعیف ما به ضعف های برجام مرتبط است.

 

۵)قرارداد های اصلی اقتصادی بسته شده با اجازه آمریکا بسته شده است؛ یعنی کسی در دنیا بدون اجازه آمریکا با ایران فعالیت اقتصادی انجام نمی دهد و این یعنی پذیرش سلطه آمریکا بر توسعه اقتصادی کشور در دوران پسابرجام

 

۶)تقریبا همه قراردادهای مهم اقتصادی را فرانسه با ایران امضا کرده است. فقط خودرو سازهای فرانسوی می توانند در ایران کار کنند، قراردادهای نفتی با فرانسوی ها بسته شد. قرارداد خرید هواپیما را هم فرانسوی بستند. ده ها قرارداد کشاورزی در نهاده های اصلی تولید ( نظیر بذر و نژاد گوسفند و.. ) با فرانسوی ها بسته شد. چندین قرارداد دارویی هم با آنها بسته شد.

 

قرار بود رابطه اقتصادی ما با همه دنیا برقرار شود؛ اما فعلا ایران به مزرعه کشت اقتصاد فرانسه تبدیل شده است. فرانسه‌ی پناه دهنده به منافقین جنایت کار و پلیس بد مذاکرات امروز بیشترین نفع اقتصادی از  برجام را می برد و ارمغان پسابرجام برای ما وابستگی تکنولوژیک به خارج و به تبع آن بیکاری فارغ‌التحصیلان است. این پدیده شاید نوع جدیدی از استعمار هم نامیده شود…

 

۷)تا سالها سنگر مواجهه و مبارزه ما با غرب موضوع هسته ای بوده است. فکر می کردیم اگر این موضوع حل بشود از فشار غرب کاسته خواهد شد اما پس از برجام سنگر مواجهه از هسته ای به موشکی جابجا شده است یعنی به یکی از حساس ترین عرصه های استقلال و امنیت کشور…

 

۸)و در کنار همه اینها، هیچ خبری از میان پایبندی طرف های مذاکره به تعهداتشان در صنعت هسته ای ایران و بویژه نیروگاه اراک منتشر نمی‌شود.

 

 

✳ از یک سو همه اینها نتیجه مذاکره ضعیف در برجام است و مشخص می کند که برجام ضعف های جدی دارد و منافع ما را به خوبی تامین نمی کند… بنابراین این ایران است که باید مدعی مذاکره مجدد برای رفع مشکلات برجام باشد تا بتواند منافع کشور را تامین نماید… والا با این برجام نه اروپا و نه آمریکا هیچ وقت برجام را پاره نخواهند کرد. البته شاید با فشار و تهدید حداقل منافع حاصل شده برای ما را هم سلب نمایند…

 

✳اما از سوی دیگر موفقیت در مذاکره منوط به حل و فصل مشکلات اقتصادی کشور است. اقتصاد قوی از مسیر مذاکره حاصل نخواهد شد و هیچ گاه نتیجه مذاکره بهبود اقتصاد نخواهد بود؛ اقتصاد قوی مقدمه موفقیت در مذاکرات است.  بنابراین برای رسیدن به سیاست خارجی قوی باید بر اقتصاد مقاومتی و حل مشکلات کشور با تکیه بر توان درونی متمرکز شد.

 

پی‌نوشت اول. در گزارش اسفند ماه شبکه کانون های تفکر ایران ( ایتان) به صراحت بیان کردیم که بر اساس ساختار تحریم ها و نقش برجام در هوشمند کردن آن ترامپ از برجام خارج نخواهد شد.

 

پی‌نوشت دوم. «اگر برجام نبود چه می شد» گزاره درستی برای توجیه ضعف های برجام نیست. نمی خواهیم به عقب بر گردیم اما قرار نیست در وضع موجود هم بمانیم.

 

پی نوشت سوم. همانطور که بازخوانی مواضع خواص در زمان تصویب برجام مهم است، ثبت و ضبط مواضع خواص در این روزها هم برای تاریخ لازم و ضروری است.

اخرین اخبار
پربحث‌ترین

Sorry. No data so far.