نوروز ۸۹؛ جشن جهانی نوروز

تریبون مستضعفین- مجمع عمومی سازمان ملل چهارم اسفند ماه ۸۸ با تصویب قطعنامه‌ای، برای نخستین بار در تاریخ این سازمان، نوروز ایرانی را به عنوان یک مناسبت بین المللی به رسمیت شناخت. این قطعنامه که توسط نمایندگی دائم کشورمان نزد سازمان ملل و در یک ابتکار عمل مشترک ایران با کشورهایی که نوروز را در سطح ملی جشن می‌گیرند (جمهوری آذربایجان، افغانستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان) آماده شده بود، مورد حمایت عمومی کشورهای عضو سازمان قرار گرفت و به اتفاق آرا به تصویب رسید.

قطعنامه سازمان ملل در خصوص نوروز

قطعنامه سازمان ملل در خصوص نوروز در ۱۷ بند مقدماتی و ۵ بند اجرایی تنظیم شده است که بندهای اجرایی این قطعنامه به شرح زیر هستند:

۱- شناسایی اول فروردین ماه (۲۱ مارس) به عنوان روز بین المللی نوروز .

۲- استقبال از تلاش‌های کشورهایی که نوروز را گرامی می‌دارند در جهت حفظ و توسعه فرهنگ و سنت‌های نوروزی.

۳- تشویق سایر کشورها به آگاه‌سازی در مورد نوروز و سازماندهی مراسمی در بزرگداشت نوروز به طریق مقتضی.

۴- درخواست از کشورهایی که نوروز را گرامی می‌دارند برای پژوهش پیرامون تاریخ و سنت‌های نوروزی با هدف انتشار آگاهی در مورد میراث نوروز در میان جامعه بین المللی.

۵- دعوت از کشورهای علاقمند ، کارگزاری‌های تخصصی ملل متحد بویژه یونسکو، صندوق‌ها و برنامه‌های ملل متحد، سازمان‌های بین المللی و منطقه‌ای و سازمان‌های غیر دولتی برای شرکت در مراسم نوروزی.

قابل ذکر است پیش از این، در تاریخ ۸ مهر ۱۳۸۸، نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل، به عنوان میراث غیرملموس جهانی، به ثبت جهانی رسیده ‌بود.

علاوه بر این در تاریخ ۱۰ فروردین ۱۳۸۸ نیز، پارلمان فدرال کانادا، اولین روز بهار هر سال را به عنوان نوروز (Nowruz Day)، عید ملی ایرانیان و بسیاری اقوام دیگر نامگذاری کرده بود.

نوروز باستانی

نوروز، آیینی ایرانی با قدمتی بیش از سه هزار سال، یکی از قدیمی‌ترین جشن‌های به جا مانده از دوران باستان است. خاستگاه نوروز در ایران باستان بوده و هنوز مردم مناطق مختلف فلات ایران، نوروز را جشن می‌گیرند. نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می‌شود و در برخی دیگر از کشورها، تعطیل رسمی است.

امروز بیش از ۳۰۰ میلیون نفر نوروز را در سراسر جهان جشن می‌گیرند. جغرافیای نوروز با نام نوروز، یا مشابه آن، سراسر خاورمیانه، بالکان، قزاقستان، تاتارستان، در آسیای میانه ، ترکستان چین، سودان، زنگبار،سراسر قفقاز تا آستراخان و نیز آمریکای شمالی، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، بوتان، نپال و تبت را شامل می‌شود. امروزه جشن‌هایی مشابه جشن نوروز در مصر و چین نیز برگزار می‌شود.

جشن جهانی نوروز

اندکی بعد از ثبت جهانی عید نوروز، جمهوری اسلامی ایران در ابتکار عملی، نخستین جشن نوروز در سطح بین المللی را برگزار کرد. بدین منظور روسای جمهوری اسلامی ایران، تاجیکستان، افغانستان، ترکمنستان و عراق، در روز شنبه ۱۳۸۹/۱/۷ در مجموعه فرهنگی سعدآباد تهران گرد هم آمدند.

میزبانی تهران برای برگزاری نخستین “جشن جهانی نوروز” حاکی از توجه ویژه ملت و نظام جمهوری اسلامی ایران به ایجاد و تقویت هرچه بیشتر وحدت و یک‌پارچگی میان ملت‌ها و رفع هرگونه کدورت میان آنها در منطقه و سراسر جهان است.

رئیس جمهور کشورمان، محمود احمدی‌نژاد در این مراسم، با بیان این‌که نوروز موجب بالندگی ملت‌هاست، اظهار داشت: نوروز به انسان‌ها امید می‌بخشد و آن‌ها را به تکاپوی رشد و کمال دعوت می‌کند. او ادامه داد: نوروز سرشار از عشق، محبت، صلح، دوستی و عدالت است و استمرار نوروز در طول تاریخ حکایت از پیوند مستحکم آن و زیبایی، دوستی و کمال‌جویی انسان‌ها دارد.

همچنین رئیس جمهور ایران در این مراسم از حضور مسئولان کشورهای خارجی در این جشن ابراز خرسندی کرد و بیان داشت: باعث خوشحالی است که در پرتو همکاری جمعی نوروز جهانی شد و بهره‌برداری از نوروز از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، یونسکو و سازمان اقتصادی اکو مورد تأکید قرار گرفته است.

او پیشنهاد داد که جشن نوروز همه ساله به میزبانی یکی از کشورها برگزار شود. (متن کامل سخنرانی رئیس‌جمهوری)

در ادامه هر کدام از مهمانان مراسم نیز به سخنرانی پرداختند:

دست دوستی به سمت یکدیگر دراز کنیم

معاون نخست وزیر ترکیه، جمیل چیچک، تاکید کرد در نوروز کینه، نفرت و دشمنی جایگاهی ندارد.چیچک این مراسم را مهم ارزیابی کرد و گفت: در ایام نوروز درمی‌یابیم که باید با یکدیگر مهربان باشیم و دست دوستی به سمت یکدیگر دراز کنیم.

تداوم برگزاری جشن جهانی نوروز ضروری است

وزیر خارجه آذربایجان، المار محمد یاراف نیز در این مراسم، جشن نوروز را در جمهوری آذربایجان جشنی بزرگ و خانوادگی خواند که مردم آن را بسیار گرامی می‌دارند. وی فرارسیدن نوروز را به همه ملت‌ها به ویژه ملت‌هایی که نوروز را جشن می‌گیرند تبریک گفت.

روابط فرهنگی کشورهای حاضر در جشن نوروز گسترش یابد

رییس‌ جمهور ترکمنستان، قربانقلی بردی محمداف، نوروز را دارای اهمیت زیادی در فرهنگ ترکمنستان دانست. او تاکید کرد: دانشمندان و بزرگان ما همواره بر اهمیت نوروز تأکید کردند و ما نیز باید نوروز را گرامی داشته و آن را به نسل‌های آینده منتقل کنیم. گسترش روابط فرهنگی از وظایف مهم است و از رییس‌جمهور ایران نیز به خاطر برگزاری این جشن تشکر و قدردانی می‌کنم و امیدوارم که روابط دو کشور بیش از پیش گسترش پیدا کند.

جشن نوروز در زادگاه آن “تخت جمشید ” برگزار شود

رییس جمهور تاجیکستان، امامعلی رحمان، ضمن ابراز خرسندی از حضور در این جشن، گفت: نوروز مقدس است و سابقه شش هزار ساله دارد و پیام وحدت، پاکی، صداقت و زیبایی در آن وجود دارد. نوروز آغازگر زندگی تازه است که رودکی پدر فارسی زبانان در وصف این جشن شعرهای بسیاری سروده است.

رحمان بیان داشت: دانشمندان ما در تحقیقات نوروز شناسی خود به دستاوردهای خوبی رسیده‌اند و پیشنهاد می‌کنم دانشمندان همه کشورهای برگزار کننده این جشن در این زمینه به تحقیقات بپردازند.

رییس جمهور تاجیکستان پیشنهاد کرد که همه کشورها نوروز آینده را در زادگاه این جشن یعنی تخت جمشید جشن بگیرند.

باید جشنی علیه طاغوتیان و مستکبران برپا کنیم

رییس جمهور عراق، جلال طالبانی ضمن ابراز امیدواری برای برگزاری این جشن در سایر کشورها گفت: مردم هر کشوری به مناسبت روزهای مختلف جشنی را برای خود برگزار می‌کنند اما نوروز تنها جشنی است که چندین کشور دنیا برای برگزاری آن گرد هم می‌آیند.

وی خاطر نشان کرد: باید از همه امکانات بهره ببیرم تا با شکستن بندها بتوانیم پرچم آزادی و خشنودی را برافراشته و جشنی را علیه طاغوتیان و مستکبران برپا کنیم. ما نوروز را در کشوری گرامی می‌داریم که حامل پرچم آزادی، دوستی و برابری بین ملت‌ها است.

تمبر یادبود جشن جهانی نوروز

در ادامه‌ی این مراسم، تمبر یادبود جشن جهانی نوروز توسط دکتر احمدی نژاد و روسای جمهور و روسای نمایندگی های حاضر رونمایی شد .(+)

ادامه‌ی جشن جهانی نوروز، عصر روز ۸۹/۱/۷ با حضور دکتر احمدی‌نژاد و مدعوین، در تالار وحدت برگزار شد.(+)

ارائه‌ی گزارش ثبت جهانی نوروز توسط رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اجرای آیین برنامه‌ی باستانی، شاهنامه‌خوانی و سخنرانی رییس فرهنگستان هنر در مورد نوروز و شعر و ادب فارسی از جمله برنامه‌هایی بود که در این مراسم اجرا شد.

دیدار با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای

در ادامه روسای جمهور و نمایندگان کشورهای شرکت کننده در جشن جهانی نوروز در تهران، به همراه آقای احمدی نژاد رئیس جمهور با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کردند.

رهبر انقلاب اسلامی در این دیدار نوروز را مناسبتی برجسته از لحاظ معنوی، ملی، و بین المللی و حامل ارزشهای ممتاز دانستند و تأکید کردند: عید نوروز نماد نوآوری، طراوت، جوانی، نشاط و تحکیم روابط دوستی و مهربانی میان دوستان و آشنایان است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، قرار گرفتن عید نوروز با چنین ارزشهای والایی به عنوان آغاز سال نو در میان برخی ملت‌ها را یک امتیاز برای آن ملت‌ها برشمردند و افزودند: با وجود آنکه عید نوروز یک جشن ملی است و جزو اعیاد دینی محسوب نمی‌شود اما در روایات متعددی از نوروز تجلیل شده و به همین دلیل نوروز فرصتی برای یاد خدا و اظهار عبودیت انسان‌ها در مقابل پروردگار شده است.

ایشان خاطرنشان کردند: بر همین اساس در ایران بنا بر یک رسم دیرینه، مردم به هنگام روز نوروز و لحظه تحویل سال، در اماکن زیارتی و عبادت‌گاه‌ها حضور می‌یابند و از خداوند خیر و برکت و سالی نیکو، طلب می کنند.

رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به ثبت بین المللی عید نوروز تأکید کردند: این ثبت جهانی در واقع می تواند نوعی انتقال فرهنگ و هدیه از جانب ملتهایی که نوروز را گرامی می دارند به ملتهای دیگر به ویژه غرب باشد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: در شرایطی که متأسفانه جریان فرهنگی همواره از غرب به شرق است، ثبت بین المللی نوروز فرصت انتقال و صدور ارزشهای والای فرهنگی شرق به ملتهای غربی است.

ایشان با قدردانی از ابتکار رئیس جمهور و دولت محترم در برپایی مراسم جشن جهانی نوروز در تهران خاطرنشان کردند: این مراسم و استمرار آن می تواند زمینه مناسبی برای هر چه نزدیک تر کردن دولتها و ملتهای منطقه به یکدیگر باشد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر اینکه ملتهای منطقه می توانند یک مجموعه با ارزش و والای فرهنگی تشکیل دهند، افزودند: جمهوری اسلامی ایران از تقویت روابط و همکاری‌ها میان کشورهای منطقه و همسایه که دارای فرهنگ مشترک هستند، استقبال می کند و پیشرفت و ارتقای هریک از کشورهای همسایه را به سود خود و مایه سرافرازی می داند. (متن کامل سخنان رهبر انقلاب)

• در ابتدای این دیدار آقای احمدی نژاد رئیس جمهور با اشاره به ثبت بین المللی نوروز گفت: هدف از برپایی جشن جهانی نوروز در تهران، تقویت همکاری‌ها و روابط سازنده، میان کشورهای منطقه است و مقرر شده است این مراسم هر سال در یکی از کشورهایی که نوروز را گرامی می دارند، برگزار شود.
• آقای حامد کرزای رئیس جمهور افغانستان نیز با قدردانی از ابتکار جمهوری اسلامی ایران در برپایی جشن جهانی نوروز، اظهار امیدواری کرد این مناسبت بین المللی موجب تعمیق روابط و گسترش صلح و دوستی میان کشورهای منطقه شود.
• آقای امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان هم، جمهوری اسلامی ایران را خاستگاه و وطن اصلی جشن نوروز دانست و گفت: در شرایطی که تهدیدها و تقابل‌های فرهنگی متعددی در جهان وجود دارد، ثبت بین المللی جشن ۶ هزار ساله نوروز، یک رویداد بسیار مهم است.
• آقای جلال طالبانی رئیس جمهور عراق نیز با مهم خواندن ثبت جهانی نوروز، به شرایط عراق بعد از سقوط صدام اشاره و از حمایت‌های معنوی دولت و مردم ایران از ملت عراق در سختی‌ها و شرایط مختلف قدردانی کرد.
• آقای قربانقلی وردی محمداف رئیس‌جمهور ترکمنستان هم با اشاره به قدمت جشن نوروز، آن را یکی از جشن‌های بزرگ مردم منطقه دانست و از اقدام جمهوری اسلامی ایران در برپایی جشن جهانی نوروز سپاسگزاری کرد.
• همچنین وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان در سخنانی ضمن تبریک عید نوروز، ثبت جهانی آن را یک رویداد مهم خواند.

در پایان این دیدار روسای جمهور و نمایندگان کشورهای شرکت کننده در جشن جهانی نوروز به همراه رهبر معظم انقلاب اسلامی عکس یادگاری گرفتند.

مهمانان جشن نوروز، سفر یک روزه‌ی خود را با بدرقه‌ی رئیس جمهوری ایران به پایان رساندند.