در روز جمعه برنامه‌ای ستودنی از شبکه چهار سیما با عنوان تراز پخش شد که در آن مهمانان برنامه به بررسی ابعاد مختلف مصوبه دانشجوی پولی پرداختند.  دکتر سبحانی، دکتر مشایخی مهمانان حضوری و آقایان افکانه ، براتی و فیروزآبادی مهمانان تلفنی برنامه بودند. به امید گسترش چنین برنامه‌های مهم و عدالت‌خواهانه در صدا و سیما، در ادامه مشروح صحبت‌های آنان آورده می‌شود.

دکتر مشایخی: “دانشجوی پولی ” یعنی “هر که پولش بیش، سوادش بیشتر “

علینقی مشایخی رئیس دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه صنعتی شریف و اقتصاددان در میزگرد تلویزیونی که با موضوع “دانشجوی پولی ” برگزار شد، با بیان اینکه برای آموزش عالی ۳ هدف عمده متصور است، اظهار داشت: برقراری عدالت به این معنا که هر کس بر اساس استعدادهای خود و نه بر اساس توانایی مالی بتواند از امکانات آموزش عالی بهره‌مند شود مهمترین اهداف آموزش عالی است.

وی افزود: سرمایه‌گذاری در بخش نیروی انسانی برای پیشرفت جامعه و همچنین تولید دانش از طریق تحقیق و پژوهش از دیگر اهداف مهم آموزش عالی در کشور است.

رئیس دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه هر طرحی که در مسیر این ۳ هدف مانع ایجاد کند، نامطلوب است، گفت: با اجرای طرح جذب دانشجوی پولی در دانشگاه‌های دولتی، در ظاهر هر فردی که پول بیشتری داشته باشد از امکانات آموزشی بیشتری بهره‌مند خواهد شد، در نتیجه این طرح هدف اول را نقض می‌کند.

مشایخی با بیان اینکه ممکن است اجرای این طرح دانشگاه‌ها را برای توسعه در زمینه جذب و تربیت نیروی انسانی تشویق کند، اما در مقابل موجب کاهش کیفیت آموزش می‌شود، خاطرنشان کرد: در زمینه تولید علم هم باید توجه کنیم که با افزایش بار آموزشی، تحقیق و پژوهش کمرنگ شده و در نتیجه اجرای طرح جذب دانشجوی پولی برای اهداف دوم و سوم نیز سودی ندارد.

وی طرح این مسایل را ناشی از وجود یک فقر عمومی در دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی کشور دانست و تصریح کرد: در این شرایط بیان این دلایل به معنای این نیست که دانشگاه‌ها نباید از دانشجویان پولی دریافت کنند، بلکه باید برای آن فکری اساسی کرد.

رئیس دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه صنعتی شریف همچنین اضافه کرد: اگر در اجرای این طرح دغدغه دانشجویان ایرانی که برای تحصیل از کشور خارج می‌شوند، مطرح است، باید توجه کنیم که اکنون دانشگاه‌های غیردولتی زیادی در کشور داریم که البته محدودیت‌های زیادی هم دارند که می‌توانیم شرایط آنها را تغییر داده و کمی تسهیل کنیم.

مشایخی با بیان اینکه آموزش عالی کشور باید مرز خودکفایی را پشت سر گذاشته و به فکر صدور علم باشد، اظهار داشت: در مساله آموزش عالی به عنوان یک مساله ملی، هم دولت و هم مردم دخیل هستند.

وی در پایان سخنان خود یادآور شد: اکنون در سرمایه‌دارترین کشورهای دنیا هم دانشگاه‌های خصوصی شهریه زیادی می‌گیرند، اما در زمان جذب دانشجو فقط به کیفیت و استعداد او دقت می‌کنند، یعنی اگر یک دانشجوی بااستعداد توانایی پرداخت شهریه را نداشت از وام و کمک‌های دانشگاه استفاده می‌کند و بعد از فارغ‌التحصیلی آن را بازپرداخت می‌کند.

دکتر حسن سبحانی :جذب دانشجوی پولی منجر به ایجاد بی‌عدالتی در جامعه می‌شود

حسن سبحانی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و اقتصاددان در میزگرد تلویزیونی که با موضوع “دانشجوی پولی ” برگزار شد، به وظایف دولت در حوزه آموزش عالی اشاره کرد و اظهار داشت: در اصل ۳۰ قانون اساسی دولت موظف شده است که وسایل و لوازم تحصیلات عالیه را تا سر حد خودکفایی کشور فراهم کند.

وی با بیان اینکه امکانات دولت باید صرف دانشجویانی شود که فارغ‌التحصیلی آنها به خودکفایی کشور منجر شود، افزود: در این شرایط باید وظایف دولت و سازوکار موجود برای لحاظ حقوق ملت در انتخاب دانشجویان نخبه مشخص شود و دولت هم بیش از این وظیفه‌ای ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه وضعیت مالی دانشگاه‌ها به آن حدی که گفته می‌شود هم بد نیست، گفت: در این شرایط باز هم باید سرمایه‌گذاری بیشتری در این حوزه انجام شود.

سبحانی در ادامه با بیان اینکه اکنون برای دانشگاه‌ها سهمیه دانشجوی رایگان مشخص نمی‌شود، خاطرنشان کرد: در این شرایط بعضا شاهدیم که دانشگاه‌ها اصل را بر جذب دانشجویان در دوره‌های شبانه می‌گذارند و ظرفیت مازاد را به دوره‌های روزانه اختصاص می‌دهند.

وی با تاکید بر اینکه اجرای این طرح منجر به ایجاد بی‌عدالتی در جامعه می‌شود، تصریح کرد: اگر در نظام آموزش عالی اصل بر خودکفایی باشد، باید شاخص‌های این خودکفایی را مشخص کنیم.

فیروزآبادی: جذب دانشجوی پولی مانع خروج جوانان از کشور نمی‌شود

مرتضی فیروزآبادی معاون شبکه تحلیلگران فناوری کشوردر میزگرد تلویزیونی بررسی طرح دانشجوی پولی با بیان اینکه نمایندگان مجلس برای دفاع از طرح دانشجوی پولی بحث مهاجرت جوانان ایرانی به خارج از کشور برای ادامه تحصیل را مطرح می‌کنند، اظهار داشت: این استدلال چندان منطقی نیست چون در حال حاضر صندلی‌های خالی زیادی در دانشگاه‌های کشور وجود دارد.

وی افزود: ظاهرا دغدغه کنونی نمایندگان معطوف به قشری است که استعداد کمتر داشته ولی سرمایه‌دار هستند، اما باید توجه کنیم که در حال حاضر تعداد زیادی از جوانان با استعداد کشور که تلاش مناسبی هم دارند، به دلیل نداشتن سرمایه مالی لازم امکان ادامه تحصیل دانشگاهی ندارند.

معاون شبکه تحلیلگران فناوری کشور با بیان اینکه این مشکل در مقطع ارشد و بالاتر پررنگ‌تر است، گفت: نکته قابل توجه این است که ظرفیت و سهمیه دوره‌های روزانه دانشگاه‌ها نیز در حال کاهش بوده و درصد دانشجویانی که از تحصیل رایگان استفاده می‌کنند، در مقطع کارشناسی حدود ۱۰درصد است.

فیروزآبادی با رد این ادعا که اجرای این طرح مانع از خروج جوانان از کشور برای ادامه تحصیل می‌شود، تصریح کرد: اجرای این طرح تضمینی در این خصوص ندارد چون بسیاری از افرادی که برای ادامه تحصیل به خارج از کشور می‌روند، انگیزه‌هایی غیر از تحصیل علم هم دارند.

وی در پایان با بیان اینکه علاقه به تجربه کردن سفر خارجی و یا تفریح از جمله انگیزه‌های جوانان ایرانی برای خروج از کشور در کنار تحصیلات دانشگاهی است، خاطرنشان کرد: در این شرایط نظام آموزش عالی کشور اگر امکانی برای ایجاد ظرفیت جدید دارد، باید این ظرفیت جدید را به افراد بااستعداد و پرتلاش، صرف نظر از توان مالی آنها اختصاص دهد.

مسعود براتی: افزایش خطر بازتولید طبقه سرمایه‌داری در کشور با جذب دانشجوی پولی

براتی دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی در میزگرد تلویزیونی برای بررسی طرح دانشجوی پولی، با اشاره به تاکیدات مکرر حضرت امام خمینی(ره) بر لزوم توجه به قشر مستضعف جامعه اظهار داشت: اجرای مصوبه جذب دانشجوی پولی در دانشگاه های دولتی تبعیض را در جامعه نهادینه خواهد کرد.

وی با بیان اینکه در این طرح به قشر خاصی از جامعه در ازای پول، جایگاه علمی شاخص ارائه می‌شود، افزود: با اجرای این طرح شایسته‌سالاری جای خود را به سرمایه‌سالاری می‌دهد.

دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی همچنین گفت: این طرح در تضاد کامل با عدالت بوده و ظلم بزرگی در حق قشر مستضعف و آسیب‌پذیر جامعه خواهد بود.

براتی در ادامه به اصلاح این طرح در مجلس پس از اشکالات وارد از سوی شورای نگهبان اشاره کرد و یادآور شد: با وجود این اصلاحات که شرط آزمون و همچنین درج عنوان در مدرک است، باید منتظر تعیین میزان شهریه این دوره‌ها باشیم که خود مساله تاثیرگذاری است.

وی با بیان اینکه پیش از این نیز در کشور تجربه برگزاری دوره‌های مشترک با دانشگاه‌های خارجی وجود داشته است، خاطرنشان کرد: در آن طرح نیز شرط کنکور وجود داشت اما به عنوان مثال شهریه دریافتی در دانشگاه صنعتی اصفهان معادل ۲۰ میلیون تومان بود، بنابراین باز هم میزان شهریه به خوبی مشخص می‌کند که چه قشری از جامعه امکان استفاده از این دروه‌ها را خواهند داشت.

دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی با بیان اینکه اجرای این طرح در کوتاه مدت منجر به کاهش کیفیت دانشگاه‌های کشور می‌شود، اظهار داشت: باید توجه داشت که این طرح در بلندمدت خطر بازتولید طبقه سرمایه‌داری در کشور را افزایش می‌دهد.

محمد افکانه: طرح دانشجوی پولی با هر دو مقوله “پیشرفت ” و “عدالت ” در تناقض است

محمد افکانه دبیر اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاه‌های کشور با بیان اینکه پیشرفت در صورتی محقق می‌شود که استعدادهای علمی و نخبگان بتوانند وارد عرصه شده و امور را در دست بگیرند، افزود: عدالت به معنای این است که تمام مردم و افراد با یک معیار سنجیده شده و بتوانند از ظرفیت‌ها استفاده کنند که این موارد با اهداف اجرای این طرح مغایرت دارد.

دبیر تشکیلات اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاه‌های کشور با انتقاد از طرح این موضوع در دوره حاکمیت دولت عدالت‌محور گفت: نکته جالب توجه این است که طرح جذب دانشجوی پولی در زمانی مطرح شده است که بر اساس آمار موجود تنها ۱۷درصد دانشجویان کشور از تحصیل رایگان در آموزش عالی استفاده می‌کنند و سایرین نیز برای تحصیل در دانشگاه‌های آزاد، پیام‌نور، غیرانتفاعی و یا دوره‌های شبانه، هزینه‌هایی را پرداخت می‌کنند.

افکانه با تاکید بر اینکه بهانه‌های که برای موجه جلوه دادن اجرای این طرح مطرح می‌شود قابل قبول نیست، خاطرنشان کرد: برخی مدعی هستند که هزینه‌های دریافتی از این طرح صرف دانشگاه‌ها خواهد شد تا کمکی برای تامین مخارج آنها باشد در حالی که تمام هزینه دریافتی باید خرج دانشجو شود.

وی در ادامه با بیان اینکه انقلاب اسلامی ایران برای عدالت بود، تصریح کرد: نقطه قوت نظام جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های بین‌المللی، پیام عدالت آن است اما اکنون در داخل کشور برخی می‌خواهند با یک طرح حاشیه‌ای، امتیازاتی را برای یک قشر خاص فراهم کنند.

دبیر اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاه‌های کشور در پایان با تاکید بر اینکه اگر دانشگاه‌ها مشکل مالی دارند، دولت موظف است که مشکلات آنها را از طرق دیگر مرتفع کند، اظهار داشت: البته اکنون به نظر می‌رسد که رشد امکانات و تجهیزیات دانشگاهی کشور متناسب با رشد جمعیت دانشجویی کشور بوده و بعضا وجود امکانات مناسب در برخی واحدهای دانشگاهی، مسئولان را تحریک به جذب دانشجویان پولی کرده است.