کرسی های آزاد اندیشی جلسه ی مناظره نیست
آزاد اندیشی ای که مجزی از عقلانیت و حقیقت باشد، از یک سو به دلیل اینکه منطبق بر معیارهای عقلی و حقیقی نیست، نمی تواند به پیشبرد جلسات و رسیدن به یک نتیجه ی مطلوب کمک کند و از سوی دیگر نبودن محورهای عقلانی باعث از بین رفتن معیارهای اخلاقی نیز می گردد که باید از آن دوری جست.
با گذشت چند سال از تأکیدات مقام معظم رهبری در خصوص کرسی های آزاد اندیشی ، با کلید خوردن اولین جلسه ی آن در دانشگاه تهران کار خود را آغاز کرد.
استقبال از این جلسه که با حضور اساتید دانشگاهی به عنوان سخنور درتالار ابن سینا دانشکده ی علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، نشان از وجود تمایل و دغدغه در بدنه دانشگاه برای ورود به این موضوع مهم دارد.
وجود این جلسات در دانشگاه اساسا زمینه را برای ایجاد دانش و اندیشه بومی در حوزه های مختلف علوم فراهم آورده و بستری است برای اینکه کشور را به جایگاه صادر کننده ی علم ارتقاء دهد.
در این میان نحوه ی برگزاری این جلسات و نیز نوع مطالب بیان شده در آن از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.
بیان نظرات و اندیشه های حساب شده و مستدل با عقبه ی فکری- تجربی به گونه ای که آرائی نو را در درون خود متبلور سازد، می تواند در موفقیت این جلسات ثمر بخش باشد.
نبود نظر و اندیشه ی جدید و یا اساسا نبود خودِ اندیشه که ماهیت این جلسات را تعیین می کند، قطعا در نتیجه بخش بودن آن هیچ کمکی نخواهد کرد، چرا که هدف از برگزاری این جلسات رسیدن به تولید علم بر اساس نیازها و ضرورت های جامعه است و اگر بخواهد بدون ارائه ی اندیشه ای نو و نیز بحث و چالش پیرامون مسائل گذشته انجام گیرد، هیچ تفاوتی با مناظره ها و مباحثاتی که از قبل نیز برگزار می شده، نخواهد داشت.
وجود استدلال و نوآوری و تطابق نظرات بیان شده با واقعیت ها می تواند به عنوان معیارهای یک اندیشه ی نو و تأثیر گذار قرار گیرد.
جنس اندیشه و نظرات بیان شده باید از محتوا و نیز مقبولیت عرف جامعه برخودار بوده به گونه ای که پذیرش آن در جامعه به راحتی وبا اطمینان صورت گیرد که از مصداق های آن، می توان از اندیشه ها و تفکرات آیت الله مطهری، علامه طباطبایی ابن سینا و … نام برد.
وجود اندیشه در اصل، آزادی ناشی از آن را رقم می زند به این معنا که اساسا باید اندیشه های موجود – اندیشه با معیارهای بیان شده- با بیان آزادانه و بحث و بررسی در آن، یک نتیجه ی مطلوب را از خود برون داد دهد، و نیز اینکه این جلسات باید موانع بروز اندیشه هایی را که می تواند در پیشبرد کشور مؤثر باشند را از میان بردارد، والبته این طور هم نباشد که هر کس هر چه می خواهد در آن بیان کند.
در کنار وجود اندیشه،برخورداری این جلسات از قواعد، اخلاق و حقیقت به عنوان یک اصل باید قرار گیرد.
آزاد اندیشی ای که مجزی از عقلانیت و حقیقت باشد، از یک سو به دلیل اینکه منطبق بر معیارهای عقلی و حقیقی نیست، نمی تواند به پیشبرد جلسات و رسیدن به یک نتیجه ی مطلوب کمک کند و از سوی دیگر نبودن محورهای عقلانی باعث از بین رفتن معیارهای اخلاقی نیز می گردد که باید از آن دوری جست.
شکل و ساختار برگزاری این جلسات خود به تنهایی یک عنصر مؤثر بر جریان برگزاری این جلسات به شمار می رود.
وجود یک هیئت علمی و یا هیئت منصفه در کنار حضور صاحبان اندیشه در این جلسات، به فهم موضوع و نیز تحلیل از درستی و نادرستی مطالب بیان شده حداقل برای مستمعین حاضر در جلسه که اساسا دانشجویان و دانشگاهیان هستند کمک شایانی خواهد کرد.
آنچه که در این بین از اهمیت بسزایی برخوردار است، پرداختن و اولویت دادن به موضوعاتی است که در صدر نیاز حرکت کشور و جامعه به سمت رشد و پیشرفت است، صاحب نظران و اساتید دانشگاهی باید با بررسی اجمالی و شناخت نیازهای اصلی جامعه و تمرکز بر روی آن، بهترین بهره برداری را در راستای اهداف نظام کنند.
محققان و صاحب نظران کشور در زمینه های مختلف علوم دستاوردهای چشم گیری را با ایده و نظر جدید کسب کرده اند، در این بین حوزه ای که مظلوم واقع شده است، حوزه ی علوم انسانی است.
عدم وجود منبع و زمینه ای درست برای دستیابی به علوم انسانی مورد نیاز جامعه اسلامی و نیز نبودن شناخت و نقد آن در بین صاحب نظران متأسفانه موجبات عقب ماندگی از رشد در این زمینه ی پر اهمیت را مهیا نموده است.
دور ماندن صاحب نظران در بیان نظریات خود در این حوزه و نیز عدم نقد و بررسی این نظریه ها در چارچوب دانشگاه، باعث گردیده تا همچون گذشته تغذیه کننده ی علوم شرقی و غربی باشیم؛ به هر حال یکی از موضوعات اساسی که می تواند مورد توجه صاحبان اندیشه درجلسات کرسی های آزاد اندیشی مورد توجه قرار گیرد، موضوع علوم انسانی و مسائل مربوط به آن است.
برگزاری “کرسی های آزاد اندیشی” زمینه ای است برای طرح بدون مانع اندیشه های صاحب نظران در همه ی حوزه های علوم با رویکرد ایجاد تولید علم در کشور که انتظار می رود روند این جلسات کمکی به این مهم در کشور باشد.
منبع: خبرنامه دانشجویان
