پنج شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۹
شنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۱ | ۱۰:۲۹

افغانی حبیب خدا یا تبعه بیگانه؟

محسن عباسپور

ما ایرانیان قرن بیست و یک، مسلمانانی هستیم که بنا بر مصلحتمان عبارت «حبیب­ خدا» را با «اتباع بیگانه» جابجا کرده­ایم تا در پس آن، خودخواهی و به ویژه ناتوانی مدیریتیمان را مخفی کنیم.


محسن عباسپور-

۱. وقتی نامی از یک «افغانی» برده می‌­شود اولین تصویری که در ذهن شما ایجاد می‌­گردد چیست؟

اجازه دهید بحث را با طرح چند سوال آغاز کنم: اگر فلسطین همسایه ایران بود و فلسطینی­های خسته از جنگ، ناگزیر وطن خود را ترک و به ایران فرار می‌­کردند، آیا باز هم‌‌ همان رفتاری را با آن‌ها داشتیم که امروز با افغان­های مهاجر داریم؟ آیا باز هم بی­خبر بر «آهن­آباد»‌های آن‌ها (مانند حلبی­آباد‌ها) هجوم می‌­آوردیم و با لودر کلبه­های پر از دردشان را خراب می‌­کردیم؟ آیا باز هم با کمترین دستمزد به کارشان می‌­گرفتیم و پست­‌ترین و سنگین­‌ترین کار‌ها از پاکسازی لوله­ های فاضلاب گرفته تا حفاری در زمین­های سنگی را به آن‌ها می‌­سپردیم؟

اجازه دهید اندکی وسیع­‌تر نگاه کنیم. آیا رفتار ما مثلاً با نیروهای کارِ عراقی، ارمنی، تاجیک و حتی عرب (به فرض وقوع ناامنی در سرزمینشان) به همین شکل خواهد بود؟ آیا اگر پلیس ترکیه یا هر کشور دیگری یک ایرانی جویای کار که قصد دارد به صورت غیرقانونی و با جعل مدرک وارد اروپا شود را دستگیر کرده و رفتاری غیرانسانی با او داشته باشد، به غرور ملیّمان بر نمی‌­خورد؟ آیا هیچگاه به این همسایگان افغانمان که حجم زیاد خبرهای مربوط به اسرائیل و آمریکا و فلسطین هیچگاه فرصت انتشار اندک گزارشی از سرزمین پردردشان را در شبکه­های تلویزیونیمان فراهم نکرده، فکر کرده­ایم؟

دقیقاً نتوانستم تاریخ مشخصی را از ورود افغان­‌ها به عنوان نیروهای کار به ایران پیدا کنم اما با بررسی برخی از منابع متوجه شدم که عمده­‌ترین دلایل خروج این انسان­های مسلمان از کشورشان که روزی همچون بنده و شما با نام نامی ایران­زمین می‌­زیستند، دو عامل اصلی است:

۱ـ جنگ­‌ها و ناامنی­های داخلی

۲ـ فقدان کار و پایین بودن دستمزد که منجر به گسترش فقر در بین جامعه­ی افاغنه شده است.

با اندکی همزادپنداری متوجه می‌­شویم که اگر ما هم به جای آن‌ها بودیم، هیچ بعید نبود راهی را در پیش بگیریم که اکنون دو میلیون افغان مهاجر در ایران و صد‌ها هزار افغان مهاجر در دیگر کشور‌ها در پیش گرفته­اند. یعنی حاضر شویم خانواده و سرزمینمان را‌‌ رها کنیم و جانمان را کف دستمان بگیریم تا به صورت غیرقانونی از مرز افغانستان و ایران وارد سرزمینی شویم که تاریخ، آن‌ها را ملتی «میهمان­نواز» می‌­داند و آموزه­های دینیشان بر «حبیب خدا بودنِ میهمان» تأکید کرده است؛ بی­خبر از آنکه جماعت آن سوی مرز ممکن است هیچ خدمات بهداشتی به ما ارائه ندهند و مشکلات بهداشتی خودشان را هم به گردن ما بیاندازند. بی­خبر از آنکه جماعت آن سوی مرز ممکن است طرح و برنامه­ای کاربردی برای اشتغال نداشته باشند و چشمانشان به دیوار کوتاه ما بیفتد و بیکاری جوانانشان را به گردن ما بیاندازند غافل از آنکه ما سخت­‌ترین کار‌ها را انجام می‌­دهیم که هیچ کارگر ایرانی حاضر به انجام آن نیست. و حتی بی­خبر از آنکه جمعیت مهاجر دومیلیونی، همچون هر جامعه­ دیگری به جرائم اجتماعی دست می‌­زند و همین جرائم ما باعث شود پرونده های سنگین و متعدد دادگستری خود را در پشت جرائم ما مخفی کنند.

آنچه امروز بر مهاجران افغانی در سرزمین ایران روا می‌­شود، تاریخ مهتومی است که از یک سو روایتگر ستم هایی است که بر افغان­‌ها وارد شده و آنان را از سرزمین­‌هایشان رانده و آواره­ی مللی نموده که همچون برده از آن‌ها کار می‌­کشند و آنگاه وجودشان را مضر می‌­دانند و از سوی دیگر بیانگر ناتوانی دولت­هایی است که حوزه­ی دیدی کوتاه دارند و با آنکه بر ثروت­های عظیم خدادادی نشسته­اند، اما نه توان مدیریت جوامع خود را دارند و نه قادرند پناهگاه و مأمنی برای آوارگان هم­کیش و هم­آیین و هم­سایه و هم­تاریخ خود باشند.

واقعاً تفکر غالب ایرانی به جامعه­ افاغنه چگونه نگاه می‌­کند؟ آیا ما که منادی دفاع از حقوق مظلومان عالم هستیم بایستی این آوارگان را که از جنگ و بی­خانمانی گریزان شده­اند، اینگونه به کار کشیده و آنگاه با بد‌ترین وضع ممکن به مملکتشان باز گردانیم یا آنکه با مدیریتی صحیح هم از حقوق خودمان دفاع کرده و مانع از خروج سرمایه­‌ها از کشورمان شویم و هم سقفی برای بی­پناهان باشیم؟

شاید بتوان در بررسی رفتار امروز ما ایرانیان با جامعه­ی مسلمان افغانی که از بدِ روزگار سرزمین ایران را انتخاب کرده­اند چنین نتیجه گرفت:

ـ دیروز ما درب ورود مرز‌ها را بر روی افغان­‌ها باز کردیم چون به نیروی کار آن‌ها (به خصوص ناگزیر بودنشان در انجام کارهای سنگین با دستمزد اندک) نیاز داشتیم.

ـ امروز ما درب ورود مرز‌ها را نیمه باز گذاشته­ایم و درب خروج را هم باز کرده ­ایم؛ چون از یک­طرف همچنان به نیروی کار آن‌ها (به خصوص ناگزیر بودنشان در انجام کارهای سنگین با دستمزد اندک) نیاز داریم و از طرفی هم در حال حاضر همین مقدار افغانی، نیازمان را تأمین می‌­کند.

شاید بتوان نتیجه گرفت: ما ایرانیان قرن بیست و یک، مسلمانانی هستیم که بنا بر مصلحتمان عبارت «حبیب­ خدا» را با «اتباع بیگانه» جابجا کرده­ایم تا در پس آن، خودخواهی و به ویژه ناتوانی مدیریتیمان را مخفی کنیم.

 ۲.  برادر افغان من!

تو که روزی سرزمینت با سرزمین من یکی بود!

دنیای آغشته به سیاهی نفتِ امروز، مرزی میان ما کشیده است که من و هموطنانم را به کاسه­ای از نفت دلخوش کرده و تو و هم­سرزمینی­‌هایت را به‌‌ همان کاسه غبطه­ وار؛ که اگر نبود این روغنِ همیشه سیاه، بعید نمی‌­دانم امروز هم من، همچون تو راهی سرزمینی که نمی‌­دانم به کدامین طریق انسان بودنم را زیر سوال می‌­برد، رهسپار می‌­شدم. بعید نمی‌­دانم من هم اسیر جهل انسان­هایی می‌­شدم که جز از منظر کالا بر من نمی‌­نگریستند و جز با ترکه­  دردآور بی­تفاوتی و بدبینی بر پیکرم زخمی نمی‌­زدند.

هموطن دیروز من!

به عنوان یک ایرانی، همچون بسیاری دیگر از هموطنانم، سرزمین پاکت را ارج می‌­نهم و تا آن روز که دوباره در دشت­‌ها و کوه­های افغانستانِ آزادت آرام گیری در کنارت می‌­مانم و از آن پس با تو سرود آبادی سرزمینی را فریاد می‌­زنم که سال­‌ها درد کشید و فرزندانش را سخت­کوش و رهایی­خواه آفرید.

  1. اصفهاني
    ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۱

    برادر افغان من!
    تو اسير حكام بي كفايت قديم من و خودت شدي كه گول روباه پير را خوردند و به جدا شدن سرزمينت از سرزمين من راضي شدند.
    راستي چرا افغان ها به اصفهان حمله كردند؟ و آن قتل عام عجيب را انجام دادند؟
    آخه مرد حسابي با فضاي عاطفي كه نميشود تصميم صحيح گرفت كه؟!!!؟؟!!؟
    افغاني برادر ماست اما اينجا هم افغانستان نيست. اينجا ايران است. مهمان هم تا سه روز مهمان است و بعد بايد براي روزي اش تلاش كند.

  2. پارسا
    ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۱

    آخه برادر من چرا داری مغلطه میکنی؟!
    همین برادران افغانی شما که به داشتن آنها افتخار میکنی آیا فهمیدی در این چند سالی که در تحت الحمایگی آمریکا و ناتو قرار گرفتند با ایران چه کارها که نکردند!!
    پرچممان را به اتش کشیدند،پرچم ایران را که نام الله بر آن نقش بسته زیر پاهایشان لگد مال کردند،به رهبرمان توهین کردن،به رئیس جمهورمان فحش و نا سزا دادند،به کشورمان توهین کردند که چرا مرزهایمان را بر روی قاچاق سوخت بسته ایم،سفارتمان را سنگباران کردند،در مجلسشان ایران را به باد ناسزا گرفتند،حق ابه مسلم ایران را از هیرمند قطع کردند ،تهدیدمان کردند و …
    اینها فقط مواردی بود که در کشورشان و بر ما روا داشتند و اضافه کنید هزاران جرم و جنایت دیگر را که اتباعشان در حق این مردم مهمان نواز در طول سالیانی که از آنها پذیرایی کردند روا داشتند،و اما اگر نمیدانید می توانید به مراجع قانونی در استانهای خراسان،کرمان،سیستان،تهران و … مراجعه نمایید تا ببینید آمار تجاوز،دزدی،گروگان گیری و … را که این برادران مهمانتان که به آنها افتخار می کنید در این مرز و بوم مرتکب گشته اند،برادر من به شما توصیه میکنم با احساسات این مردم بازی نکنید و باب طلبکاری را برای برادران افغانتان باز ننماید تا در پی توهمی دیگر پرچم و غرور ملیمان را در کابل در زیر لگدها و ناسزاهیشان لگد مال نمایند،به خود بیایید!

  3. حامد
    ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۱

    افغان ها به اصفهان حمله نکردند.جنبش محمود افغان یک شورش اجتماعی علیه بی کفایتی شاه سلطان حسین فاسد بود.متاسفانه در کتب درسی ما این قیام را با عنوان”یورش”به ما القا کرده اند.مردمی که علیه کسی چون شاه سلطان حسین که نمونه تام و تمام فساد است مستوجب ستایش اند نه فحاشی.البته من نمیخواهم مثلا محمود افغان را ستایش کنم.حرف در این است که این را به ما القا کرده اند که افغانی ها وحشیانه به اصفهان یورش برده اند در حالیکه اینطور نیست و آنها قیامی علیه شاه سلطان حسین داشتند.به نظر شما برای مقابله با این پادشاه خوشگذران و عیاش چه باید کرد؟

  4. اصفهاني
    ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱

    آقا حامد بحث خوشگذراني شاه سلطان حسين و بي كفايتي از از علل سقوط اصفهان بود. اما اصلا چرا بايد محمود افغان به اصفهان حمله ميكرد؟

    ..
    .
    ضمنا اگر به فرض صحبت شما را بپذيريم، و كاري به قبل از سقوط اصفهان نداشته باشيم، ببين بعد از سقوط اصفهان محمود افغان با مردم اصفهان چه كرد تا خوب قانع شوي!!!

  5. محمد
    ۱۸ خرداد ۱۳۹۱

    1-نمی دونم کار اون محمود افغان سنی مذهب که سالها پیش به اصفهان حمله کرده چه ربطی به این مردم مهاجر اکثرا شیعه داره؟
    2- اون زمان همه این مناطق جزو یک سرزمین بودند و همه مردم با هم برابر بودند و عده ای از قبایل افغان علیه حاکم وقت شورش کردند. کم بوده تو تاریخ ایران که قوم یا قبیله ای علیه شاه وقت شورش کردند؟ توصیه می کنم برید کمی تاریخ بخونید و ببینید به طور مثال اغا محمدخان قاجار با اهالی شهر کرمان چه کرد!
    3- بازم توصیه می کنم یه کم تاریخ بخونید. کتاب تاریخی که سید جمال الدین اسدآبادی نوشته بخونید تا بفهمید دلیل قیام (یا همون چیزی که تو کتابها به نام یورش نوشتند) چی بوده.
    متاسفم ازینکه می بینم بعضی ها اینقده افکار نژادپرستانه دارند.

  6. علی
    ۱۹ بهمن ۱۳۹۱

    آقای اصفهانی؛
شما كه ميگید افغاني ها خيلي بد هستند تاحالا به اين فكر كرديد كه ايرانی ها هم چه بلاهایی سر افغانی ها كه نياوردن؛ تو اردوگاه هایی كه افغاني هارو نگه ميدارند اونقدر سرده كه زمستون امسال شش نفر جان باختند؛هر روز در مرزها ده ها نفر جونشون رو از دست ميدن؛ برای چی؟ برای به دست اوردن یه لقمه نون حلال برای زن وبچه اش؛سالها دور از خانواده ش طعنه ها و بدبختی هارو تحمل ميکنه؛ دوران جنگ تحميلی هزاران شهيد داد برای دفاع از ايران؛ واقعا بي انصافی؛

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: