سه شنبه ۲۳ خرداد ۹۱ | ۱۶:۵۰
شاعران انقلاب اسلامی- دوم

سیار و «حق‌السکوت» بعد از یک «بی‌خوابی عمیق»

از ویژگی‌های شعر سیار محدود نبودن آن به موضوعی خاص است؛ در ساختار کلی اشعار «تعهد» حضور پررنگی دارد و این موضوع را از اشعار اعتراضی، اجتماعی، مذهبی و… می‌شود فهمید. عاشقانه‌های محمد مهدی سیار هم لبریز از شاعرانگی و لطافت است و خواندنش لذت خاص خودش را دارد.


تریبون مستضعفین- محمد غفاری (شاعر و منتقد ادبی)

سال 1362 و زاهدشهر فارس زمان و مکان تولد «محمدمهدی سیار» است. شاعر جوانی که این روزها زیاد از او می‌شنویم و می‌خوانیم. محمد مهدی سیار که این روزها در دانشگاه امام صادق(ع) تهران روز به روز به دکترای فلسفه نزدیک‌تر می‌شود، شاعری را از دوران دانش‌‌آموزی‌اش آغاز کرده است. آشنایی با زبان روز شعر و تاثیر مطالعه‌ی کتاب شاعران بزرگ عصر حاضر –همچون قیصر امین‌پور- سیار را خیلی زود به سرودن اشعار تازه و بکر هدایت کرد و برگزیده شدن او در جشنواره‌های متعدد، نشان‌دهنده‌ی موفقیت اوست.

سلامت زبان و رعایت دستور زبان شعر معاصر در کنار پرداختن به مضامین جدید شعرهای سیار را در ردیف بهترین شعرهای معاصر قرار داده است اما نکته‌ای که باعث تمایز اشعاراو با دیگر شاعران جوان می‌شود، پرسه در مضامین جدیدی است که با زبان اعتراض آمیخته شده است. اعتراضاتی که شاعرانه بیان می‌شوند و در محدوده‌ی ادبیات سخن می‌گویند و البته همه‌ی هنر سیار نیز در این است که از شاعرانگی آثارش کاسته نشده است. این اعتراضات گاه به مسائل اجتماعی باز می‌گردد:

از دور چشم دوخته‌ای بر تفاخرش
بر برج‌های خیره سر پر تکبرش…

و گاه دامنه‌ی اعتراضات وسیع‌تر می‌شود و در این روزهایی که حرف‌ها و اشعار ضد جنگ در حال رواج است، حرف‌های تلخ پس از سال‌های جهاد و دفاع را نشانه می‌رود:

غیر از کمین تازه‌ی نیرنگ نشمارید
رنگین کمان صلح را جز رنگ، نشمارید

ما را خبرهایی است، پیش رو خطرهایی است
آن خاطرات پشت سر را «جنگ» نشمارید…

«بی‌خوابی عمیق» اولین مجموعه‌ای است که از محمد مهدی سیار روانه‌ی بازار شد. مجموعه‌ای که نیمی از اشعار در قالب نیمایی بود و نیم دیگر غزل. بی‌خوابی عمیق سال 1388 در مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری و توسط انتشارات «سوره مهر» منتشر شد و استقبال نسبتا خوبی هم از آن به عمل آمد. سیار پس از پشت سرگذاشتن بی‌خوابی عمیق با «حق‌السکوت» بار دیگر به بازار نشر آمد و اینبار تجربه‌ی موفق‌تری را پشت سر گذاشت. اننتشارات «فصل پنجم» در سال 1389 مجموعه‌ای از غزل‌های سیار را به چاپ رساند. اگرچه اغلب غزل‌های حق السکوت را در بی خوابی عمیق دیده بودیم، اما حضور چهل و دو غزل یکدست و متناسب مجموعه دوم سیار را به کتاب موفق و قابل تاملی تبدیل کرد و رسیدن جایزه «کتاب سال» به حق السکوت نیز صحه‌ای است بر این امر.

از ویژگی‌های شعر سیار محدود نبودن آن به موضوعی خاص است؛ در ساختار کلی اشعار «تعهد» حضور پررنگی دارد و این موضوع را از اشعار اعتراضی، اجتماعی، مذهبی و… می‌شود فهمید. عاشقانه‌های محمد مهدی سیار هم لبریز از شاعرانگی و لطافت است و خواندنش لذت خاص خودش را دارد.

باید من بی حوصله هم را بپذیری
ای عشق، نگو «نه»… تو «بلا»ی همه‌گیری

شور و شرت ای عشق، سر هر رهگذری هست
هم تعزیه خوانی تو و هم معرکه گیری

و یا نمونه‌ی دیگری:

حق السکوت می‌طلبند از لبان تو
چشمان لاابالی لب‌های لات من

شاعر شدن بهانه‌ی تلمیح کهنه‌ای است
تا حافظ تو باشم، شاخه نبات من!

شکر خدا که دفتر من بی‌غزل نماند
شد عشق نیز منکری از منکرات من

«دادخواست» مجموعه‌ اشعار اعتراضی است از اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران که سیار با همکاری دوست شاعرش «امید مهدی‌نژاد» جمع‌آوری کرده است. مقدمه‌ی دادخواست را «محمد کاظم کاظمی نوشته است و انتشارات «سپیده باوران» آن را به چاپ رسانده است.

از اشعار کلاسیک که بگذریم، ترانه‌های سیار نیز این‌روزها زیاد شنیده می‌شوند؛ ترانه‌هایی که از زبان همه‌ی انسان‌های متعهد و عدالتخواه بیان می‌شوند:

تو کتاب درسيای بچگيام
يادمه چشم اميدت به ما بود
اميدت به ما دبستانيا بود
خوش نداشتيم عکس ماهت
روی سکه‌ها و کنج اسکناسا بشينه
زينت قابای خاتم بشه و
پشت ميز با کلاسا بشينه
عکستو قاب ميگيرن فقط تماشا مي‌کنن
اسمتو ميارن و رسمتو حاشا مي‌کنن
چشم بيدار تو رو ديدن ولی
دلشون خوابه هنوز
بی خيال نگاه شرقی تو
چششون به اون ور آبه هنوز
این روزا دلم گرفته ولی باز
بغضمو می‌خورم و همراه پا برهنه‌ها داد مي‌کشم:
حالا من چشم اميدم به توئه
من هنوز
انتظار فرج از نيمه خرداد می‌کشم

جدا از نوستالوژی درونِ شعر، مضامین این‌چنین با زبان عامیانه که روایت شوند می‌توانند تاثیر مستقیمی بر مخاطب بگذارد. تداوم سرایش این نوع اشعار می‌تواند صدای عدالت‌خواهان و دلسوزان انقلاب را بازتاب دهد و دغدغه‌هایشان را این بار با زبان شعر بیان کند.

شعر انقلاب سال‌هاست که مسیر خودش را پیدا کرده است و سرعت حرکت آن هر روز در حال افزایش است. حضور شاعران جوان متعهدی چون مهدی سیار قطعا در رشد ادبیات انقلاب تاثیر گذار خواهد بود؛ حضور موفق شاعران جوان در اینعرصه حاصل تلاش بزرگان ادبیات متعهد سال‌های نه چندان کشور است. بزرگانی چون قیصر امین‌پور که در هر زمینه‌ای پیشرو بود. هرچند محمد مهدی سیار در وبلاگش –چشم زخم- نوشته است که کلا چهاربار با قیصر برخورد داشته است اما نمی‌توان تاثیر معنوی قیصر بر شعرهای سیار را نادیده گرفت. این نکته را خود سیار هم بیان می‌کند، آنجا که در فراق قیصرمی‌گوید:

اشعارم بیرق عزایت شده‌اند
خرماگردان ختم‌هایت شده‌اند

مشقی از روی دستخطت بودند
اشکی بر روی رد پایت شده‌اند

محمد مهدی سیار این روزها علاوه بر درس خواند در موسسه فرهنگی «شهرستان ادب» مشغول است و در آن‌جا می‌شود پیدایش کرد. پایان این متن همراه است با غزلی با موضوع انتظار حضرت صاحب الزمان(عج) که محمد مهدی سیار در محضر مقام معظم رهبری قرائت کرد:

زمین از برگ، برگ از باد، باد از رود، رود از ماه
روایت کرده‌اند اردیبهشتی می‌رسد از راه

بهاری م‍ی‌رسد از راه و می‌گویند می‌روید
گل داوودی از هر سنگ، حسن یوسف از هر چاه

بگو چله‌نشینان زمستان را که برخیزند
به استقبال می‌آییمت ای عید از همین دی‌ ماه

به استقبال می‌آییمت آری دشت پشت دشت
چه باک از راه ناهموار و از یاران ناهمراه

به استهلال می‌آییمت ای عید از محرم‌ها
به روی بام‌ها هر شام با آیینه و با آه…

سر بسمل شدن دارند این مرغان سرگردان
گلویی تر کنید ای تیغ‌های تشنه، بسم الله!

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن:

اخرین اخبار
پربحث‌ترین

Sorry. No data so far.