پنج شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۸
دوشنبه ۱۶ مرداد ۹۱ | ۲۳:۲۰
در ستایش روشنفکری راستین!

در ستایش بی‌سوادی

زهیر قدسی

بخش اول کتاب که «در ستایش بی‌سوادی» است، شاید خواندنی‌ترین بخش کتاب باشد. نگاه تاریخی نویسنده و گستردگی اطلاعات او، و همچنین موضع‌گیری‌های تلخ و گزنده‌ای که او در نهایت جسارت نسبت به جامعه خود -که البته بخشی از جامعه جهانی است- دارد، بسیار این نوشته را خواندنی می‌کند. این یادداشت پیرامون سیر تاریخی خواسته حاکمان و سیاست‌بازان-که بی‌سوادی و ناآگاهی جامعه تحت سلطه‌شان است- و تغییر روش ایشان در عصر جدید است.


زهیر قدسی- بعضی کتاب‌ها آن‌قدر در خور ستایش‌اند که می‌مانی چگونه معرفی‌شان کنی! «در ستایش بی‌سوادی» از این کتاب‌هاست.

نویسنده کیست؟

«هانس ماگنوس انسنس برگر»، واقعا باید خیلی بااستعداد باشی تا بتوانی نام این نویسنده را به خاطر بسپاری! او از نسل نویسندگانی است که پس از جنگ جهانی به عرصه ادب آلمان وارد شدند. نویسنده روشنفکری که مانند خیلی از هم‌نسلان جنگ‌زده‌اش، با رگه‌های بدبینی در قبال فرد و دولت، تا سال‌ها قلم‌شان در لایه‌های روحی و اجتماعی و بسترهای مادی و اقتصادی زمینه‌ساز این جنگ کند و کاو کرده است، اما شاید پخته‌تر و متنوع‌تر از ایشان! او شاعر، رمان‌نویس، مترجم و همچنین سردبیر چند مجله ادبی بوده و در آثار او رگه‌ای روشن از نقد اجتماعی به چشم می‌خورد و سفرهای او به بسیاری از کشورهای جهان سوم و درحال توسعه، از جمله کوبا و ایران، بر دامنه دید و تجربه جهانی او افزوده و موضوع مستقیم برخی آثارش قرار گرفته است.

در کتاب چه می‌خوانیم؟

این کتاب شامل متن چهار مقاله و سخنرانی از این نویسنده است که در آن ظریف‌بینی و موضوع‌گیری‌های غافل‌گیرانه او مخاطب را هر لحظه درگیر قضاوت‌ها و تاملاتی تازه می‌کند. بخش اول کتاب که «در ستایش بی‌سوادی» است، شاید خواندنی‌ترین بخش کتاب باشد. نگاه تاریخی نویسنده و گستردگی اطلاعات او، و همچنین موضع‌گیری‌های تلخ و گزنده‌ای که او در نهایت جسارت نسبت به جامعه خود -که البته بخشی از جامعه جهانی است- دارد، بسیار این نوشته را خواندنی می‌کند. این یادداشت پیرامون سیر تاریخی خواسته حاکمان و سیاست‌بازان-که بی‌سوادی و ناآگاهی جامعه تحت سلطه‌شان است- و تغییر روش ایشان در عصر جدید است. «مهاجرت بزرگ» نیز برخوردی جامعه‌شناسانه و تاریخی دارد با پدیده مهاجرت که نگاهی منتقدانه نسبت به تغییرات اجتماعی آلمان پس از هیتلر-که دچار زیاده‌مهاجرپذیری شده است- دارد. در یادداشت بعدی «نگاهی به جنگ‌های داخلی» نیز نگاهی تاریخی-اجتماعی به پدیده جنگ، که عمده‌ترین اختراع بشر است، دارد. و در نهایت یادداشتی دارد با عنوان «نکته‌هایی درباره تجمل کهنه و نو» که بسیار کوتاه و خواندنی است.

ترجمه کتاب چگونه است؟

ترجمه کتاب که توسط جناب آقای «محمود حدادی» صورت گرفته در خور ستایشی دیگر است. ترجمه‌ای فاخر و پرطنین که به مخاطب کتاب، اجازه بی‌توجهی به متن را نمی‌دهد. از ایشان ترجمه‌های متعدد و موفقی در حوزه ادبیات آلمانی‌زبان‌ها صورت گرفته که همگی درخور توجه‌اند.

یک گاز از کتاب:

آیا هیچ به گفت‌وگویش می‌ارزد؟ آیا دیری نیست که داستان فیصله یافته است؟ ظاهرا کفگیر استدلال مجادله‌ای دوهزارساله به ته دیگ خورده و تجمل بر مخالفانش پیروز شده است؛ پیروز شده و تا حد دل‌زدگی همه‌جا را قبضه کرده و همه فروشگاه‌های زنجیره‌ای «بخر و ببر» را زیر عَلَم خود درآورده است. دست‌کم در جهانی که به غرب شهرت دارد وضع بدین منوال است؛ جهانی که با دهن‌کجی به هرچه جغرافیا، ژاپن را بخشی از آن می‌شمارند، ولی کوبا را نه!…

نشر ماهی /152صفحه/ چاپ دوم 1391 / قطع پالتویی/ 4000 تومان

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: