شنبه 29 دسامبر 12 | 17:30
چهارمین روز جشنواره عمار/۲

یک روحانی در کمپ معتادان

میلاد نوریان

فیلم یک تلنگر و تذکر جدی در پشت لحن لطیف خود دارد. اینکه هنوز چه حوزه‌های ناشناخته و کشف نشده‌ای برای انجام کارهای فرهنگی وجود دارد و فعالان این عرصه از آن غافل هستند. عمل روحانی مستند اخراجی‌های 4 به خوبی نشان می‌دهد که کار فرهنگی و کمک به مکتب اهل بیت (ع) لزوما با انجام پروژه‌های سنگین و پر هزینه و یا تنها در مسجد و حسینیه صورت نمی‌گیرد.


تریبون مستضعفین- میلاد نوریان

روز چهارم سومین جشنواره مردمی فیلم عمار؛ سینما فلسطین، سالن شماره یک، 18 الی 20

اخراجی‌ها۴ و روحانی‌ای که به کمپ معتادان می‌رود

«اخراجی‌های ۴» نخستین فیلمی بود که در این سانس به نمایش در آمد که بر خلاف اسمش ربطی به سه گانه‌ی اخراجی‌های مسعود دهنمکی ندارد و حتی به لحاظ موضوع نیز فیلم متفاوتی از سه گانه‌ی اخراجی‌هاست.

این مستند 22 دقیقه‌ای درباره‌ی حضور یک طلبه روحانی در یک کمپ ترک اعتیاد است. وقتی در دقایق ابتدایی موضوع مستند برای تماشاچی معلوم و مشخص می‌شود، شاید تماشاچی حدس می‌زند که با یک فیلم کلیشه‌ای و عصا قورت داده طرف است که می‌خواهد یک سری مفاهیم کلی و تکراری را به نمایش بگذارد. اما بر خلاف تصور فیلم از روایت خوبی برخوردار است و می‌تواند لحظه به لحظه تماشاگر را با خود همراه کند.

فیلم یک تلنگر و تذکر جدی در پشت لحن لطیف خود دارد. اینکه هنوز چه حوزه‌های ناشناخته و کشف نشده‌ای برای انجام کارهای فرهنگی وجود دارد و فعالان این عرصه از آن غافل هستند. عمل روحانی مستند اخراجی‌های 4 به خوبی نشان می‌دهد که کار فرهنگی و کمک به مکتب اهل بیت (ع) لزوما با انجام پروژه‌های سنگین و پر هزینه و یا تنها در مسجد و حسینیه صورت نمی‌گیرد.

یک روحانی جوان با حضور خود در یک کمپ ترک اعتیاد سعی می‌کند در کنار بازیابی جسمی، زندگی معنوی این قشر آسیب دیده را ترمیم و بازسازی کند. شاید مهم‌ترین و تأثیرگذارترین نکته از زبان یکی از کسانی که برای ترک اعتیاد به کمپ «رهروان همت» آمده است شنیده می‌شود: «پیش از این هر بار ما یک روحانی دیده بودیم، آن روحانی یا قرار بود ما را اعدام کند یا اینکه می‌خواست ما را شلاق بزند و به زندان بیندازد!» ولی تصور کنید حالا یک روحانی آمده رابطه‌ی یک جمع آسیب دیده را با خدا سر و سامان بدهد و بسیار هم موفق و تأثیرگذار بوده.

یک از نکات برجسته در این مستند عدم وجود مطالب اضافی و زائد است. فیلم از ریتم بسیار مناسب برخوردار است و با صحنه‌های اضافه و کش دادن فیلم حوصله تماشاگر را سر نمی‌برد و بی دلیل فیلم را طولانی نمی‌کند و به همین دلیل تا آخرین دقیقه از ریتم نمی‌افتد و کیفیت خود را حفظ می‌کند.

انیمیشن ۱۴ دقیقه‌ای «نقطه نهایی» دیگر فیلم به نمایش درآمده در این سانس بود. انیمیشنی درباره‌ی نابودی استکبار جهانی به رهبری ایران. فیلم اگر چه از ایده‌ی اولیه‌ی خوبی برخوردار است اما در پرداخت آن چندان موفق عمل نمی‌کند و به نظر می‌رسد این انیمیشن برای مدت 14 دقیقه کشش لازم را ندارد. شاید اگر زمان آن به نصف کاهش پیدا می‌کرد و در عوض روی ایده بیشتر کار می‌شد، نتیجه نهایی چیز بهتری از کار در می‌آمد.

مادر؛ مستندی حرفه‌ای

«مادر» نام مستند دیگری بود که در این سانس به نمایش در آمد. این مستند 30 دقیقه‌ای درباره‌ی زندگی مادری بود که شوهر و 4 فرزندش را در دوران جنگ به شهادت رسیده بودند. اولین چیزی که در این مستند خودنمایی می‌کرد شکل حرفه‌ای کار بود. از همان دقایق ابتدایی می‌شد فهمید که یک گروه حرفه‌ای پشت صحنه حضور دارند و این مهم نوید این را می‌داد که با یک مستند شکیل و جدی طرف هستیم. کادربندی‌های حساب شده به همراه فیلمبرداری از زوایای متنوع و انتخاب لنزهای مناسب برای فیلمبرداری بر جذابیت‌های کار افزوده است و خود سوژه و موضوع فیلم -یعنی مادری که شوهر و فرزندان خود را در جنگ از دست داده و حالا به تنهایی در یکی از روستاهای اطراف تهران زندگی می‌کند- نیز به تنهایی توانایی جذب مخاطب را دارد.

یکی از اشکالات فیلم سیال بودن موضوع آن بین شخصیت خود مادر و فرزندان شهیدش است. در واقع فیلم بین پرداختن به زندگی خود مادر به عنوان یک شخصیت و یا شوهر و فرزندان شهیدش بلاتکلیف است و این سردرگمی برای تماشاگران باقی می‌ماند که آیا قرار است از زندگی و سرگذشت خود مادر مطلع شوند و یا مادر قرار است راوی زندگی شهیدانش شود؟

یکی دیگر از نکاتی که می‌تواند در جهت بهبود کار در آینده اصلاح شود قرار دادن زیرنویس برای مکالمات درون فیلم است چرا که لهجه‌ی مادر کمی برای تماشاگران ناآشناست و این موضوع باعث می‌شود برخی از مکالمات برای مخاطبان نامفهوم باشد.

با این وجود باید گفت فیلم به لحاظ کارگردانی از کیفیت بالایی برخوردار است و سایر عوامل مثل موسیقی متن، تدوین و فیلمبرداری نیز در خدمت کلیت اثر قرار گرفته‌اند و همچنین فیلم اشاره‌ی خوبی به این موضوع دارد که این سوژه قبلا مورد توجه شهید آوینی در مجموعه‌ی روایت فتح نیز قرار گرفته (که مطرح کردن این مسئله نیز پرداخت مناسبی دارد) و حالا پس از سال‌ها قرار است از منظر دیگری به موضوع نگاه شود.

ده‌ تا و چراغی که به خانه رواست

مستند «ده تا» تا آخرین فیلم به نمایش در آمده در این سانس بود. فیلم به لحاظ موضوع دارای یک موضوع چالشی و بحث برانگیز است. ما مردم روستایی را می‌بینیم که بسیار فقیر هستند و از حداقل امکانات زندگی برخوردارند اما در عین نداری از عشق‌شان به حضرت امام حسین (ع) نیز سخن می‌گویند. در خلال گفت و گوها از وضعیت اسفناک مردم روستا مطلع می‌شویم و فیلم شرایط سخت زندگی مردم روستا را نشان می‌هد و به مرور متوجه می‌شویم که یک حسینیه در روستا در حال ساخته شدن است اما اهالی روستا با وجود عشقی که به امام حسین (ع) دارند چندان از این موضوع راضی نیستند! در ادامه متوجه می‌شویم در این روستای کوچک یک حسینیه وجود دارد و دیگر لزومی برای ساخت حسینیه‌ی جدید احساس نمی‌شود و هزینه‌ی ساخت آن را می‌توان صرف بهبود شرایط زندگی مردم روستا کرد. اما وجود اختلاف بین پایین دهی‌ها با مردم بالا ده باعث شده تا این روستای کوچک دو حسینیه داشته باشد!

این مستند کوتاه 18 دقیقه‌ای به خوبی می‌تواند تضاد اجتماعی و تناقض در یک محیط روستایی را نشان دهد و این که هیچ اراده‌ای وجود ندارد تا هزینه در جای درست خود مصرف شود و چراغی که به خانه رواست چگونه صرف مسجد می‌شود!

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: