دوشنبه 07 ژانویه 13 | 20:22

اركان تمدن‌سازی اسلامی؛عقلانيت، اخلاق و رفتار اسلامی

شروع ورود فرهنگ غرب در ايران اسلامی از 20 سل قبل از مشروطه بود؛ زمانی كه روشنفكران اسلام و روحانيت را مانع پيشرفت و رفاه و … می‌دانستند در صورتی كه اولين پيشرفت‌ها در علم و صنعت برای مسلمانان بود و اولين پزشكان مسلمان بودند و آغاز پيشرفت غرب و اروپا در اين زمينه‌ها بعد از رنسانس صورت گرفت و رنسانس محصول ارتباط اروپا با جهان اسلام و فرهنگ غنی اسلامی بود.


حسن رحیم پور ازغدیحسن رحيم‌پور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، 17 دی ماه در نشست علمی «حوزه و سبك زندگی اسلامی» كه در سالن اجتماعات مدرسه معصوميه برگزار شد تصريح كرد: حوزه علميه بايد برای ايجاد تمدن اسلامی و سبك زندگی اسلامی علاوه بر نوشتن توضيح المسائل فقهی و بررسی مسائل فقه و اصول يك توضيح المسائلی به ابعاد هزار برابر فقه در رابطه با سبك زندگی اسلامی بنويسد كه در آن مواجهه دقيق عقلانی با وضعيت كنونی زندگی بشر، با درك صحيح و جامع عقلانی از قرآن و روايات تشريح شود.

وی با بيان اينكه حوزه علميه و طلاب خود بخشی از جامعه هستند ابراز كرد: از آنجايی كه هر كس به الگوسازی می‌پردازد خود نيز بايد از آن الگو بهره برده و طبق آن رفتار كند؛ لذا طلاب حوزه علميه برای الگوسازی سبك زندگی اسلامی بايد نوع زندگی، رفتار، اخلاق و منش خود را مطابق با منويات و معارف اسلامی كنند تا زمانی كه الگويی از زندگی اسلامی ارائه می‌دهند حرفشان تاثيرگذاری داشته باشد.

رحيم پور ازغدی در ادامه افزود: برای ترسيم الگوی سبك زندگی اسلامی ابتدا بايد توجه كرد كه زندگی امروز به دو بخش مذهبی و غير مذهبی تقسيم می‌شود؛ بخش مذهبی زندگی به قسمت‌هايی از زندگی گفته می‌شود كه فرد به اموری چون عبادات، مراسمات مذهبی، واجبات و مستحبات و … می‌پردازد و بخش غير مذهبی قسمتی از زندگی است كه تمامی انسانها در آن مشترك هستند و ديندار و غير ديندار ندارد، كه در اين بخش می‌توان گفت از جهان غرب عقب افتاده‌ايم.

اين استاد دانشگاه اظهار كرد: امروزه برخی گمان كرده‌اند كه زندگی شخصی، اسلامی و دينی است كه تنها در بخش مذهبی زندگی و با رعايت ظواهر اسلامی اصول مذهبی را رعايت كند و برای بخش ديگر وجهی قائل نمی‌شوند؛ مثلا به بازاری كه در ايام محرم بازار را مشكی پوش كند و هر روز در آن نماز جماعت برگزار شود می‌گويند بازار اسلامی اما آنچه از آيات و روايات برداشت می‌شود اين است كه بازاری اسلامی است كه در آن دروغ، قسم و چانه رنی بين فروشنده و مشتری وجود نداشته باشد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاكيد بر اينكه تقسيم مذهبی و غير مذهبی زندگی در سبك زندگی اسلامی سكولاريزم نقاب‌دار است اضافه كرد: ما در ترسيم سبك زندگی اسلامی هيچ گونه حق تفكيك بخش مذهبی زندگی از بخش غير مذهبی آن را نداريم و زندگی‌ای سبكش اسلامی است كه سراسر آن و باتوجه به مسائل موجود در جامعه اسلامی، مذهبی باشد؛ حوزه علميه امروز اين وظيفه را بر عهده دارد كه به عنوان داعيان تبليغ دين مبين اسلام و مذهب تشيع با ابزار عقل و درك صحيح از مسائل و وضعيت كنونی و با منابع قرآنی و روايی سبك زندگی اسلامی را ترسيم و تبيين كند.

وی تاكيد كرد: برای ترسيم سبك زندگی اسلامی به غير از نصوص دينی قرآن و روايات، به عقل نياز داريم تا بتوانيم آيات و روايات را با يكديگر و به طور مجزا بسنجيم و پس از تشريح عقلی و بررسی سندی و اعتباری آن‌ها و با درك صحيح از واقعيات جامعه بيرون به ارائه سبك زندگی اسلامی بپردازيم.

رحيم پور ازغدی اذعان كرد: معصومين(ع) خودشان در روايات خود بيان كرده‌اند ما هر حقيقتی را در روايات خود نمی‌گوييم و البته هيچ گاه هم حقيقت مطلق را بيان نمی‌كنيم, لذا استفاده بدون فكر و ترجمه تحت الفظی آيات و روايات كاری بس غلط است و قطعا استفاده از روايات در ارائه سبك زندگی اسلامی نيازمند درك صحيح از واقعيات جامعه و سنجش عقلانی آن با آيات و روايات است؛ استفاده ناصحيح و نابجا از نصوص دينی در سبك زندگی اسلامی باعث ايجاد اضلال و نشان دادن شكلی كمدی از دين اسلام می‌شود، در استفاده از روايات بايد بسياری از جوانب بررسی شود وقتی حنا بستن مستحب است دليل بر آن نمی‌شود كه امروز در جامعه برای رعايت سبك زندگی اسلامی همه حنا ببندند؛ زيرا عرف جامعه امروز قبول نمی‌كند، بيان اين روايت برای بيان اهميت زينت در زندگی شخص مومن و اينكه بيان شود فرد مومن معطر و مزين است مناسب است؛ كسانی كه كليه آيات و روايات را به بهانه اينكه محتوای آنها برای گذشته است و جامعه امروز به كلی متفاوت از زمان صدر اسلام است را نفی می‌كنند، دچار سكولاريزم عريان شده‌اند، قطعا برای استفاده از آيات و روايات نبايد به طور مطلق و كلی آنها را به كار برد و نبايد آنها را به طور كامل رها كرد.

پژوهشگر حوزه و دانشگاه اظهار كرد: برای ارائه سبك زندگی اسلامی و درك صحيح از واقعيات جامعه نيازمند استنباط عقلانی و استنباط تجربی و ذوقی از مسائل و نصوص هستيم، برخی تصور كرده‌اند زندگی اسلامی، زندگی است كه توأم با تحجر باشد اما اگر آيات و روايات را به خوبی تحليل كرده و مسائل روز جامعه را در اين راستا درك كرده باشيم، می‌فهميم سبك زندگی اسلامی در هر دوره با دوره‌ای ديگر و حتی در هر عرف و جامعه و كشوری بايد مختلف باشد.

وی با تاكيد بر اينكه لازمه ترسيم بهترين سبك زندگی اسلامی استفاده از عقل قطعی و شرع قطعی با ابزار اجتهاد است تصريح كرد: برخی بر اين تصور هستند كه زندگی اسلامی زندگی مشقت بار است اما اگر با منابع اسلامی و به كارگيری اين ابزار و جوانب لازم سبك زندگی اسلامی را ترسيم كنيم با توجه به آيه «یُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْیُسْرَ وَلاَ یُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ» زندگی اسلامی سراسر آسانی و راحتی است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بيان اينكه خداوند در آيه «رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً وَفِی الآخِرَةِ حَسَنَةً» بيان كرده است كه در زندگی اسلامی هم دنيا خوب و حسن است و هم آخرت اذعان كرد: در تفكر اسلامی تفكيك دو اقليم دنيا و آخرت وجود ندارد و در زندگی هر دو را بايد با يك نگاه ديد.

رحيم‌پور ازغدی افزود: لازمه تمدن‌سازی اسلامی امروز سه ركن عقلانيت اسلامی، اخلاق و ارزش اسلامی و رفتار اسلامی است؛ اما غالبا امروز برای تعريف سبك زندگی اسلامی تنها به اخلاق و رفتار در برخی مسائل دقت می‌شود و تنها آنها را ملاك قرار می‎دهند.

وی تاكيد كرد: ما در نصوص دينی خود هزاران آيه و روايت معتبر داريم كه به ريزترين مسائل زندگی بشر نيز دقت كرده‌اند؛ اما هنوز الگويی صحيح برای زندگی به اين سبك نداريم لذا اقتضا می‌كند علما و فضلای حوزه علميه حداقل پنج كرسی درس خارج به همان دقتی كه در دروس فقه و اصول دارند در مورد سبك زندگی اسلامی برگرفته از آيات و روايات با دقت نظر و به كار گيری عقل اسلامی برپا كنند و برای ترسيم زندگی اسلامی كه حلال تمامی مشكلات بشر است بحث و گفت‌وگو كنند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تاكيد كرد: اگر حوزه علميه اين وظيفه‌ای را كه به عهده دارد عمل نكند غرب با رسانه‌های خود و تهاجمات فرهنگی خود وارد زندگی جوامع مسلمان می‌شود؛ جهان سكولاريزم غرب عملا نشان داده است برای تمامی جهات زندگی و تمامی اقشار و سنين می‌تواند سبك زندگی ارائه دهد و نشانه‌های آن را در كلام، رفتار، پوشش و … جوانان خود مشاهده می‌كنيم لذا ورود حوزه علميه در اين عرصه از ضروريات است.

رحيم پور ازغدی اضافه كرد: در صد سال گذشته غرب با ورود فرهنگ خود در زندگی مسلمانان موفق شده است كه تمامی جهان اسلام را تحت تاثير خود قرار دهد اما امام خمينی(ره) پس از ايجاد انقلاب و شروع حركت و موج بيداری اسلامی به نوعی زندگی اسلامی را برگرداند اما هنوز ترسيم اين سبك كامل نشده و خيلی جای كار دارد و بايد طلاب و فضلای حوزه علميه اين راه را ادامه دهند.

وی در خاتمه تاكيد كرد: شروع ورود فرهنگ غرب در ايران اسلامی از 20 سل قبل از مشروطه بود؛ زمانی كه روشنفكران اسلام و روحانيت را مانع پيشرفت و رفاه و … می‌دانستند در صورتی كه اولين پيشرفت‌ها در علم و صنعت برای مسلمانان بود و اولين پزشكان مسلمان بودند و آغاز پيشرفت غرب و اروپا در اين زمينه‌ها بعد از رنسانس صورت گرفت و رنسانس محصول ارتباط اروپا با جهان اسلام و فرهنگ غنی اسلامی بود.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: