چهارشنبه 13 فوریه 13 | 12:39

پشت پرده موانع ازسرگیری روابط ایران و مصر

روز از سرگیری روابط سیاسی ایران و مصر روز اعلام رهایی تصمیم گیران سیاسی این کشوراز فشارهایی است که مصر را به غل و زنجیر کشیده و به مفهوم رسیدن انقلاب به سیاست خارجی قاهره خواهد بود.


این بخشی از مقاله ˈفهمی هویدیˈ اندیشمند مصری است که به مناسبت سفر مهم اخیر ˈمحمود احمدی نژادˈ رییس جمهوری اسلامی ایران به مصر برای شرکت در دوازدهمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی نوشته است.

احمدی ن‍ژاد هفته گذشته و پس از گذشت 34 سال از پیروزی انقلاب اسلامی قدم بر خاک مصر، این بزرگترین کشورعربی نهاد که به باور ناظران و کارشناسان سیاسی مهمترین هدف این سفرتاریخی ˈخارج کردن روابط سیاسی دو کشور بزرگ مسلمان از حالت رکود و شروع همکاری های جدید تهران و قاهرهˈ بود.

هویدی در این مقاله با عنوان ˈمصر و ایران در آزمون تمایل و ارادهˈ که در پایگاه اطلاع رسانی شبکه الجزیره قطر منتشر شده، آورده است: دیدار رییس جمهوری اسلامی ایران از مصر نه تنها موانع در مسیر از سرگیری روابط سیاسی تهران و قاهره را آشکارتر کرد بلکه دریچه ای در بن بست روابط دو کشور گشود.

 دیدار با شیخ الازهر

اندیشمند مصری در بخشی از مقاله خود به دیدار احمدی نژاد با شیخ الازهر و مصاحبه مطبوعاتی بعد از این دیدار اشاره و با نگاهی انتقادی به عملکرد نماینده ˈاحمد الطیبˈ خاطرنشان کرده است که نماینده شیخ الازهر در این مصاحبه برخی ادعاها و مسائل اختلاف برانگیز مانند مسائل شیعه و سنی را با شیوه ای نامناسب و در مکان نامناسب مطرح کرد.

وی تاکید کرده است که اصلا لزومی نداشت این مسائل در حضور رییس جمهوری کشور میهمان ایراد شود که با هدف توسعه روابط دو کشور به مصر سفر کرده بود.

هویدی نوشت که اگر الازهر ملاحظاتی در قبال سیاست های کشور میهمان هم داشت باید در مکان خود یعنی نشست ها و گفت وگوهای دو جانبه مطرح می کرد نه اینکه آن را مقابل دوربین ها و رسانه ها بیان کند.

این نویسنده توانای مصری با تاکید بر اینکه الازهر هیچ توجیهی برای دخالت در امور داخلی کشور میهمان نداشت، می افزاید که این رویه نماینده شیخ الازهر بیانگر دوستی و تمایل برای برقراری پل روابط بین تهران و قاهره نبود و اصولا به حل مشکلات هیچ کمکی نکرد.

مانع تراشی های باقیمانده های رژیم سرنگون شده مبارک

وی در ادامه مقاله خود به مانع تراشی های برخی از نیروهای امنیتی وابسته به دوران رژیم دیکتاتوری سرنگون شده حسنی مبارک برای ورود مقامات و اتباع ایرانی به مصر اشاره کرده و آن را بخشی از موانع بر سر راه تسریع در از سرگیری روابط سیاسی تهران و قاهره دانسته است.

هویدی به عنوان نمونه خاطرنشان کرده است که یکی از افسران گذرنامه در فرودگاه قاهره یک مقام ایرانی مرتبط با اتحادیه پارلمان های اسلامی را به مدت 75 دقیقه در فرودگاه معطل و سپس اجازه ورود را صادر کرد.

این اندیشمند مصری تاکید کرد: معتقدم هنوز مواضع رژیم مبارک در قبال ایران به قوت خود باقی است و این مواضع منفی دستگاه های متنفذ مصری که سی تا چهل سال ادامه داشته است، باید پایان یابد هر چند دو سال برای تحقق این آرزو کمی زود است.

وی افزود: اکنون این سئوال بزرگ مطرح می شود که بعد از انقلاب مصر، مواضع منفی در عرصه سیاست خارجی قاهره در قبال ایران چه زمانی به پایان می رسد؟

دو اتفاق مهم

هویدی در بخش دیگری از مقاله خود آورده است که در جریان برگزاری اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در قاهره دو اتفاق مهم رخ داد، اولین آن تشکیل نشست سه جانبه محمود احمدی نژاد رییس جمهوری اسلامی ایران، محمد مرسی رییس جمهوری مصر و عبدالله گل رییس جمهوری ترکیه بود و در این نشست تفاهم هایی در باره برخی مسائل به دست آمد.

این نویسنده مشهور جهان عرب تصریح کرده است که از جمله این تفاهم ها، ابتکارعمل مصر برای تشکیل نشستی به منظور بررسی پرونده سوریه با حضور نمایندگان دولت سوریه، مخالفان نظام سوریه، سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه عرب، اخضر ابراهیمی نماینده سازمان ملل و سه کشور ایران، ترکیه و مصر بود.

دیدار شتابزده سفیر آمریکا با قندیل

وی از این ابتکار قاهره به عنوان زمینه گسترش موضع مصر برای ایجاد زمینه همکاری مشترک یاد کرده و اضافه می کند: دومین رخداد مهم، این بود که خانم ˈ آن پترسونˈ سفیر آمریکا درقاهره خواستار ملاقات با ˈهشام قندیلˈ نخست وزیر مصر شد.

از زمان انتصاب پترسون به عنوان سفیر آمریکا در قاهره، این اولین درخواست او برای ملاقات با نخست وزیر مصر بود.

هویدی می افزاید: گفته شده که سفیر آمریکا با قندیل درباره تصمیم مصر و ایران برای همکاری های اقتصادی و تجاری بویژه در زمینه های نفت و بانکی گفت وگو کرده است.

به نوشته هویدی، پترسون به قندیل یادآور شده است که ایران تحت تحریم قرار دارد و قاهره باید هنگام گشودن درهای همکاری های اقتصادی با ایران متوجه باشد.

پیام این دیدار

این اندیشمند مصری همچنین تاکید کرده است که پیام دیدارسفیر آمریکا با قندیل علاوه بر اهمیت محتویات آن ، بیانگر نقشی است که کاخ سفید در زمینه موضعگیری های مصر در قبال ایران ایفا می کند.

وی خاطرنشان کرده است که در بخش های مرتبط با تصمیم گیری ها و تصمیم سازی های سیاسی مصربسیار گفته می شود که دولت آمریکا، موضعگیری مثبت در قبال نظام جدید در مصر را مرهون سه شرط کرده است.

هویدی ادامه می دهد که تحریم ایران، پذیرش معاهده سازش با اسراییل و برقراری دموکراسی که چهره مصر را بهبود می بخشد و آرامش را برقرار سازد، سه شرط واشنگتن برای قاهره است.

این نویسنده توانای مصری تاکید می کند: درک دو شرط اول مرتبط با منافع آمریکا و اسراییل بسیار ساده است و برقراری آرامش مورد نظر واشنگتن (در مصر) هم تامین کننده شرایط تحقق دو شرط اول است.

سه ضلع مثلث قدرت در منطقه

در ادامه مقاله هویدی آمده است: بیشتر از ربع قرن ، ˈجمال حمدانˈ متفکر مصری گفته است که مصر، ایران و ترکیه مثلث قدرت را در منطقه تشکیل می دهند و با کامل شدن اضلاع این مثلث موازنه قدرت در منطقه برقرار می شود و این دیدگاه در میان محافل و کارشناسان مسائل راهبردی و علوم سیاسی شایع است،

اما برخی طرف ها که منفعت آنان در کنترل منطقه و به زانو در آوردن کشورهای منطقه است، اجازه نمی دهند این مثلث با ویژگی های منحصر به فرد خود شکل بگیرد.

این طرف ها از یک سو به مصر فشار می آورند روابطش را با رژیم اسراییل عادی نگه دارد و از سوی دیگر به این کشور اجازه نمی دهند بین تهران و قاهره پل رابط ایجاد شود.

هویدی در ادامه مقاله اش این سوال را مطرح می کند که چرا روابط میان کشورهای عرب از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس با ایران حلال، اما روابط بین مصر و ایران حرام است.

روابط راهبردی و کارگشا

هویدی می نویسد: صاحب نظران معتقدند که برقراری روابط سیاسی بین ایران و مصر یک ضرورت راهبردی است و منافع مشترک دو کشور و جهان عرب و امت اسلامی را تامین می کند.

وی خاطرنشان کرده است که روابط بین ایران و ترکیه می تواند الگویی مناسب برای مصر باشد.

ˈتهران و آنکارا به رغم برخی اختلافات، دارای روابط تجاری و سیاسی هستند و تلاش می کنند به تفاهم و دیدگاه های نزدیکتری دست یابند و دشمن یکدیگر نباشند، البته این به معنای نادیده گرفتن اختلافات و پرونده موانع بین مصر و ایران نیست.

اندیشمند مصری تصریح می کند که قاهره باید توجه داشته باشد کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به رغم برخی اختلافات با تهران روابط خوب دیپلماتیک با ایران دارند، حجم مبادلات بازرگانی بین ایران و امارات حدود 15 میلیارد دلار در سال اعلام شده و سفارتخانه های عربستان سعودی و ایران دایر است.

هویدی می افزاید که ایران حتی به جای یک سفیر دو سفیر در عربستان دارد یکی در ریاض و دیگری در جده نزد سازمان همکاری اسلامی است.

وی می افزاید که از سرگیری روابط مصر با ایران برای همه طرف ها کارگشاست اما مصر از این امکان محروم شده و این محرومیت را آمریکا، اسراییل و برخی کشورهای منطقه و حتی در داخل مصر سلفی ها و باقیمانده های رژیم مبارک به قاهره تحمیل کرده اند.

سخن پایانی

هویدی به عنوان سخن پایانی مقاله خود می نویسد که از سرگیری روابط سیاسی مصر با ایران تنها به تمایل نیاز ندارد بلکه باید اراده آن ایجاد شود و به نظر می رسد اراده مصر از زمان پیروزی انقلاب تاکنون هنوز به حد مطلوب نرسیده باشد.

هویدی بار دیگر تکرار می کند که ˈ از سرگیری روابط سیاسی ایران و مصر روز اعلام رهایی تصمیم گیران سیاسی این کشور ز فشارهایی است که مصر را به غل و زنجیر کشیده و به مفهوم رسیدن انقلاب به سیاست خارجی قاهره خواهد بود.ˈ

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: