چهارشنبه 13 مارس 13 | 19:06
آغاز ثبت‌نام درس‌گفتارهاي «فهم و ضعيت فکري ايران معاصر» در ترم بهار 92

بازخواني تاريخِ هنر و انديشه، در «روزگار نو»

مؤسسه‌ي روزگار نو، با وجود مشکلاتِ جدي موجود براي اينچنين کارهاي فرهنگيِ ديربازده! تلاش مي‌کند با گردهم‌آوري اساتيد سرشناس در هر حوزه در راستاي دغدغه‌ي اساسي مذکور گامي هرچند کوچک –به نسبت راهي که در پيشِ‌رو داريم- بردارد.


شايد بتوان گفت که در مجامع دانشگاهي، حوزوي و ساير مجامع انديشه‌اي، اراده‌ي تحول در علم که پشتوانه‌ي ساير تحولات است، به اراده‌اي غالب و خواستي همگاني تبديل شده است. آنچه که چنين بستري را فراهم آورده، چالشي است که انقلاب اسلامي بعد از گذشت سه دهه، با علم و نهادهاي غربي داشته و دارد. از دل اين چالش و مواجهه‌ها نيز، شک و ترديدها و نقدهايي جدي نسبت به تناسب علم و ساختارهاي غربي با غايت انقلاب اسلامي و فرهنگ ايراني-اسلامي، متولد شده و در حال رشد است.

روزگار نو

اگرچه بصيرتي که نسبت به ماهيت انقلاب اسلامي و مدرنيته ايجاد شده است، و نيز بروز و ظهور نواقص و سستيِ پنهانِ بنيانِ مدرنيته، در جوامع غربي، در سال‌هاي اخير، به فهم ضرورت «تحول علوم انساني» کمک کرده است، اما برخي موانع جدي، موجب شده که اين حرکت، آنچنان که بايد پيش نرود.
از جمله‌ي اين موانع مي‌توان به نظام آموزشي دانشگاهي و حتي حوزوي، و سرفصل‌هاي دروس اشاره کرد. تخصص‌گرايي افراطي در رشته‌هاي مختلف موجب مي‌شود که بسياري از اهالي علم و انديشه بدون نياز به فهمِ مباني و فلسفه‌ي هر علم، گمان کنند که مي‌توانند در آن علم صاحب نظر بشوند و اين در حالي است که همين علم، فرزند مادري به نام فلسفه در غرب است؛ ما اراده‌ي تحولِ در ظاهر مي‌کنيم بي‌آنکه دغدغه‌ي رجوع به باطن داشته باشيم. جالب است که در مقابل، بسياري از دانشجوياني که فلسفه مي‌خوانند نيز چون کاملاً بريده‌ي از مسائل و بي‌توجه به نسبت اين تفکر با علم و تمدن غربي، فلسفه مي‌خوانند، کاري از پيش نمي‌برند! نکته‌ي خيلي عجيب آنکه بسياري از دغدغه‌مندان علوم انساني، اطلاعاتي بسيار اجمالي از «فرهنگ» و «تاريخ» اين مرزوبوم دارند! چند نفر از صاحب‌نظران علوم انساني از تفکر ديني‌اي که سال‌ها نه در فلسفه که در ادبيات و هنر ما جريان و سيلان داشته باخبرند؟ چگونه مي‌خواهيم بدون فهم درست وضعيت کنوني‌مان که وابسته‌ي به فهم درست «غرب»، «اسلام»، «ايران» و «انقلاب اسلامي» است، ادعاي تحول در علم داشته باشيم؟

روايت تاريخ هنر و انديشه در موارد مذکور، از موضع و منظري فکري، شايد گامي باشد براي رفع موانعي که به آن اشاره شد.
مؤسسه‌ي روزگار نو، با وجود مشکلاتِ جدي موجود براي اينچنين کارهاي فرهنگيِ ديربازده! تلاش مي‌کند با گردهم‌آوري اساتيد سرشناس در هر حوزه در راستاي دغدغه‌ي اساسي مذکور گامي هرچند کوچک –به نسبت راهي که در پيشِ‌رو داريم- بردارد.

بعد از برگزاري ترم زمستان، در ترم بهار 92 شاهد برگزاري درس‌گفتارهايي بيش‌تر و جدي‌تر نسبت به صورت‌مسئله‌اي که در بالا تشريح شد، هستيم.
در اين ترم دکتر مختار عليزاده از اساتيد پيش‌کسوت حکمتِ هنر به واکاوي تمايزهاي «حکمت» و «فلسفه» مي‌پردازد. دکتر محمدعلي رجبي با بيش از 30 سال تجربه‌ي نقاشي و نگارگري و پژوهش و تدريس، سعي مي‌کند تا از منظري حکمي و انديشه‌اي سير تحولات نقاشي در ايران را در مواجهه‌ي با هنر غربي به تصوير بکشد. دکتر ايرج نعيمايي نيز همين روايت را درباره‌ي موسيقي در ايران خواهد داشت. يوسفعلي ميرشکاک که چندي است در مجامع هنري و انديشه‌اي حضوري دوباره پيدا کرده است، دغدغه‌ي روايتي متفاوت از تاريخ ادبيات ايران را دارد که با ناگاهي تأويلي، روايتي از نسبت دين و ادبيات در ايران داشته باشد که تاکنون به‌واسطه‌ي حضور پررنگ روشنفکران در اين عرصه، پوشيده مانده است! دکتر محمدحسين رجبي که اکثراً با بيان شيواي او در برنامه‌ي هنگام درنگ آشنا هستند، به ماجراي تاريخ اسلام از سقيفه تا غيبت مي‌پردازد. دکتر احمد رهدار با بحثي جديد و البته سنگين به دليل کمبود منابع، در تلاش است تا تاريخ فقه سياسي را از تاريخ اسلام و تاريخ فقه، استنباط کند. دکتر علي مرادخاني که بيش‌ترِ دانشجويان فلسفه و تاريخ با کتاب «هگل و فلسفه‌ي مدرن» او آشنا هستند، تلاش خواهد کرد تا مباني فلسفيِ آنچه را که چندي است بر زبان سياست‌مداران آمده است، يعني پايان تاريخ، روشن نمايد. تاريخ فلسفه‌ي غرب را با مسئله‌ي چگونگي پيدايش متافيزيک در يونان، از زبان شيرين دکتر مهدي بنايي مي‌توان شنيد. دکتر مهدي معين‌زاده نيز به تبيين فلسفه‌ي علوم انساني خواهد پرداخت. عليرضا شفاه نيز با مسئله‌ي زمينه‌هاي فرهنگي و اجتماعي فلسفه‌ي علم –که کم‌تر در ايران مورد توجه قرار گرفته است- فلسفه‌ي علم متأخر را خواهد گفت. سيد مهدي ناظمي نيز که پايان‌نامه‌ي ارشد و دکتري خودش را با دغدغه‌ي فلسفه‌ي سينما گذرانده است، پس از تبيين تعامل فلسفه و فيلم در ترم زمستان 91 به پديدارشناسي سينما در بهار 92 خواهد پرداخت و بالاخره حجت‌الاسلام محمد شاهنوش تلاش خواهد کرد که کار سنگين و دشوار روايت تاريخ علم اصول را اندکي پيش ببرد.
براي مطالعه‌ي توضيحات تفصيلي درباره‌ي درس‌گفتارها و آشنايي بيش‌تر با اساتيد و ثبت‌نام در ترم بهار 92 و نيز مشاهده‌ي خلاصه‌ي کلاس‌هاي ترم زمستان 91 مي‌توانيد به سايت Roozegareno.net مراجعه نماييد.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: