شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹
چهارشنبه ۱۴ فروردین ۹۲ | ۱۳:۴۵

بحثی کوتاه پیرامون خطبه فدک

محمد غفاری

کسی که غیر از اسلام دینی را انتخاب کند هیچ وقت آن دین از او پذیرفته نمی‌شود و در آخرت هم از زیانکاران است. استدلال حضرت چنین است که شما از احکام قران تخلّف کردید و شرایطی که در قرآن برای رهبری امامت الهی مطرح شده نادیده گرفتید و احکام ظاهرة قرآن را کنار گذاشتید پس شما قرآن را کنار گذاشتید؛ وقتی هم که قرآن کنار رفت دیگر اسلامی هم باقی نمی‌ماند. پس اگر علی را کنار گذاشتید در واقع اسلام را کنار گذاشته‌اید.


تریبون مستضعفین-محمد غفاری

پس از رحلت رسول اکرم (ص) دو حادثه مهم و سرنوشت‌ساز روی داد که تمامی حوادث بعد از آن را تحت‌تاثیر قرار داد. این دو حادثه یکی تشکیل سقیفه و غصب خلافت مسلمین و دیگری غصب «فدک» یعنی قطعه زمین اهدایی حضرت پیغمبر گرامی اسلام (ص) به دخترش حضرت زهرا (س) بود. پس از مدت بسیار کوتاهی از این دو رویداد و بعد از چند بار پی‌گیری برای باز پس گرفتن فدک و بی‌نتیجه بودن آن، حضرت زهرا (س) در مسجد النبی در مدینه حاضر شد و خطابه‌ای ایراد کرد که از آن پس به خطبه فدک معروف شد. این خطبه نه تنها مسائل فدک را به خوبی و حق اهل‌بیت در آن را به روشنی اثبات می‌کند بلکه مشتمل بر مضامین بلند در معارف اعتقادی است.

فدک

سطرهای بالا بخش نخست مقدمه‌ی کتاب «خطبة فدک» می‌باشد. کتابی که حاصل هفده سخنرانی مرحوم آیت‌الله حاج آقا مجتبی تهرانی در سال 1374 در بیان و شرح خطبه‌ی حضرت زهرا (س) در مسجد النبی است. در صفحات ابتدایی کتاب سند خطبة فدک مورد بررسی قرار گرفته و نکته‌ی مهم آن، منحصر به تشیع نبودن سند خطبه می‌باشد؛ آنچنان که در این‌باره عبارتی از ابن ابی‌الحدید آمده است که می‌گوید: «من این خطبه را از طریق عامه نقل می‌کنم و به منابع شیعی آن کار ندارم.»

«خطبة فدک» از سه فصل تشکیل شده است؛ «سخنرانی حضرت» نخستین فصل کتاب است که شش بخش را در برمی‌گیرد. بخش اول مقدمات ایراد خطبه است که درباره‌ی حضور حضرت فاطمه (س) در مسجد می‌باشد. بخش دوم آغاز سخنان ایشان با حمد و ثنای خداوند و شکر نعمت‌هاست و بخش سوم، مخاطب قرار دادن حاضران در مسجد است. اعتراض به غصب خلافت چهارمین بخش است که حضرت در آن به ظهور نفاق پس از رحلت پیامبر (ص) تا سرپیچی از فرمان و اقدام علیه اهلبیت او و صبر آنان اشاره می‌کند. بخش بعدی سخنرانی حضرت دادخواهی درباره‌ی فدک است و بخش ششم و پایانی فصل اول، اعتراض به سکوت دیگران است و به سخن حضرت با انصار و اتمام حجت با آنان و عاقبت کارشان می‌پردازد.

«محاجّه حضرت با ابوبکر» فصل دوم کتاب است و در چهار بخش آن به ترتیب فرافکنی‌های ابوبکر -برای عوام فریبی، توجیه غصب فدک با روایت جعلی و ظاهرسازی و فرار از بحث اصلی- پاسخ حضرت زهرا (س)، سخن مجدد ابوبکر و سخن پایانی حضرت می‌باشد. فصل پایانی کتاب به بازگشت حضرت زهرا (س) به خانه اختصاص دارد و به سخنان حضرت زهرا (س) با امیرالمونین (ع) و تسلی حضرت امیر به همسرش می‌پردازد.

مرحوم آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی در بحث خود پیرامون خطبه‌ی فدک، ابتدا عبارت اصلی به زبان عربی را می‌آرود و سپس با زبانی شیوا و روان به ترجمه‌ی عبارت می‌پردازد و پس از آن شرح و تفسیر جامع آن را می‌آورد. نکاتی که ایشان بیان کرده‌اند بسیار موشکافانه است و با توجه به همه‌ی عوامل می‌باشد و راز و رمزهای زیادی را برای خواننده باز می‌کند و این نکات می‌تواند اطلاعاتی از تاریخ آن دوره و درس‌هایی از ولایت به خواننده ارائه کند.

موسسه فرهنگی پژوهشی مصابیح الهدی کتاب «خطبة فدک» را در 184 صفحه‌ی رقعی منتشر کرده است. از زیبایی‌های این کتاب نوع منحصر به فرد جلد وگرافیک آن است. جلد این کتاب به صورتی طراحی شده است که همچون یک سند منگوله‌دار می‌باشد. این کتاب نخستین بار در سال 1390 به بازار نشر عرضه شده است برای آن می‌بایست 9800 تومان هزینه کرد. در صفحه‌ی 100 کتاب می‌خوانیم:

«کسی که غیر از اسلام دینی را انتخاب کند هیچ وقت آن دین از او پذیرفته نمی‌شود و در آخرت هم از زیانکاران است. استدلال حضرت چنین است که شما از احکام قران تخلّف کردید و شرایطی که در قرآن برای رهبری امامت الهی مطرح شده نادیده گرفتید و احکام ظاهرة قرآن را کنار گذاشتید پس شما قرآن را کنار گذاشتید؛ وقتی هم که قرآن کنار رفت دیگر اسلامی هم باقی نمی‌ماند. پس اگر علی را کنار گذاشتید در واقع اسلام را کنار گذاشته‌اید.»

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: