سه‌شنبه 09 جولای 13 | 11:51

مدیریت زمان بر اساس آموزه‌های اسلامی

حجه الاسلام و المسلمین حیدری کاشانی

فرصت سوزی و از دست دادن فرصت ها یک نوع خودکشی حقیقی است. گویا داریم حقیقت وجودی خودمان را می سوزانیم. الگوی ما در این حرکت زمانی انسان کاملی است که به این قله ها رسیده است و صاحب زمان شده است. اگر ما بخواهیم به پیشرفته ترین الگوی مدیریت زمان برسیم باید با مقام صاحب الزمانی آقا ارتباط برقرار بکنیم و او را الگو قرار بدهیم. ما باید برسیم به اینکه یک انسان کامل بیست و چهارساعت روز را چطور مدیریت می کند.


به گزارش تریبون مستضعفین حجه الاسلام و المسلمین حیدری کاشانی از پژوهشگران و اساتید مهدویت طی دو جلسه(+و+) در برنامه سمت خدا به بحث مدیریت زمان بر اساس آموزه‌های اسلامی پرداختند. نظر به اهمیت بحث مطالب مرتبط با موضوع را که در خلال زمان برنامه ارائه شده بود جهت استفاده در آستانه ماه میهمانی خدا رمضان الکریم ارائه می‌گردد.
حجت الاسلام حیدری کاشانی
سوال – در مورد مقام صاحب الزمانی امام عصر توضیحاتی بفرمایید.
پاسخ – سلام بر تنها راه هدایت و تربیت و سلام بر تمام رهروان راه هدایت و تربیت رحمانی و مهدوی، ولادت امام زمان(عج) را تبریک می گوییم.
اللهم یا شافی یا شافی ،اشف کل مریض اشف کل مریض اشف کل مریض. انشاء الله خداوند همه ی بیماران اسلام را شفای کامل عنایت بفرماید.

صاحب الزمان یعنی چه ؟صاحب الزمان کسی است که به اذن الله و مشیت الهی تمام استعدادهای انسانی او به شکوفایی رسیده است و سیطره و تسلط کامل بر زمان پیدا کرده است . یعنی بجای اینکه او تحت اختیار زمان باشد، او زمان را در قبضه ی قدرت خودش گرفته است. این مقام انسان تکامل یافته است. استعداد این مقام در همه ی انسانها گذاشته شده است. همانطور که خدا تدبیر کننده ی روز و شب است، به بندگانی که استعدادهایشان شکوفا شده است تسلط بر زمان را عنایت می کند. و آنها صاحب زمان می شوند و می توانند مدیریت زمان را در اختیار خودشان داشته باشند.

پیوند با مقام های امام عصر به این معناست که ما آن مقام را در وجود خودمان پیاده بکنیم. قله ی مدیریت زمان ؛نهایت درجه بر زمان ،مدیریت طول و عرض و عمق زمان ،در وجود امام معصوم زمان تجلی پیدا می کند. ما هم باید به این قله برسیم و مدیر و مدبر لحظات زندگی مان باشیم. مقام صاحب الزمانی ما را به سمت یک مدیریت پیشرفته و تکامل یافته ی زمان هدایت می کند.

گرانبهاترین گنجینه ای که در اختیار انسان قرار دارد زمان است. اگر ما ثروتمندترین فرد عالم بشویم ولی زمان در اختیار نداشته باشیم فایده ای ندارد. در روایات بر ارزش و فضیلت زمان تاکید شده است. اسلام بهترین مدیریت آیین جهان است. بیشتر آیات و روایات روی مدیریت زمان تاکید دارد. خداوند به قطعه های زمان قسم می خورد: قسم به زمان، قسم به صبح، آن هنگام( صبح علی الطلوع) که نفس می کشد. بیداری در صبح علی الطلوع مورد تاکید واقع شده است. حصرت علی(ع) می فرماید: لحظات باقیمانده ی عمر انسان قابل ارزش گذاری نیست. به واسطه ی این لحظات باقی مانده می توان ابدیت را تامین کرد و گذشته را جبران کرد.

فرصت سوزی و از دست دادن فرصت ها یک نوع خودکشی حقیقی است. گویا داریم حقیقت وجودی خودمان را می سوزانیم. الگوی ما در این حرکت زمانی انسان کاملی است که به این قله ها رسیده است و صاحب زمان شده است. اگر ما بخواهیم به پیشرفته ترین الگوی مدیریت زمان برسیم باید با مقام صاحب الزمانی آقا ارتباط برقرار بکنیم و او را الگو قرار بدهیم. ما باید برسیم به اینکه یک انسان کامل بیست و چهارساعت روز را چطور مدیریت می کند. ما باید از بی نظمی ها و بی وقت خوابیدن ها و خوردن ها باید گذر کنیم. یک انسان مسلمان مدیر و مدبر است. اساس مهندسی شخصیت یک مسلمان ،مدیریت زمان است. اگر شما می خواهید ببینید که مسلمانی شما چه نمره ای دارد، باید ببینید که مدیریت زمان شما چقدر مفید است و چقدر منطبق با الگویی اسلامی و انسان کامل است.

اولیاء و عرفای ما بشدت مقید به نظم و انظباط در زمان و بهره گیری از زمان های خاص بودند. در نوفل شاتو، عده ای ساعت خودشان را با رفت و آمد می کردند یعنی امام سر ساعت از محلی عبور می کردند. این فرد نزدیک به انسان تکامل یافته می شود.

افرادی هستند که باری به جهت حرکت می کنند و رویکرد فعالانه نسبت به زمان ندارند. شیطان تمام تمرکزش را می گذارد تا مدیریت زمان انسان را بهم بریزد. اگر شیطان بتواند سرگردانی و آشفتگی ایجاد بکند، انسان را از یک سیر و سلوک رحمانی ساقط کرده است.

یکی از زیر شاخه های مدیریت زمان، نظم و انضباط است. در حدیثی از امام رضا (ع) داریم که باید تلاش کنید که بیست و چهارساعت بر چهار محور مدیریت بشود: ساعتی برای عبادت و مناجات( یک شخصیت رحمانی با حقیقت هستی ارتباط برقرار می کند)، ساعتی برای معیشت ،ساعتی برای معاشرت و ساعتی برای لذت. این پیشرفته ترین الگوی مدیریت زمان است.

موضوع مدیریت زمان یکی از پرفروش ترین موضوعات است و این کتاب ها فروش زیادی دارد. مدیریت زمان اسلامی نقشه ی این مدیریت زمان را بصورت بالا گفته است. مدیریت بر عبادت مدیریت بر نماز است. بر نماز اول وقت تاکید ویژه ای شده است. اول هر وقت نماز، تعویض سکانس های طبیعت است. مثلا اذان صبح وقتی است که شب تمام شده است و صبح دارد آغاز می شود یعنی گویا طبیعت از مرحله ای به مرحله ی جدیدتر می رود. مدیریت اسلامی منطبق بر تحولات طبیعت است.

تاکید شده است که یک سوم پایانی شب بیدار بمانید و نماز شب بخوانید و عبادت کنید که این در رزق و روزی و خوش چهره شدن انسان تاثیر دارد. روایت داریم که دروغ می گوید کسی که نماز شب می خواند و می گوید فقیر است. زیرا سحر خیلی پر برکت است. همچنین بر نماز صبح اول تاکید شده است. امام علی(ع) می فرماید: کسی که نماز صبحش را اول وقت و به جماعت بخواند دو اثر پر برکت دارد :نمازش در شمار نماز نیکان عالم بالا می رود و در آن روز نامش در شمار متقین ثبت می شود.

ما بیداری بین الطلوعین را هم داریم. و این زمان وقتی است که از خواب نهی شده است. یک خواب هایی انرژی سوز و یک خواب هایی انرژی بخش هستند . یکی از خواب هایی که انرژی و برکت را می سوزاند خواب بین الطلوعین(بین نماز صبح تا طلوع خورشید حدودا یک ساعت و نیم است.)
روایت داریم که زمین از دست انسان ضجه می کشد، وقتی که انسان بین الطلوعین را می خوابد زیرا می داند که وسعت رزق و روزی را بر خودش می بندد. مدیریت معیشت از صبح علی الطلوع آغاز می شود یعنی باید همزمان با طلوع خورشید، از خانه بیرون بزنیم.
پیامبر فرمود: از خدا خواسته ام که برکت امت مرا در بُکور قرار بدهد که بعضی بکور را سحر خیزی معنا کرده اند ولی معنای اصلی اش این است :علاوه بر اینکه از خواب بیدار می شوی از خانه هم بیرون بیایی. دانشمندان اهل حاضر به تاثیر نور خورشید در صبحگاه در سلامت روح و روان و انرژی گرفتن انسان رسیده اند.

زمان معیشت از صبح علی الطلوع آغاز می شود .خدا می فرماید: قسم به صبح آن هنگام که نفس می کشد ( صبح علی الطلوع).ماندن در محیط خواب بطور طبیعی کسالت و خواب می آورد. حافظ می گوید:

هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ از دعای شب و ورد سحری بود

بیشتر علمای ما مباحث اصلی درس شان را در سحر انجام می دادند. آیت الله بهاءالدینی می فرمود :تا موقع طلوع آفتاب چهار مباحثه ی درسی را پشت سر می گذاشتم، دو تا مباحثه پیش از اذان صبح و دو تا مباحثه بعد از نماز صبح. بیدار ماندن در بین الطلوعین حافظه را تقویت می کند. یکی از مدیران موفق رمز خودش را این طور بیان می کند :من هنگام طلوع آفتاب پشت میز کارم بودم. حضرت علی(ع) می فرماید: هیچ گاه خورشید در هنگام طلوع مرا در بستر خواب ندیده است. فجر تا سینه ی آفاق شکافت، چشم علی را خفته نیافت. واجب است تحصیل رزق و روزی حلال برای هر زن و مرد مومنی .
در هنگام ظهر سکانس طبیعت عوض می شود. در قبل از ظهر خواب قیلوله( خواب اندک) توصیه شده است. قیلوله ی قبل از ظهر که کمتر از یک ساعت است بشدت انرژی بخش است. بعد از تناول ناهار هم می توان قیلوله ی بعد از ظهر را انجام داد که بشدت حافظه را تقویت می کند و انرژی بخش است و انسان را برای عصر آماده می کند.

زمان عصر یعنی دو ساعت بعداز نماز ظهر است که برای مدیریت زمان معیشت بوده است. و این تا زمان غروب ادامه پیدا می کند .خواب قبل از غروب و بین مغرب و عشا خواب سفاهت بار و انرژی سوز معرفی شده است.

امام رضا(ع) می فرماید: هرگز نمازت را از اول وقت به تاخیر نینداز. امام علی(ع) می فرماید: نظم تمام امور شما تابع نماز است. ما در این ساعات نماز انرژی معنوی می گیریم. قدیمی ها نماز عشا را که یک ساعت و نیم بعد از نماز مغرب بود نماز خفتن می نامیدند. بزرگان خیلی زود می خوابیدند یعنی پیش از نیمه ی شب .یکی از آسیب هایی که خانواده های اسلامی می بینند جابجا شدن ساعت خواب آنهاست. شیطان بنامی رها موظف است که نگذارد ما برای مناجات سحرگاهی بلند بشویم و مرتب در گوش ما می گوید: وقت بسیار است و بخواب .وقتی آفتاب می زند آن زمان وقتی شادی شیاطین است.

سوال – در مورد مقام مدیریت امام زمان(عج) توضیحاتی بفرمایید.
پاسخ – ایام فرخنده ی ماه شعبان را پشت سرمی گذاریم و به آستان ماه رمضان نزدیک می شویم .انشاءالله به دعای خیر امام زمان(عج)، همه بهترین مدیریت امور زمان را داشته باشیم تا با آمادگی کامل وارد ماه رمضان بشویم.

ریشه ی الگوی های مدیریت زمان در آموزه های الهی ،در قرآن کریم است. اسلام تکامل یافته ترین دین بشری است، مدیریتی ترین آیین است و بهترین راه کارهای عملی را ارائه می دهد. هرچه کردم همه از دولت قرآن کردم. شیخ صدوق در سنین جوانی به مقام اجتهاد می رسد. ایشان سی صد کتاب و رساله در طول عمرش می نویسد. این افراد از عمرشان بهترین استفاده را کرده اند و برای خودشان باقیات وصالحات گذاشته اند.

حافظ می گوید: فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم یعنی وقت آن رسیده است که یک طرح تحول آفرین بریزیم. این طرح نو یک نگاه به جامعه اسلام دارد و بنیان آن هم مدیریت زمان است. یعنی استفاده از سحرگاه، بین الطلوعین، سحرخیزی و برکت در عرض ،طول و عمق زمان است .ما باید در مقام پیروی از مهدی یاوری و ایجاد تناسب اخلاقی با امام زمان(عج) تلاش کنیم که زبان گویای امام و زبان امام بشویم.

ما چگونه می توانیم مثل سرداران رشید اسلام مثل سلمان ها و … باشیم؟ آنها راهبان شب و شیران روز بودند. آنها از موقعیت سحرگاهی و شب، بهترین استفاده را می کردند. این همراه شدن با مدیریت مهدوی امام است.

در آیات و روایات داریم که باید مدیریت زمان ما در چهارعرصه ی عبادت، معیشت، معاشرت و لذت رقم بخورد. در مورد مدیریت زمان مناجات وعبادت باید گفت که اگر ما این مدیریت زمان را از دست بدهیم یعنی نمازها را سر وقت خودش نخوانیم و نظم خاص خودش را اجرا نکنیم، زندگی ما لنگ خواهد بود. وقتی ارتباط ما با جهان هستی برقرار نشود و انرژی های روحی و معنوی را دریافت نکنیم، زندگی ما دچار مشکل خواهد بود. از وقت های مناجات وعبادت، یکی سحرگاه است که روی آن تاکید ویژه ای شده است. کسانی که استغفار سحرگاهی دارند مورد ستایش پروردگار هستند. دو وقت قبل از طلوع خورشید و قبل از غروب خورشید وقت عبادت است که عبادت قبل از غروب خورشید( غروب آفتاب تا زمان اذان مغرب )در میان ما جا نیفتاده است. آیات زیادی در این مورد وجود دارد. این زمان وقت ارتباط با هستی است. به مدیریت زمان در سحرگاه، بین الطلوعین و قبل از اذان مغرب و نمازهای اول وقت تاکید ویژه ای شده است. بافضیلت ترین اعمال شما نماز اول وقت است .امام زمان(ع) می فرماید :هیچ چیز مثل نماز بینی شیطان را به خاک نمی مالد. شیطان می خواهد به رهروان راه امامت لطمه برند. بخاطر همین شیطان بیشترین دستبرد را به مدیریت زمان ما می زند.

مدیریت ایده آل معیشت زمان ما دو وقت دارد : یکی صبح علی الطلوع همزمان با بیرون آمدن خورشید، ازخانه بیرون بزنیم تا زمان ظهر وعصر و شیفت دوم از عصر تا غروب است. حتی کار کردن در بعد از وقت عشا( نیمه ی دوم شب)نهی شده است و گفته شده است که این کسب بی برکتی است. به آغاز زود هنگام معیشت در صبحگاه تاکید شده است. موارد استثناء از این قاعده استثنا است. مثل بعضی از شغل ها که باید چند شیفت باشد ولی اینکار نباید بعنوان یک قاعده باشد. کسب و کار نباید بیشتر از دو ساعت بعد از مغرب ادامه پیدا نکند. برای مغازه ها بطور عمومی توصیه نمی شود که تا نیمه ای از شب باز باشد. زیرا با این کار بساط سحر خیزی جمع می شود و مدیریت زمان از دست می رود و ما شاهد بی برکتی های خاصی خواهیم بود.

ما باید زمانی را برای معاشرت با بستگان بگذاریم( صله ی رحم)این معاشرت در طول عمر زمان ما نقش دارد. مجموعه روایاتی داریم که چه عواملی طول عمر ما را افزایش و چه عواملی طول عمر ما را کاهش می دهد. اینها قواعد معنوی است که ما گاهی از آن غافل هستیم. صله رحم، احسان به خویشاوندان و دید و بازدید عمر سه ساله را تبدیل به عمر سی ساله می کند. یعنی طول عمر را افزایش می دهد. مدیریت زمان در طول عمر، عرض زمان و عمق زمان تعریف می شود. مثلا احسان به پدر و مادر طول عمر را افزایش می دهد. از طرفی خدمت به پدر و مادر، توفیقات معنوی را زیاد می کند.
روز ولادت حضرت زهرا به زیارت حضرت امیرالمومنین مشرف شدم. بهزحمت توانستم جایی برای نماز پبدا کنم. آقای لاغر اندامی را دیدم که منتظر بود که جا گیرش بیاید، به زحمت به ایشان جادادم. ایشان سجاده ی بزرگی پهن کردند. و من گفتم :جای کمی است .ایشان گفت بیست سال تمام است که نماز جماعت من در روی این سجاده ترک نشده است. و بخاطر همین این سجاده را خیلی دوست دارم. و گفت که رمز موفقیت من احترام( مافوق انتظارات آنها قبل از اینکه به زبان بیاورند و احترام در حد اینکه دست مادر و پای پدر را ببوسید) و خدمت به پدر و مادر است. رمز مدیریت زمان، نماز اول وقت است. عمق زمان همان برکت عمر است . من تعجب کردم و ایشان فرمود خدمتگزار مادرت باشد و بهشت کف پای مادرت است.

تمام سلوک و عرفان در اکرام و خدمت به پدر و مادر است. صله ی رحم رسیدگی به پدر و مادر، معاشرت با بستگان و همسایگان از زیر شاخه های معاشرت است. انسان یک موجود اجتماعی است و استعدادهای عرفانی انسانی او با تعامل انسان های دیگر شکفته می شود.

باید زمانی را برای لذات گذاشت که بواسطه ی این زمان برای مدیریت عبادت، معیشت و معاشرت نیرو بگیرید. از مدیریت زمان لذت، یکی مدیریت تغذیه است. برای صبحانه تاکید شده است که استحکام بخش بدن صبحانه است. وقت ایده آل خوردن صبحانه، سحر یا بین الطلوعین است. توصیه شده است که ناهار کم باشد و از میوه جات و سبزیجات طبیعی باشد و شام هم باشد ولی سبک .این موارد در کتاب طب الرضا و طب الصادق آورده شده است.
در مورد مدیریت زمان خواب باید گفت که زمان هایی انرژی ساز و زمان هایی انرژی سوز هستند. گاهی شش ساعت می خوابیم ولی هنوز خستگی از تن ما در نیامنده است. و ما فکر می کنیم که باید بیشتر بخوابیم در حالی که این طور نیست. گاهی با خوابیدن نیم ساعت در وقت قیلوله، خستگی انسان در می رود. خواب بین الطلوعین و اول صبح مایه ی آشفتگی ،بداخلاقی ،دگرگونی رنگ چهره ،برکت سوز و فقر آفرین است و برکت را بر می دارد. رزق مخصوصی برای کسانی هست که در بین الطلوعین بیدار هستند. خواب قیلوله نیمروزی که خواب کوتاه قبل از ظهر و بعد ازظهر است، افزایش دهنده ی ضریبی هوشی است، انرژی بخش و توانا آفرین است .یکی از نعمت های ویژه ی الهی به انسان این است که خواب نیمروزی را حافظه بخش و برکت آفرین قرار داده است. گاهی ما خواب بعد ازظهر را به عصر می اندازیم که این خواب مایه ی کم عقلی و تضعیف کننده ی سلول های مغز است. خواب نزدیک غروب و اول شب نهی شده است. خواب انرژی بخش شب، یک سوم میانی است. بخش پایانی شب وقت مناجات است. وقت اصلی تلاوت قرآن در سحر است .ذهن انسان در وقت سحر بیشترین آمادگی را برای دریافت دارد و خیلی از بزرگان مباحثات قوی علمی خودشان را در آن وقت می گذارند .
بر ارتباطات درون خانواده و جمع گرایی تاکید می کند که در سر سفره غذا همه باشند و گفتگو صورت بگیرد. پس انسان از ارتباط بین همسران و لذات مشروع، برای سه قسمت دیگر انرژی می گیرد.

  1. اصفهاني
    24 جولای 2013

    مكان، موقعي معنا پيدا ميكند كه ماده اي داراي جرم و حجم وجود داشته باشد. لازمه ماده هم حركت است. وقي حركت اين ماده اتفاق مي افتد ، حقيقتي به نام زمان به وجود مي آيد چون اين حركت ظول ميكشد و آن ماده مجرد نيست كه وقتي اراده حركت بكند، خود را در آن محل مقصد بيابد. لذا زمان مفهوم پيدا ميكند. حالا خداي متعال آمده و يك وجود مجرد را مرتبط كرده است به يك وجود مادي غير مجرد.
    روح انسان سلطه دارد بر جسمش
    روح يك حقيقت مجرد است و جسم يك وجود مادي كه مشمول زمان است. يعني جسم ما آمده و آن روح را پابند خودش كرده در عالم ماده
    حالا آن روح، بايد زمان را مديريت كند.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: