چهارشنبه 09 اکتبر 13 | 13:55
پرویز امینی:

«گذشته» فقط زبان گفتار فرانسوی ندارد

امینی در پایان گفت: فیلم«گذشته» فقط زبان گفتار فرانسوی ندارد بلکه زبان اندیشه اش هم فرانسوی است. این فیلم سبکی از زندگی که بنیاد فلسفی آن سنت است را نفی می کند. بازگشت به سنت را نفی می کند و سبک زندگی مدرن را پیشنهاد می دهد. در این سبک از زندگی طلاق،ازدواج و خودکشی آزاد است.


امینیسلسله نشست های نقد و تحلیل مضمونی رسانه ها از منظر سبک زندگی، زنان و خانواده با حضور دکتر پرویز امینی جامعه شناس با تحلیل فیلم«گذشته» در لانه جاسوسی آمریکا برگزار شد.

پرویز امینی، جامعه شناس پس از اکران فیلم«گذشته» درباره منظور اصلی با بازنمایی دوباره سکانس ها و پلان های فیلم گفت: در نیم ساعت ابتدایی در حقیقت هیچ اتفاق شاخصی در فیلم نمی افتد و در متن خود دائما ما را با فرضیاتی روبرو می کند که در نهایت برای ما تعلیق می آفریند. فرضیه هایی چون افسردگی، لکه دار بودن لباس ها و فرستادن ایمیل های عاشقانه مطرح می شود اما به هیچ کدام از این فرضیات پاسخ درستی داده نمی شود. این فیلم شبیه فیلم های کارآگاهی است اما خلاف آنها چیزی را حل نمی کند.

وی ادامه داد: هیچ سکانس یا پلانی در«گذشته» اتفاقی نیست و فرهادی منظور اصلی خود را در دهان تک تک شخصیت های فرعی که به نظر کم اهمیت هستند، می گذارد.«گذشته» می گوید جایی که فکر می کنید یقینا به واقعیت رسیدید، اشتباه کردید. یقین معمولا حاصل نمی شود و اگر حاصل شود، محصول آن ایجاد تنش، خشونت و درگیری است که نمونه آن را در درگیری مادر لوسی با لوسی می بینیم. همان طور که می دانید این تنش و درگیری بر اثر اطمینانی که از خودکشی بر اثر فرستادن ایمیل های عاشقانه به وجود می آید، ایجاد می شود. در قسمتی از دیالوگ دکتر می شنویم: هر اطمینانی در این شرایط مشکوک است.

امینی عنوان کرد: چالش اصلی«گذشته» چالش میان سنت و مدرنیسم است. پایه مدرنیسم فردیت انسان است و بقیه اعتباری هستند و آن چیزی که واقعیت دارد فرد است. تک تک افراد براثر اراده آزاد تصمیم می گیرند و جامعه را به وجود می آورند. کانت که به نوعی پیامبر مدرنیته است،معتقد است انسان ها ابزاری برای رسیدن به اهداف نیستند بلکه انسان ها خودشان غایت و هدف مدرنیته هستند. ملاک خودمان هستیم. در حقیقت مدرنیته رد هرنوع مرجعیت برای فعل و رفتار و روابط فرد خارج از خودش است که همان خودمختاری و خود بنیادی است.

این محقق جامعه شناس سپس به تعریف سنت پرداخت و گفت: سنت یعنی فرد به مرجعیتی بیرون از خود تکیه دارد که می تواند دین و خدا باشد. در مدرنیته اگر تصمیم به خودکشی بگیرید، همان اصالت فرد و خودمختاری است و ربطی به عوامل بیرونی ندارد اما در سنت گرایی خودکشی به عوامل بیرونی یعنی دین و ارزش ها ربط پیدا می کند.

وی ادامه داد: نماد فردیت را در دیالوگ بین سمیر و پسرش می توانیم ببینیم. سمیر خطاب به پسرش می گوید نمی دانم که همسرم می خواست زنده بماند یا نه اما پسرش می گوید وقتی خودکشی می کند یعنی نمی خواهد زنده بماند. در این میان احمد هم نماد سنت است و این با نمادهایی چون پخت قورمه سبزی و بلال نشان داده می شود. دیوار سنت و مدرنیته می تواند شیشه ای باشد که در سکانس ابتدایی فرودگاه می بینیم و مارین نمی تواند حرفش را به احمد بزند و بفهماند که برای استقبالش به فرودگاه آمده است.مدرنیسم معتقد است نگاه انسان به موقعیتی است که در آن قرار دارد.

امینی نماد بارز مدرنیسم را در سکانس طلاق دانست و یادآورشد: ازدواج و طلاق در مدرنیسم براساس اراده شخصی افراد است و ازدواج به اندازه طلاق اهمیت دارد. در فیلم دائما جدال سنت و مدرنیته را می بینیم. دوست احمد به احمد می گوید تو برای اینجا نیستی، نمی شود یک پایت این طرف جوب باشد و پای دیگرت آن طرف. بالاخره یک جا جوب گشاد می شود. مدرنیته معتقد است باید گذشته را فراموش کنیم و در حال زندگی کنیم. احمد در قسمتی از فیلم خطاب به مارین می گوید یک چیزی وجود دارد که قبل از رفتن درباره 4 سال پیش باید به تو بگویم اما مارین اجازه بازگشت به گذشته را نمی دهد.

این پژوهشگر جامعه شناسی درباره نمادهای مدرنیسم گفت: تصادف بی جهت مارین در سکانس اول این را نشان می دهد که بازگشت به گذشته ممنوع است. در بخشی دیگر هم مارین به دلیل اینکه نمی خواهد به گذشته بازگردد به احمد می گوید هر وسایلی داری با خودت ببر.

امینی درخصوص علت درحاشیه بودن پاریس و نشان ندادن نمادهای فرانسه در«گذشته» توضیح داد: علت در حاشیه بودن نمادهای فرانسه این است که نشان دهد همه افراد حتی مارین تعلقاتی به سنت دارند و در حاشیه مدرنیته قرار دارند و به صورت خالص مدرن نیستند. سمبل سنت در سکانس آخر عطر است و فیلم توصیه می کند سنت را در حد یک نوستالژی در ذهنتان نگه دارید.

امینی در پایان گفت: فیلم«گذشته» فقط زبان گفتار فرانسوی ندارد بلکه زبان اندیشه اش هم فرانسوی است. این فیلم سبکی از زندگی که بنیاد فلسفی آن سنت است را نفی می کند. بازگشت به سنت را نفی می کند و سبک زندگی مدرن را پیشنهاد می دهد. در این سبک از زندگی طلاق،ازدواج و خودکشی آزاد است.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: