دوشنبه 18 نوامبر 13 | 12:38
لاریجانی در دومین همایش بین‌‌المللی علوم انسانی اسلامی:

تغییر محتوای علوم انسانی نیاز به قانون ندارد

ما باید نسبت به مبانی اسلامی حساس باشیم تا در جهت کمال‌بخشی به علوم انسانی حرکت کنیم. تغییر این علوم نیاز به قانونگذاری ندارد و فوری و فوتی نیست، بلکه حساسیت اساتید می‌طلبد.


940904_PhotoAعلی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در مراسم افتتاحیه دومین همایش بین‌المللی علوم انسانی اسلامی که صبح امروز در محل سالن همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار شد، با تشکر از برپاکنندگان این همایش درباره این مبحث مهم گفت:‌ امروز مسئله تحولات در حوزه علوم انسانی یک موضوع شعاری و زمانی نیست بلکه باید به صورت مداوم با آن مواجه شد و به آن کمک کرد تا مسئله شکافته شود و با کمک افراد فاضل موضوع دنبال شود.

وی با اشاره به اینکه در خصوص تقسیم‌بندی علوم انسانی بحث‌های زیادی بین صاحبنظران انجام شده است و ذهن‌های زیادی در این باره به تولید اندیشه پرداخته است، گفت: علوم انسانی به دلیل اینکه موضوعات مورد مطالعه آن دارای اراده و اختیار هستند دارای تفاوت‌های بسیاری با سایر علوم هستند به عنوان مثال در علوم تربیتی زمانی که ما انسان را مورد مطالعه قرار می‌دهیم با یک موضوع ایستا و ثابت مواجه نیستیم بلکه با یک مسئله در حال تغییر روبروییم.

رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: در بعد اجتماعی و حوزه علوم انسانی همچون جامعه شناسی، سیاست و علوم اجتماعی نظریه‌پردازی بسیار مشکل‌تر است و ساماندهی مبانی کار زمان زیادی را می‌برد.

لاریجانی گفت: از جهات مختلف داشتن نگاه عمیق به مسائل انسانی تأثیرات عمیقی در جامعه و علوم اجتماعی می‌گذارد.

وی افزود: ‌ذات علوم به دلیل ارتباط با انسان در حوزه‌هایی همچون جهان‌بینی و ارزش‌ها می‌تواند زندگی انسان را متأثر کند بالاخره فرق می‌کند اینکه شما انسان را یک موجود الهی بدانید و بر اساس آن سیاست و اقتصاد آن را ساماندهی کنید و یا انسان را موجودی وحشی بدانید.

رئیس مجلس شورای اسلامی ادامه داد: این موضوع در علوم اجتماعی حساسیت بسیاری از متفکرین را برانگیخته است و ما در آثار قدمای فلاسفه علوم این مسئله را می‌بینیم که علوم اجتماعی و انسانی بخشی از علوم طبیعی قلمداد می‌شود.

لاریجانی گفت: در قرن‌های 17 و 18 ما شاهد به کار بردن تعبیر علوم انسانی در آثار برخی از متفکرین هستیم که علوم انسانی و جامعه ‌شناسی را به عنوان یک موضوع جداگانه مورد بحث قرار دادند.

وی در ادامه با مروری کوتاه بر آثار فیلسوفان و دانشمندان غربی در دوره‌های مختلف تصریح کرد: البته برداشت‌های گوناگونی نسبت به تأثیر علوم اجتماعی بر انسان‌ها وجود دارد در برخی از آثار این تلقی وجود دارد که تکنولوژی امری محض است اما ما در آثار فلاسفه معاصر هایدیگر را داریم که معتقد است تکنولوژی در ذات خود فرهنگ را نیز دارد. البته این به معنای این نیست که ما باید به طور کامل از تکنولوژی دوری کنیم چرا که ما در یک خلأ نمی‌توانیم زندگی کنیم و باید بتوانیم تکنولوژی را گرفته و آن را در داخل هضم کنیم که این کار هر کسی نیست.

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به ضرورت دقت در خصوص بحث اسلامی کردن علوم مختلف گفت:‌ ما باید به بحث اسلامی کردن علوم انسانی توجه ویژه‌ای داشته باشیم و آن را با احتیاط به کار ببریم البته ما شاهد هستیم که به عنوان مثال فلسفه ابن سینا به شدت تحت تأثیر افکار یونانیان قرار داشت اما ابن سینا توانست آن را در قالب یک نظام فکری جدید ساماندهی کند و البته این کار نیز از همه بر نمی‌آید.

وی افزود: انسان‌هایی که به این کار دست می‌زنند باید انسان‌هایی باشند که شایستگی این کار را داشته باشند. بنابراین این مسئله در مورد اسلامی کردن علوم انسانی باید مورد توجه قرار بگیرد.

لاریجانی در ادامه با اشاره به اینکه ما باید در بحث اسلامی کردن علوم به دنبال علوم نافع بگردیم، گفت: البته این مسئله درباره تمام علوم مطرح است اما در زمینه علوم انسانی نیز باید نافع بودن را مدنظر قرار دهیم.

همچنین لاریجانی با اشاره به اینکه امروز بر اساس برهان‌های مختلف ثابت شده است که امکان ایجاد یک نظام جامع برای تمام حقایق در جامعه بشری وجود ندارد،‌گفت: اینکه ما انتظار داشته باشیم بتوانیم تمام علوم انسانی را در قالب یک برهان جمع‌آوری کنیم دور از انتظار است و ما باید در این باره به دنبال نظام‌های آستیوماتیک گوناگون باشیم.

وی افزود: نکته بعدی در این باره مورد توجه قرار دادن مسئله عدالت در این نظام‌های معنایی است. عدالت در نظام‌های معنایی غربی جایی ندارد و تنها در دهه‌های اخیر با توجه به برخی نابسامانی‌هاست که این مسئله مطرح شده است. اما عدالت در مبانی علوم اسلامی انسانی جایگاه ویژه‌ای دارد و باید به آن توجه کرد.

لاریجانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت ساماندهی مطالعات تطبیقی گفت: ما باید بتوانیم مطالعات خود را در این باره به دنیا عرضه کنیم تا به صورت دقیق مورد ارزیابی و نقادی از سوی دیگر متفکرین قرار بگیرد.

وی همچنین در حاشیه کنگره علوم انسانی اسلامی و جمع خبرنگاران گفت: ما باید نسبت به مبانی اسلامی حساس باشیم تا در جهت کمال‌بخشی به علوم انسانی حرکت کنیم. تغییر این علوم نیاز به قانونگذاری ندارد و فوری و فوتی نیست، بلکه حساسیت اساتید می‌طلبد.

وی با اشاره به نیاز مطالعات تطبیقی در موضوعات مختلف عنوان کرد: خود این امر کمک می‌کند فضای علوم انسانی درکشور جفت و جور شود. ما به لحاظ محتوایی مشکلی نداریم چه در کتب اسلامی و چه غربی از یونان باستان تا امروز منابع گسترده است. البته ممکن است خیلی از این منابع عنوان علوم انسانی نداشته باشد، ولی موضوع و کارشان همین است.

لاریجانی با اشاره به اینکه درست است که سال‌ها است که بحث تغییر منابع علوم انسانی مطرح شده و اتفاق خاصی نیافتاده است، اما این امر نیاز به اجرائیه و بخشنامه ندارد، یادآور شد: این مبانی باید بین علما حل و فصل شود، فکر نو باید در این زمینه ایجاد شود. امروز باید به فکر تولید علم جدید باشیم و این امر از عهده فیلسوفان ما در ایران برمی‌آید که در این زمینه تخصصی کار کند.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: