شنبه 07 دسامبر 13 | 12:18

مقایسه مسکن اجتماعی با مسکن مهر

مسکن اجتماعی دولت را مجبور به پرداخت هزینه بازسازی در آینده می‌کند. تهیه مسکن فقط برای سه دهک اول اگرچه خوب است اما آیا دهک‌های چهار تا هفت توانایی تامین مالی هزینه سرسام آور مسکن را دارند؟


maskan-ejtemaiاخیرا بخشی از جزئیات مسکن اجتماعی توسط دولتی‌ها اعلام شده که بر اساس آن خانه‌های ۳۰ تا ۵۰ متری ساخته و به ۱۶ درصد مردم اجاره داده می‌شود. قرار است سالانه ۵۰ هزار مسکن اجتماعی در کشور ساخته شود که دولت منابع مالی مورد نیاز آنرا تامین خواهد کرد و برخلاف طرح مسکن مهر آورده مردم هیچ نقشی در ساخت این نوع مسکن نخواهد داشت.

با فرض این‌که دولت بتواند برای ساخت سالانه ۵۰ هزار واحد مسکن اجتماعی ۵۰ متری برنامه‌ریزی کرده و کار اجرایی آن را آغاز کند. با احتساب مشاعات این واحدها هر واحد مسکن اجتماعی حدود ۸۰ متر مربع مساحت خواهد داشت، به عبارت دیگر برای ساخت ۵۰ هزار خانه اجتماعی چهار میلیون مترمربع زمین نیاز است.

حال اگر هزینه ساخت هر مترمربع را با شرط عوارض صفر درصدی شهرداری ۵۰۰ هزار تومان در نظر بگیریم، دولت باید حدود ۲۰۰۰ میلیارد تومان برای ساخت سالانه ۵۰ هزار واحد مسکن اجتماعی هزینه کند.

البته خدمات زیربنایی و روبنایی این واحدها نیز حداقل ۵۰۰ میلیارد تومان خرج روی دست دولت خواهد گذاشت، بنابراین ۵۰ هزار خانه اجتماعی حدود ۲۵۰۰ میلیارد تومان پول می‌خواهد.

این درحالی است که با همین رقم ۱۰۰ هزار مسکن مهر ساخته شده است، طرحی که شماری از مسئولان کنونی وزارت راه و شهرسازی آن را «کانون بحران‌های اجتماعی» آینده می‌دانند و هشدارهای فراوانی در خصوص تبعات اجتماعی آن داده و می‌دهند.

حال به مسکن اجتماعی نگاهی می‌اندازیم؛ در قالب این طرح که ۲ دهک کم‌درآمد جامعه را شامل می‌شود خانه‌های ۳۰ تا ۵۰ متری ساخته خواهد شد. اما آیا این طرح تبعات اجتماعی به دنبال نخواهد داشت؟ باید از طراحان و مجریان مسکن اجتماعی این سئوال را پرسید که اگر ۲ دهک فقیر جامعه را در یک نقطه جمع کنیم در آینده همین مسکن به اصطلاح اجتماعی به یک کانون بحرانی تبدیل نخواهد شد؟

از سوی دیگر قرار نیست که مردم آورده‌ای در مسکن اجتماعی داشته باشند و این خانه‌ها در مالکیت دولت باقیمانده و فقط به افراد واجد شرایط اجاره داده می‌شود. این بدان معناست که هزینه و نگهداری این واحدها به عهده دولت خواهد بود، اما آیا دولت این همه منابع و وقت را در اختیار دارد؟

در واحدهای مسکن مهر با توجه به واگذاری مالکیت آن به متقاضیان، هزینه تعمیر و نگهداری احتمالی به عهده مردم است و هیچ بار مالی برای دولت ندارد، اما مسکن اجتماعی بار مالی بسیار زیادی را به دولت تحمیل خواهد کرد.

واقعیت آن است که مسکن اجتماعی به‌عنوان تجربه ناموفق سال‌های نه چندان دور، نکته مثبتی در مقایسه با مسکن مهر ندارد و به‌طور قطع تبعات ناشی از آن نه تنها گریبان دولت تدبیر و امید بلکه دولت‌های بعدی را نیز خواهد گرفت.

مسکن اجتماعی از جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی و امنیتی قابل نقد است، در حالی که عملا مسکن مهر با هیچکدام از این مشکلات مواجه نبوده است. چراکه گستردگی دهک‌های آن بیش از مسکن اجتماعی بوده و این مسئله باعث ایجاد امنیت اجتماعی و روانی در مجموعه‌های مسکن مهر شده است.

با وجود نقدهایی که دولت کنونی به طرح مسکن مهر وارد می‌کند، اما به نظر می‌رسد این طرح یکی از بهترین روش‌ها برای عمل دولت به وظیفه قانونی خودش است.

  1. مسعود
    8 دسامبر 2013

    مسکن اجتماعی فقط یک تخیل است که حتی قابل طرح روی کاغذ هم نیست.

    اما راه حل واقعی مشکل مسکن نه مسکن مهر است – با اینکه روش خوبی بود اما کافی نبود- و نه مسکن اجتماعی.

    راه حل بسیار ساده است:
    ممنوعیت فروش کلی مسکن و اجباری کردن فروش انتفاع مسکن .
    به این معنی که سازه مسکن و زمین و.. همه متعلق با سازنده است اما حق سکونت و بهره مندی از امکانات سکونت به فروش برسد.
    در کشورهایی نظیر سوئد این طرح با موفقیت کامل اجرا شده است و مشکل مسکن را تقریبا به طور کامل برطرف کرده است.

  2. مهدی کاظمی
    23 می 2014

    سروران محترم ، انچه در این رابطه مطرح شده ، قرابت چندانی با واقعیات پیش رو ندارد . مهم این است اینکه : مسکن مهر بامشکل مواجه است . مشکلات انهم روز بروز بیشتر خواهدشد . اما چرا؟ چون : مسکن مهر وحتی انچه هم اکنون تحت عنوان مسکن اجتماعی مطرح میگردد ، براساس «طرح مسئلهء» قابل دفاعی از مشکل مسکن نیست ؟ بیشتر مبتنی برذهنیات دست اندرکاران ومشاورین انها است . بنابراین همانگونه که میدانیم ، مسکن مهر بدون تبعیت از یک راهبرد قابل دفاع که براساس طرح مسئله ای «مشخص» بالحاظ ابعاد مختلف روند شهرنشینی در جریان وویژگیهای ساختاری بخش شهری و مقوله مسکن در وضع موجود جامعه باشد ، کار خودرا اغاز نمود . بهمین سبب ازهمان ابتدا به بیراهه رفت . اکنون معضلات ناشی از این بیراه رفتن یکی پس از دیگری در حال اشکارشدن است . متفاسفانه وضع بگونه در حال رقم خوردن است که مسکن اجتماعی هم دچار بیراهه رفتن مشابه ای شود . این بیراهه رفتن که درعمل به معنی هدر دادن امکانات محدود جامعه است . ابعاد وویژگیهای متنوعی دارد که فعلا” ذکرانها خارج از حوصلیه این اظهارنظراست . امابرای اشنائی با انها بعنوان مثال میتوان یک مورد را مطرح نمود : میدانیم ، انچه غیر قابل انکار است این استکه مشکل امروزی مسکن که انرا بصورت بحران در اورده مشکل مسکن در کلانشهرهاست . یعنی مسئله شدن مسکن عمدتا به کلانشهرها بویژه تهران مربوط میشود . بنابراین، هر طرح وبرنامه ای اگر مبتنی برحداقل شناخت اصولی از وضع موجود کشور باشد . راه حل را درپاسخگوئی به رفع این مشکل در کلانشهرها خواهد دانست . یعنی در شرایط کنونی بدون شک وتردید باید پذیرفت: هراقدامی اگر غیر ازاین – پاسخگوئی به رفع این مشکل در درون کلانشهرها – باشد ، نتیجه اش هدردادن امکانات بسیار محدود جامعه خواهد بود . خوب مسکن مهر در این زمینه چه کرد ؟ مگروزیر مسکن سابق نمیگفت اگر مسکن در ونک میخواهید خودتان تهیه کنید ولی اگر در جای دیگر( بخوانید فلان دالقوز اباد) میخواهید ، ما کمک میکنیم . بنابرآشی که مسکن مهر پخته ، حالا حالاها جای بهم زدن دارد !!؟ . « سایت شهرسازی وتوسعه » این مسئله را در مقالات مفصلی ، درسایت مذکور مطرح نموده ایم . از نقد متقابل سپاسگزار خواهیم بود .

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: