یکشنبه ۲۵ خرداد ۹۳ | ۰۸:۱۹

موانع‌گزينه حزب‌الله براي به‌قدرت رسیدن‌در لبنان

در حالي كه بيش از سه هفته از پايان دوران رياست جمهوري ميشل سليمان در لبنان و ترك كاخ بعبدا توسط وي مي گذرد، جلسات مجلس اين كشور براي تعيين رييس جمهور جديد يكي پس از ديگري به شكست مي انجامد.


یاسر مرادی- در حالي كه بيش از سه هفته از پايان دوران رياست جمهوري ميشل سليمان در لبنان و ترك كاخ بعبدا توسط وي مي گذرد، جلسات مجلس اين كشور براي تعيين رييس جمهور جديد يكي پس از ديگري به شكست مي انجامد.

 ناكام ماندن تمامي رايزني ها در حالي تداوم دارد كه منابع سياسي تا چندي پيش بر اين باور بودند كه توافقات اوليه براي انتخاب گزينه مد نظر حزب الله براي رياست جمهوري يعني ميشل عون كاملا فراهم شده اما برخلاف انتظارات، به يك باره ورق برگشت و همه چيز به نقطه صفر بازگشت.

عليرغم اين مساله هنوز ميشل عون شانس اول انتخاب به عنوان رييس جمهور توافقي است و خود احتمال به قدرت رسيدنش را بيش از 90 درصد اعلام كرده است اما بر سر راه وي مشكلات عمده اي وجود دارد كه وي براي رسيدن به كاخ بعبدا قطعا بايد اين موانع را از پيش رو بردارد تا بتواند به آرزوي ديرينه اش براي تصدي اين پست برسد.

ژنرال عون را باید در راس رهبران مسیحی سنتی در لبنان به شمار آورد که دارای پایگاه و جایگاه مردمی مناسبي در میان مسیحیان لبنان است. در حال حاضر، وی مهمترین نامزد جریان 8 مارس و به طور مشخص دو گروه حزب الله و جنبش امل است.

سيزدهمين رييس جمهور

هرچند از سال 1943 تاکنون که لبنان استقلال خود را از فرانسه اعلام کرده، 12 نفر بر كرسي ریاست جمهوری این کشور تكيه زده اند اما عون راه بسيار دشوراري تا رسيدن به كاخ بعبدا را پيش رو خواهد داشت؛ بويژه آنكه وي دوبار با چند قدمي رياست جمهوري پيش رفته اما از اين مهم بازمانده است. ریاست جمهوری در لبنان قانون مشخصی ندارد اما توافقنامه طائف (سال 1989) تا حدودی مسوولیتهای آن را مشخص کرده و ریاست سه گانه دولت، مجلس و جمهوری به ترتیب به سه طایفه بزرگ لبنان یعنی سنی، شیعه و مسیحیان ماروني می رسد.

میشل عون متولد سال 1935 بیروت است كه در سال 1984 در حالی که کم سن و سالترین فرمانده نظامي به شمار می‌رفت، به فرماندهی ارتش لبنان رسید. او در پایان دوران امین جمیل یعنی سال 1988 ریاست دولت نظامی را برعهده گرفت. عون چندین بار با نیروهای لبنانی به رهبری سمیر جعجع جنگید. یک بار نیز در جنگ آزادیبخش با نیروهای سوریه شرکت کرد.

او در سال ۱۹۸۸ پس از پایان دوره ریاست جمهوری امین جمیل و ناتوانی پارلمان لبنان در تعیین رئیس جمهور جدید با حکم امین جمیل به عنوان رئیس دولت انتقالی منصوب شد اما از آنجا که در سال ۱۹۸۸ سلیم الحص ریاست کابینه قانونی لبنان را نیز برعهده داشت، بنابراین میشل عون کاخ بعبدا، مقر ریاست جمهوری لبنان را تصرف و خود را حاکم مطلق لبنان تلقی کرد. اين امر باعث شد وي پس از حمله نيروهاي سوري به سفارت فرانسه در لبنان پناهنده شود و از آنجا به پاریس برود. در سال 2005 با تحولات جدید لبنان او نیز به بیروت بازگشت و بزرگترین فراکسیون مسیحی را در پارلمان این کشور تشکیل داد.

 

دو بار ناكامي عون

اين بار عون براي تصدي رياست جمهوري به كشور بازگشته بود اما كناره گيري اميل لحود و روي كارآمدن موقت فواد سینيوره در اوج درگيريهاي بعد از ترور رفيق حريري در لبنان باعث شد تا انتخاب رئيس جمهور جديد اين كشور عملا با انتخابات داخلي غيرممكن شود، بنابراین با وساطت قطر ژنرال عون از ميان گزينه هاي اصلي كنار رفت و ژنرال میشل سلیمان كه فرماندهي ارتش را برعهده داشت، به عنوان دوازدهمين رئيس جمهور از سال 2008 تا 2014 بر مسند رياست جمهوري اين كشور تكيه زد.

عون بعد از بازگشت به لبنان ترجيح داد از جريان 14 مارس جدا شده و با حزب الله هم پيمان شود و در جنگ 33 روزه سال 2006 هم به شيعيان كمك شاياني انجام داد؛ از اين رو به عنوان يك مسيحي داراي پشتوانه مردمي، امروز رياست جمهوري كشورش را حق خود مي‌داند ولي در عين حال تاکید دارد که نامزدی وی به شکل توافقی صورت گیرد تا بتواند در مرحله بعد از پس اداره كشور برآيد. با اینکه نام وی هنوز رسما در میان نامزدهای پارلمان لبنان برای انتخاب رئیس‌جمهور این کشور مشاهده نشده؛ حزب الله با قدرت از نامزدی عون حمایت می‌کند.

در واقع عون براي نشستن بر مسند رياست جمهوري نيازمند توافقي اكثريتي است تا براي فعاليت شش ساله خود با بحرانهاي جدي مواجه نشود اما كارنامه همپيماني وي با حزب الله، حمايت از بشار اسد در طول ساليان اخيرعلي رغم اختلافات قبلي و در نهایت مواضع جنجالي وي عليه رفيق و سعد حريري باعث شده تا توافق بر سر وي به عنوان شخصيت توافقي كمي سخت به نظر رسد. به همين دليل، وي طي يك سال اخير كوشيد تا با فاصله گرفتن از حزب الله و جريان هشتم مارس، نقشي ميانه را بازي كند اما بخش اهل سنت 14 مارس براي اعلام موافقت خود با رياست جمهوري عون از وي خواستند تا رضايت دیگر مسيحيان 14 مارس را به دست آورد.

اين امر نشان مي دهد كه جريان المستقبل به عنوان بزرگترين جريان اهل سنت لبنان از ريزش همپيمانان مسيحي خود به شدت نگران است و در واقع احتمال مي دهد حتي در صورت حمايت از عون، نتواند مسيحيان جريان 14 مارس را با خود همراه كند و آنها حاضر به تبعيت از وي نشوند.

 

چراغ سبز السيسي به عون

به هر حال جريان 8 مارس هم اكنون 57 راي براي عون كنار گذاشته و براي به قدرت رساندن وي تنها نياز به 8 راي ديگر دارد اما خود عون حمايت جريان المستقبل را شرط خود براي كانديداتوري رياست جمهوري عنوان كرده و در عين حال به رايزني ژنرال السيسي رييس جمهور جديد مصر براي رايزني با كشورهاي عربي بويژه عربستان شديدا اميدوار است.

لبناندر عين حال رسانه هاي لبناني بر اين باورند كه سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان سعودی به مقامات لبنانی و خارجی خبر داده که با ریاست جمهوری میشل عون مخالف است چراكه وي گفته: “ما تاریخ این مرد (میشل عون) را فراموش نکرده ایم، او نمی تواند نامزدی توافقی برای ریاست جمهوری لبنان باشد، چنانچه رییس جمهوری لبنان شود مقابل توافقنامه طائف می ایستد و می ترسیم بخواهد این میثاق ملی را از میان بردارد.”

برخی منابع برخلاف این نظر می گویند که مقربن عبدالعزیز ولي عهد جديد عربستان و « علی عواض عسیری» سفیر سعودی در بیروت نه تنها از گفت وگوهای بین سعد حریری رییس حزب المستقبل و ژنرال عون خرسند هستند بلکه آن را تشویق می کنند. عسیری از مدت ها قبل برای رسیدن ژنرال میشل عون به ریاست جمهوری و همچنین رسیدن تمام سلام به نخست وزیری لبنان تبلیغ می کند. شاهزاده مقرن که زمینه ساز و مرجع تاریخی و همیشگی تحرکات عسیری بوده، اعلام کرده است که بازگشت حریری به نخست وزیری لبنان دو شرط دارد و آن اینکه از روسای اصلی طوایف دیگر (مسیحی مارونی و شیعه)هم باید در راس ریاست جمهوری و مجلس قرار گیرند و آنها می توانند میشل عون و نبیه بری باشند.

 

رقيب ضعيف

در مقابل عون، سمیر جعجع، رئیس حزب قوات اللبنانيه كانديداي فعلي مخالفان حزب الله به شمار می‌آید که قبل از اعلام نظر جريان 14 مارس، خود را برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد کرده است. با توجه اینکه محافل سیاسی لبنان به ويژه محافل اهل سنت سمیر جعجع را عامل ترور رشید کرامی، نخست وزیر اسبق کشورشان می دانند، بخش عظیمی از ملت لبنان و نمایندگان آنها در پارلمان با موضوع تصدی پست ریاست جمهوری توسط جعجع مخالفت سرسختانه ای از خود نشان داده و تحقق این سناریو را خطر بزرگی برای وحدت، یکپارچگی و حاکمیت ملی می دانند. اما او براي رسيدن به كرسي قدرت، مسيري بسيار دشوارتر از عون در پيش دارد؛ چراكه نزديكي او به رژیم صهیونیستی و نقش او در ربايش چهار ديپلمات ايراني ازجمله حاج احمد متوسليان باعث شده تا امكان توافق بر سر وي تقريبا به صفر برسد.

هرچند اخبار اوليه از توافق سعد حريري و عون براي به قدرت رسيدن عون و انصراف 14 مارس از حمايت از جعجع حكايت داشت اما برخی منابع اعلام کردند که حریری اخیرا تلاش داشته که مقامات سعودی را به ریاست جمهوری میشل عون قانع کند اما در این مسئله موفق نبوده است. تلاش های حریری برای جلب حمایت جریانهای سیاسی از میشل عون با مخالفت اکثر جریان های عضو ائتلاف 14 مارس نیز روبرو شده است لذا حريري و عربستان در حال حاضر كنار گذاشتن هر دو گزنه عون و جعجع و تلاش براي انتخاب گزينه اي جديد را در دستور كار خود قرار داده اند. البته از ابتدا هم به نظر مي رسيد كه جعجع شانسي براي تصدي اين پست ندارد و مطرح كردن وي صرفا براي گران فروختن انصرافش از كانديداتوري و تلاش براي انصراف عون بوده است.

 

منتظر مذاكرات ايران و عربستان نباشيد

انتشار اخباری مبنی بر مذاکرات ایران و عربستان سعودی و نتیجه دادن این مذاکرات در برخی پرونده ها از مسائلی است که تحلیلگران خوش باور را نسبت به کاهش اعمال نفوذ ریاض در لبنان امیدوار کرده بود. هرچند برخي افراد هم امیدوار بودند تفاهم ایرانی – سعودی از طریق فشار بر جریان المستقبل، شانس میشل عون را برای رسیدن به قدرت تقویت کند اما به نظر مي‌رسد كه سعد حريري به تنهايي اين قدرت را ندارد و مسيحيان افراطي مانند سمير جعجع تن به اين خواسته احتمالي عربستان و اهل سنت نخواهند داد و از سوي ديگر، حريري نگران است كه با حمايت خود از عون، همپيمانان مسيحي خود را از دست داده و عملا باعث فروپاشي جريان 14مارس شود. در عين حال سيد حسن نصرالله در آخرين سخنراني خود عملا آب پاكي را روي دست خوش باوران به اين تئوري ريخت و گفت كه كسي براي انتخاب رييس جمهور لبنان منتظر توافق ايران و عربستان نباشد. اين حرف وي بدين معنا خواهد بود كه انتخاب رييس جمهور آتي بيش از آنكه حاصل رايزني هاي خارجي باشد، حاصل مذاكرات و لابي هاي داخلي خواهد بود.

هم اكنون جريان 14 مارس چند راه بيشتر ندارد: اول آنكه به رياست جمهوري عون رضايت دهد اين امر قطعا راه را براي به قدرت رسيدن سعد حريري و تصدي كرسي نخست وزيري توسط وي هموار مي سازد. دوم اينكه بتوانند با حزب الله و عون بر سر كانديداي توافقي ديگري به نتيجه برسند كه در اين شرايط فرمانده كنوني ارتش يا رياست بانك مركزي بيشترين شانس را دارند. راه حل سوم هم اين است كه مانع از به قدرت رسيدن گزينه هاي موجود شوند و مسئوليت ناامني سياسي و اقتصادي را به عهده گيرند. قطعا معادله تعيين رئيس جمهور جديد لبنان را نميتوان معادلهاي جداگانه از انتخاب روساي جمهور عراق و سوريه دانست. آنچه مسلم است اين است كه ميشل عون و هموطنانش راه دشواري را تا انتخاب رييس جمهور آتي خود پيش رو دارند.

 

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: