چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۹
جمعه ۱۹ دی ۹۳ | ۱۰:۴۰
مشاور طرح‌های شاخه عمران ملل متحد:

حکمرانی محلی آب در ایران غیرممکن است

مشاور طرح‌های شاخه عمران ملل متحد با بیان اینکه یکی از مشکلات اصلی کشور برای دسترسی به حکمرانی محلی آب، برنامه‌های توسعه‌ای است گفت:برنامه‌های توسعه‌ای هنوز یک گفتمان قالب در متولیان آب از جمله وزارت نیرو است.


13931014000117_PhotoA

مشاور طرح‌های شاخه عمران ملل متحد با بیان اینکه یکی از مشکلات اصلی کشور برای دسترسی به حکمرانی محلی آب، برنامه‌های توسعه‌ای است گفت:برنامه‌های توسعه‌ای هنوز یک گفتمان قالب در متولیان آب از جمله وزارت نیرو است.

سید مختار هاشمی در سلسله نشست های آب،فرهنگ ،جامعه با موضوع حکمرانی محلی آب گفت:برای دسترسی به حکمرانی محلی خوب، نیاز به تدوین قوانین فرابخشی، خصوصی سازی و بهبود وضعیت قوانین در کشور است.

*دستورالعمل تخصیص آب دچار مشکلات زیادی شده‌است

وی حکمرانی محلی آب را به مفهوم دسترسی آب در سطوح محلی معرفی کرده و افزود:وزارت نیرو از سال 2003 تلاش کرده با استفاده از دستورالعمل تخصیص، برنامه‌ریزی در سطح حوضه آبریز را ترویج دهد که این مسئله دچار مشکلات زیادی شده‌است. زیرا این طرز تفکر در بین ذیمدخلان استانی مورد اقبال نیست.

مشاور طرح‌های UNDP(دفتر عمران و توسعه سازمان ملل) یکی از خصوصیات سیستم منابع آب ایران را برداشت‌های غیرمجاز و غیر رسمی دانست و گفت: متاسفانه این مسئله به راه و رسم معمول تبدیل شده و کنترل آن کار دشواری است.

هاشمی تاکید کرد: مدیریت منابع آب مبتنی بر جوامع محلی یکی از موضوعات اساسی است که باید شکل گیرد، زیرا کشور نیاز به طراحی سازمان‌هایی دارد که سیستم‌های حکمرانی را به صورت خیلی سطحی ایجاد کند.

هاشمی گفت:محوریت یافتن موضوع تخصیص آب در تصمیم‌سازی‌ها، تنش‌های زیادی را در سطوح محلی ایجاد کرده‌است که مثال بارز آن تنش‌ها و مشکلات بین استان‌های چهار محال و بختیاری و اصفهان است.

عضو شورای مرکزی خانه کشاورز با اشاره به مطالعات انجام شده در دریاچه ارومیه افزود: در این حوضه آبریز جامعه کشاورزان اکثریت هستند اما آنها هیچ سهمی در تخصیص نداشته و همه آب منطقه هم در دست آنهاست، بنابراین آنها قادرند برای خود قوانین و احکامی ساخته و از منابع به هر شکلی که مایل باشند، استفاده کنند.

مشاور طرح‌های منابع آب گفت: متاسفانه در ایران تخصیص آب به صورت متمرکز در مقابل تخصیص غیر متمرکز قرار گرفته و توسعه حکمرانی پایدار محلی در کشور بسیار ناچیز است.

وی تاکید کرد: باید سیستم‌های غیر رسمی را وارد حکمرانی محلی آب کنیم اما باید به احکام و قوانین موجود توجه ویژه‌ای شود تا برنامه‌ریزی به نحوی باشد که در سطح محلی به تصمیم پایدار برسیم.

وی نقش سیستم سیاسی را در اجرای درست برنامه‌های حکمرانی محلی آب بسیار مهم توصیف کرد و افزود: در ایران عملا به رشد و فرهنگ سیاسی نرسیده‌ایم. احزاب وجود نداشته و این افراد هستند که محور قرار می‌گیرند، برای گروه‌های سیاسی اساسنامه وجود ندارد. استاندار نماینده دولت است و تقویت استاندار به مفهوم تقویت تمرکز زدایی نیست.

*حکمرانی محلی آب غیر ممکن است

(دفتر عمران و توسعه سازمان ملل)مشاور UNDP (دفتر عمران و توسعه سازمان ملل) ادامه داد: در ایران دولت محلی پاسخگو نداریم، در نتیجه نمی‌توان حکمرانی محلی آب ایجاد کرد. مشارکت ذینفعان نیز مفهوم اصلی خود را از دست داده، زیرا در بهترین شرایط وزارت نیرو کشاورزان را در یک جا جمع کرده و نسبت به شرایط بحرانی هشدار می‌دهد.

وی عنوان کرد: سطوح مشارکت در مسئله آب کشور باید مشخص شود. در ایران مدیریت تابع مرزهای سیاسی است و تغییر در این مرزها، مشکلات زیادی ایجاد می‌کند. مثلا استان البرز تا دیروز بین قزوین و تهران قرار داشت و جزئی از آب منطقه‌ای تهران به حساب می‌آمد اما با تغییر تقسیمات کشوری، مسئولان این استان امروز مدعی هستند که تمام آب سد کرج باید به استان البرز اختصاص یابد.

به اعتقاد هاشمی به دلیل نبود حکمرانی محلی قوانین زیادی که در کشور برای حفاظت از منابع آب یا منابع طبیعی وضع شده کارایی ندارند و مسئولان نتوانسته‌اند این منابع را حفظ کنند.

وی گفت: برای شکل دهی سیستم‌های محلی نیاز به اصلاح قوانین در کشور وجود دارد. باید تشکیلات محلی شکل بگیرد اما شوراهای روستایی نیز می‌تواند بستر مناسبی برای شکل‌گیری حکمرانی محلی در کشور باشد.

مشاور UNDP تاکید کرد: قوانین آب برای سراسر کشور نمی‌تواند یکسان باشد. قانون توزیع عادلانه آب شاید برای قنوات یزد مناسب باشد اما از این قانون برای مدیریت چشمه‌های کردستان نمی‌توان استفاده کرد. بنابراین باید قوانین در مناطق مختلف طوری وضع شود و افراد به نحوی وارد عمل شوند که به پایداری منابع آب کمک کند.

وی اضافه کرد: نگاه از بالا به پایین نتوانسته آب را مدیریت یا پایش کند. بنابراین باید با توجه به واقعیت‌هایی مثل تغییر اقلیم بدانیم که سیستم دیم در روستاها را چگونه مدیریت کنیم تا مسایل در سطح محلی حل شود.

هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد: در حکمرانی محلی به دنبال ایجاد هرج و مرج نیستیم. حکمرانی محلی به دنبال این نیست که به مردم محل اجازه دهد هر چه می‌خواهند انجام دهند، بلکه قصد دارد منابع آب را عادلانه توزیع کند.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: