یکشنبه ۲۳ خرداد ۹۵ | ۱۰:۴۶
كارشناس ارشد بهداشت محيط مطرح كرد؛

اكثر نمونه هاي برنج آلوده به سم زيرالنون هستند

انسان علاوه بر بلع، از طريق استنشاق و تماس پوستي نيز در معرض مايكوتوكسين ها قرار مي گيرد.. زيرالنون (ZEA) مايكوتوكسين استروژنيك غير استروئيدي است كه بوسيله بسياري از گونه هاي قارچ فوزاريوم توليد مي شود.


به گزارش تریبون، برنج از قديمي ترين محصولات كشت شده در دنيا است. محل پيدايش برنج در آسياي جنوب شرقي و عمدتاً دركشورهاي هند و چين است.

اين محصول نقش بارزي در تغذيه، درآمد و اشتغال مردم جهان و ايران دارد و ماده ي غذايي اصلي بيش از نيمي از جمعيت دنيا است. 35 تا 80 درصد از كالري مورد نياز روزانه ي حدود 3 ميليارد نفر در آسيا از برنج تامين مي شود.

بيش از يكصد كشور جهان، از كم درآمدترين تا مرفه ترين مردم، توليدكننده و مصرف كننده ي برنج هستند. در اغلب اين كشورها 50 تا 70 درصد از درآمد اكثر گروههاي آسيب پذير به خريد برنج اختصاص دارد. برنج در رژيم غذايي مردم ايران نيز داراي اهميت ويژه اي است.

در ايران با توجه به ذائقه ي مردم، برنج به عنوان يكي از اساسي ترين نيازهاي روزانه كشور و به عنوان كالايي ضروري، در سبد مصرفي خانوارهاي ايراني است. سم زيرالنون بيشتر در مناطق معتدل، و نيز شرايط استوايي و نيمه استوايي رشد مي كند. قارچ هاي مولد زيرالنون جزء قارچهاي انباري محسوب مي شوند.

اين سم با وجود دارا بودن سميت حاد اندك، در بسياري از مسموميتهاي قارچي حيوانات اهلي به ويژه گوسفند نقش دارند. دوزهاي بالاي آن در اين حيوانات ايجاد ناباروري و اختلالات جنسي مي كند. لذا حضور آن در خوراك حيوانات، از مدتها پيش به عنوان معضلي در صنعت پرورش دام مطرح بوده است.

انسان علاوه بر بلع، از طريق استنشاق و تماس پوستي نيز در معرض مايكوتوكسين ها قرار مي گيرد.. زيرالنون (ZEA) مايكوتوكسين استروژنيك غير استروئيدي است كه بوسيله بسياري از گونه هاي قارچ فوزاريوم توليد مي شود.

اين قارچها عمدتاً بر روي غلات، به ويژه ذرت، جو، جو دوسر، گندم، برنج و ذرت خوشه ايي رشد مي كنند. از آنجا كه برنج هاي وارداتي و برنج هاي ايراني، قبل از مصرف مدت زماني در انبارها نگهداري مي شوند و شرايط مناسبي را براي رشد قارچ ها فراهم مي نمايد، در صورت عدم رعايت شرايط مناسب ذخيره و نگهداري، آلودگي دانه هاي برنج به قارچ ها و توكسين هاي ناشي از آن مي تواند به راحتي اتفاق افتد.

در مطالعه صورت گرفته بر روي نمونه هاي برنج با برند ايراني و وارداتي تمامي نمونه هاي برنج آلوده به سم زيرالنون بودند. و ميزان آلودگي در برنج ايراني با برند C بيشتر از بقيه و برنج وارداتي با برند O داراي كمترين ميزان آلودگي بود. اما از نظر شيوع گسترده آلودگي، ميزان آلودگي به زيرالنون در تمامي نمونه ها پايين تر از حد استاندارد اروپا بود. در مورد برنج ايراني با برند C شايد بتوان به شرايط نگهداري نامناسب در انبارها اشاره نمود.

همچنين با توجه به نتايج بدست آمده در نمونه هاي با برند E تا H كه ميانگين مايكوتوكسين زيرالنون در آنها بسيار به هم شبيه مي باشد، ممكن است واحدهاي بسته بندي يك يا چند نوع برنج را با هم تركيب، بسته بندي و با برندهاي متفاوت راهي بازار كنند. يا در نمونه با برند B كه داراي كمترين ميزان مايكوتوكسين زيرالنون است ميتوان دودي بودن نمونه را در نظر گرفت.

در مورد برنج هاي وارداتي نيز با توجه به نتايج و نزديك بودن اعداد گزارش شده ميزان مايكوتوكسين زيرالنون نمونه ها به يكديگر مسئله تركيب يك يا چند نوع برنج با برندهاي متفاوت مطرح مي شود.

با توجه به اينكه زيرالنون در زمره مايكوتوكسين هايي است كه عوارض آن بر سلامت انسان انكارناپزير مي باشد، لذا تست هاي روتين جهت كنترل مواد غذايي از نظر سموم مهم و شايع امري ضروري به نظر مي رسد. و نيز با توجه به اينكه تفاوت هاي قابل توجهي در ميزان آلودگي محصولات كشاورزي نواحي مختلف به مايكوتوكسين گزارش شده است، جهت مطالعه تاثير موقعيت هاي جغرافيايي در ميزان آلودگي محصولات كشاورزي به سم زيرالنون انجام مطالعات بيشتر بر روي غلاتي كه منشا كشت آن ها مشخص باشد توصيه مي شود.

عدم نگهداري طولاني مدت غلات در انبارهاي ذخيره و نگهداري مي تواند از رشد مايكوتوكسين جلوگيري نمايد. همچنين لازم است روش مناسب كشاورزي، عمليات خوب توليد و سيستم نقاط كنترلي و بحران در مراحل قبل و بعد از برداشت اجرا گردد تا منجر به كاهش و حذف آلودگي به مايكوتوكسين گردد و ماده غذايي سالم به دست مصرف كننده برسد/بسيج دانشجويي.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: