شنبه 12 فوریه 11 | 22:04

نگاهی به گلایه‎‎های قوا از یکدیگر و نتایج فرامرزی آن

امیدوار بنی‎سلیم

نامه رییس‎جمهوری به مجلس و قوه قضاییه و گلایه از کار‌شناسی در امور دولت، خصوصا در بعد اقتصادی، پاسخ هیأت رییسه مجلس به این نامه، واکنش‎های قوه قضاییه، مجمع تشخیص مصحلت به این طرز برقراری ارتباط و مصاحبه‎‎های جسته و گریخته مسئولان علیه یکدیگر، از جمله مسایلی است که به تغلیظ این فضا انجامیده‎اند.


ادبیات سیاسی کشور در ماه‎‎های گذشته، فصل جدیدی را به‎خود دیده که در سه دهه گذشته از پیروزی انقلاب اسلامی، چنین مسأله‎ای را تجربه نکرده بود. نامه‎نگاری بین سران قوا، اظهار نارضایتی از یکدیگر و چیزی که به «کشاندن اختلاف‎ سلیقه مسئولان بین مردم» تعبیر می‌‎‎شود، باعث شده تا فضای جدیدی در ادبیات سیاسی و مدیریتی جامعه به‎وجود آید. این فضای جدید که با رصد دقیق و تحلیل چند لایه در بیرون از مرز‎های ایران، مورد تفسیر قرار می‌‎گیرد؛ راه را برای برخی گمانه‎زنی‎‌ها باز کرده که بی‎تردید، با هدف‎‎های مشخصی از سوی اشخاص، نهاد‌ها، رسانه‎‎‌ها و دولت‎های بیگانه مطرح می‌‎‎شود.

نامه رییس‎جمهوری به مجلس و قوه قضاییه و گلایه از کار‌شناسی در امور دولت، خصوصا در بعد اقتصادی، پاسخ هیأت رییسه مجلس به این نامه، واکنش‎های قوه قضاییه، مجمع تشخیص مصحلت به این طرز برقراری ارتباط و مصاحبه‎‎های جسته و گریخته مسئولان علیه یکدیگر، از جمله مسایلی است که به تغلیظ این فضا انجامیده‎اند.

ولی در این میان، سوای کارکردهای داخلی چنین نگرشی، غفلتی که شکل گرفته، با نگاه به تأثیر فرامرزی این گلایه‎‌ها، عمل‎‌ها و عکس‎العمل‎‌ها آشکار می‌‎شود. بی‎تردید کسانی‎که در خارج از ایران به فکر ضربه‎زدن و تضعیف حاکمیت ملی کشور هستند، از فرصت‎هایی این‎چنین با ‌‌نهایت چرب‎دستی استفاده می‌‎‎کنند تا به خواسته‎‎های خود دست پیدا کنند.

تأثیرات رسانه‎ای مسائل اختلاف‎برانگیز
در روز‎های اخیر، رسانه‎‎های بیگانه، جلو‌تر و به تعبیری آشکار‌تر از بخش دیپلماسی پنهان کشور‎های خارجی، به تحلیل و رصد این اختلافات مشغول شدند تا زیر لوای تحلیل رسانه‎ای، گرای لازم برای اقدامات دیپلماتیک در آینده را به دولت‎های بیگانه بدهند. در صدر این رسانه‎‎‌ها بخش فارسی بنگاه سخن‎پراکنی BBC، وابسته به وزارت امور خارجه بریتانیاست که در تحلیل‎‌ها، گزارش‎‌ها و مطالب متعدد، بار‎‌ها به نوع ارتباط جدید شکل گرفته بین قوای سه‎گانه ایران و مقام معظم رهبری، پرداخته است.

تحلیل‎گران رسانه‎ای این بنگاه، با ایجاد صفحه‎ای ویژه، عملکرد دولت و قوای دیگر را زیر ذره‎بین خود گذاشتند و بار‎‌ها از واکنش‎های مرسوم میان مواضع اتخاذی قوا، به‎عنوان «چالش‎های جدید» نام برده‎اند. در یکی از تحلیل‎های این رسانه وابسته به دولت انگلستان، تحلیل‎گر با اشاره به نامه اخیر محمود احمدی‎نژاد به مجلس و پاسخ چهار نماینده شاخص به این نامه، آمده است: «به‎نظر می‌‎‎رسد چالش جدید دولت و مجلس، بیش از آن‎که بر سر صندوق ذخیره ارزی و یا به تعبیر دولت، صندوق توسعه ملی و تعیین رییس بانک مرکزی باشد، روی انتخابات سال آینده مجلس متمرکز شده و طرفین سعی دارند، پیش از رسیدن به موعد تبلیغات آشکار، ارزیابی دقیقی از فضای رقابت سال آینده به‎دست بیاورند.»

همین رسانه در صفحه‎‎هایی که برای تحلیل شرایط داخلی ایران باز کرده، می‌‎‎نویسد: «اکنون در داخل ایران، این اتهام به محمود احمدی‎نژاد وارد شده که پیش از (مقام معظم) رهبر(ی) ایران سعی دارد حدود و اختیارات قوا را به‎نفع دولت تغییر دهد. حمله به اختیارات مجلس، با عنوان «مجلس دیگر در رأس امور نیست»، از جمله این اقدامات است که با پاسخ شدیداللحن نمایندگان و رییس قوه مقننه همراه بوده است.»

رادیو فردا، ارگان رسمی منتسب به وزارت امور خارجه آمریکا نیز در یکی از تحلیل‎هایی که از زبان یک کار‌شناس ایرانی آورده، می‌‎‎گوید: «استیضاح حمید بهبهانی و عدم حضور وزیر راه و رییس‎جمهوری در جلسه استیضاح، به روشنی نشان می‌‎‎دهد اختلافات بین مجلس و دولت، بیش از اختلاف بر سر راهکار‎های مدیریتی، برای حل مشکلات جامعه ایران است. احمدی‎نژاد پس از رأی عدم اعتماد مجلس به وزیر پیشکسوت خود، این استیضاح را «غیرقانونی» خواند و سعی کرد به مجلس نشان دهد دولت خود را برای دور جدید حمله به مجلس آماده می‌‎‎کند. حمله‎ای که به گمان بسیاری از کار‌شناسان، با طرح پرونده فساد مالی منسوب به (بخشی از بدنه دولت)، دامنه‎‎های آن تا قوه قضاییه نیز گسترده خواهد شد.»

رادیو زمانه، وابسته به دولت هلند نیز به‎عنوان یکی از رسانه‎‎های معاند اقماری، بخشی از اخبار سیاسی خود را به پوشش مسایل مربوط به اختلاف بین قوا اختصاص داده، از جمله در گزارشی که سایت این رادیو، از تعاملات دولت با مجمع تشخیص مصلحت نظام منتشر کرده، نویسنده این سایت می‌‎‎نویسد: «مجمع تشخیص مصلحت در روز‎های اخیر با تذکر گوشه‎ای از اختیارات قانونی خود به رییس دولت، نشان می‌‎‎دهد حاضر به مصالحه بر سر حوزه اقتدار خود نیست و علی‎اکبر هاشمی رفسنجانی هنوز اصلی‎‌ترین رقیب محمود احمدی‎نژاد در سیاست ایران به‎شمار می‌‎‎رود.»

این رسانه با تحلیلی موضع‎گیرانه، این‎طور نتیجه‎گیری کرده که: «انتخابات سال آینده مجلس (شورای اسلامی) ایران فرصت دوباره‎ای به‎طرفداران احمدی‎نژاد است تا با انتقاد از مواضع هاشمی، به کرسی‎های پارلمان راه پیدا کنند، ولی از آن‎سو، با تجربه مدیریت چند ساله‎ای که دولت‎های نهم و دهم پشت سر گذاشته‎اند و اعتراضات پس از انتخابات سال گذشته، مخالفان قدرتمند دولت در مجمع (تشخیص مصلحت) و مجلس، به‎خوبی خواهند توانست از نقاط ضعف حریف استفاده کنند و از ورود نمایندگان حامی دولت به نهاد قانون‎گذاری جلوگیری نمایند.»
به‎نظر می‌‎‎رسد این طرز نگاه در رسانه‎‎هایی که رسما به دولت‎های متخاصم ایران وابسته‎اند، شکل گرفته که در رویکرد جدید حل اختلافات دولت، مجلس و قوه قضاییه، فرصت برای استفاده از فضای غیرشفاف و بعضا احساسی به‎وجود آمده به اندازه‎ای مهیاست که می‌‎‎توان از هم‎اکنون برای فردا، دانه پاشید و در فرصت مناسب، که به اعتقاد آن‎‌ها، مقطع انتخابات حساس سال آینده است، ثمرات این دانه‎ریزی را جمع‎آوری کرد.

تأثیرات سیاسی اختلافات
گلایه‎‎های اخیر مسئولان ارشد مملکت، در نحوه بیان سیاستمداران و تصمیم‎سازان رسمی کشور‎های دیگر نیز به وضوح آشکار است. هرچند آن‎‎‌ها سعی می‌‎‎کنند مقاصد خود را در پس پرده‎ای از بیان دیپلماتیک، توام با احتیاط و با استفاده از کلمات چند پهلو مخفی کنند، ولی به خوبی پیداست رصد گلایه‎‎های درون حاکمیتی این روز‎های ایران، فصل مهمی از رایزنی‎های آن‎‎‌ها را در نحوه برقراری رابطه با ایران در آینده مشخص می‌‎‎کند.

نمونه بارز این بیان‎های دیپلماتیک، واکنش وزارت امور خارجه ایالات متحده، به‎نحوه برکناری وزیر خارجه ایران و بعد از آن، موضع‎گیری‎های جمهوری اسلامی در برابر قیام سرزمین‎های عربی بود.

کنار گذاشتن متکی از رأس دستگاه سیاست‎گذاری امور خارجه ایران، موجب شد تا هیلاری کلینتون و اتحادیه اروپا، در اظهارنظر‎هایی این موضوع را به چالش در درون حاکمیت ایران تعبیر کنند و هرچند آن‎‎‌ها سعی داشتند با حداقل کلمات، بیشترین تأثیر را بر کشور‎های حوزه نفوذ خود داشته باشند، ولی به‎خوبی این مسأله را روشن می‌‎‎کند که در پس پرده‎‎های سیاست‎گذاری این کشور‌ها، تحلیل‎های عمیق‎‌تر از آن‎چه در پشت تریبون‎های رسمی اظهار می‌‎‎کنند، وجود دارد. تحلیل‎هایی که مبنای آن‎‎‌ها بر ادامه خط اختلاف‎افکنی بین مسئولان ارشد نظام و رؤسای قوا استوار شده و تأثیر غیرمستقیمی بر روابط ایران با جهان خارج از مرز‎های خود خواهد گذاشت.

در یکی از تازه‎‌ترین واکنش‎‌ها، حکومت از نفس افتاده‎ای مانند دیکتاتوری مبارک، برای خالی نماندن عریضه، در جواب جمهوری اسلامی که بار‎‌ها از تریبون‎های رسمی، موضع حمایتی خود از مردم مصر را اعلام کرده بود، با اعلام اختلاف در درون حاکمیت سیاسی کشور، اتفاقات سال گذشته را مستمسکی قرار داد تا زیربنای حمایت جمهوری اسلامی از آزادی‎خواهی در جهان عرب را زیر سئوال ببرد. هرچند این طرز نگاه و تحلیل، ناشی از عمق استیصال و درماندگی رژیمی است که آخرین روز‎های ماندن خود در سرزمین فراعنه را به چشم می‌‎‎بیند، ولی نشان می‌‎‎دهد دشمنان دور و نزدیک، با دقت تمام اوضاع داخلی و تعاملات قوا در جمهوری اسلامی را زیر ذره‎بین دارند و در این راه، البته از واکنش‎های برخی چهره‎‎های داخلی نیز حمایت می‌‎‎کنند.

این دولت‎‌ها با استفاده از کوچک‌ترین خلاء قانونی و مدیریتی در بین حاکمان سیاسی و مدیران ارشد کشور سعی دارند با دنبال کردن خط اختلاف‎افکنی، از کوچک‌ترین روزنه‎‌ها نفوذ خود را در داخل ایران گسترش داده و با تحت تأثیر قرار دادن افکار داخلی ایران و تحریک ذهن حاکمان سیاسی کشور، از کاه اختلاف سلیقه، کوه چالش و جنگ قدرت را بسازند.

این‎جاست که «بصیرت» ولایی مدیران، تنها راه گریز از افتادن به دام‎های شیطان‎های فرامرزی است. یعنی درست چیزی که رهبر معظم انقلاب، بار‎‌ها بر آن تأکید کرده‎اند و از خواص، خواسته‎اند تا با بصیرت انقلابی و اسلامی، اوضاع را تحلیل و شرایط را برای رشد بیشتر کشور مهیا کنند

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: