دوشنبه 28 فوریه 11 | 11:07

ترس اسرائيل از قدرت‌نمايى ايران در دریای مدیترانه

على موسوى خلخالى

با عبور دو ناو ایرانی از کانال سوئز مشخص شد که ایالات متحده تا چه اندازه در دفاع از هم‌پیمانانش ضعیف و عاجز شده است، این در حالى است که ایران مى‌تواند به متحدانش قوت قلب دهد و آن‌ها را بیش از پیش حمایت کند.


موضوع عبور ناوهاى ایرانى از کانال سوئز و پهلو گرفتن آن‌ها در بندر لاذقیه در سوریه بیش از آنچه تصور مى‌شود، اسرائیلى‌ها را نگران کرده است. به خصوص اینکه با رسیدن این دو ناو به سوریه، ایران و سوریه اعلام کردند که به توافق رسیدند تا همکارى‌هاى نظامى دریایى خود را گسترش دهند. ایران و سوریه در سال ۲۰۰۶ توافق‌نامه نظامى امضا کرده بودند که با امضاى این توافق‌نامه دریایى همکارى‌هاى امنیتىشان تکمیل مى‌شود. این اتفاق باعث مى‌شود تا پس از ۳۲ سال براى نخستین بار ایران رسما در دریاى مدیترانه که یکى از مهم‌ترین مناطق ژئواسراتژیک دنیا است و اسرائیل و متحدان غربى‌اش گمان مى‌کردند ایران در آن حضور ندارد، حضور فعال بیابد. موضوعى که باعث نگرانى اسرائیل شده و حالا احساس مى‌کند ایران نه تنها از مرز خشکى سوریه و لبنان بلکه از دریا نیز مى‌تواند این رژیم را تحت فشار بگذارد. نگرانى اسرائیل زمانى دو چندان مى‌شود که اخبار نشان مى‌دهد، ایران و سوریه قصد دارند در آب‌هاى دریاى مدیترانه مانور نظامى دریایى نیز انجام دهند.

عامل دیگرى که نگرانى اسرائیل را بیش از پیش افزایش مى‌دهد، تحویل موشک‌هاى ضد ناو یاخونت است که روسیه اعلام کرده، عملیات تحویل آن‌ها را به سوریه آغاز کرده است. قرارداد خرید این موشک‌ها را مقامات سورى در سال ۲۰۰۷ در مسکو امضا کرده بودند. اسرائیل از آن موقع تا کنون فشارهاى بسیارى به مسکو وارد مى‌آورد که از تحویل این موشک‌ها به سوریه جلوگیرى کند ولى روسیه همواره به خواسته‌هاى اسرائیل بى‌اعتنا بود. اسرائیل مدعى بود که این موشک‌ها را سوریه در ‌‌نهایت به حزب الله لبنان تحویل خواهد داد ولى روسیه در پاسخ مى‌گفت این اظهارات خیالاتى بیش نیست. به گزارش روزنامه الحیات، چاپ لندن، اکنون قرار است این موشک‌ها در مانور احتمالى ایران و سوریه به نمایش در آیند.

این روز‌ها اسرائیل بسیار خشمگین و مضطرب است. در سایه تحولات خاورمیانه که فعلا نشان از تضعیف اسرائیل در منطقه دارد، ایران توانسته از فرصت استفاده کرده و بر موقعیت منطقه‌اى خود بیفزاید. نفوذ به دریاى مدیترانه که از یک سو کشورهاى مهم اروپایى همسایه آن هستند و از سوى دیگر کشورهاى عرب شمال افریقا و کشورهاى متخاصم با اسرائیل در غرب آسیا، دستاوردى مهم براى ایران محسوب مى‌شود. حال اسرائیل براى فرار از این فضا مجبور است راهى براى فرار رو به جلو بیابد تا شاید بتواند از فشارهاى منطقه‌اى‌ که ایران در راس آن قرار دارد، بکاهد. از این رو است که دولت اسرائیل اعلام کرده، احتمالا این کشتى‌ها حامل سلاح و سوخت هسته‌اى براى سوریه هستند تا پروژه‌ همکارى‌هاى هسته‌اى ایران و سوریه تکمیل شود. اظهار نظرهایى از این دست در مطبوعات اسرائیلى بازتاب گسترده‌اى داشته است.

الکس فیشمن، تحلیلگر مسائل نظامى و یکى از چهره‌هاى امنیتى نزدیک به سازمان امنیت اسرائیل در این باره به روزنامه اسرائیلى یدیعوت احرونوت گفته است، پروژه هسته‌اى سوریه همچنان موضوع اختلافى جدى در آژانس بین‌المللى انرژى اتمى است. به اعتقاد ما باید پروژه‌ هسته‌اى سوریه در دستور کار آژانس بین‌المللى انرژى اتمى قرار بگیرد و در کنار پرونده ایران و کره شمالى به شوراى امنیت ارجاع شده و مورد بررسى جدى قرار گرفته شود.

به گزارش روزنامه القدس العربى، چاپ لندن، اسرائیل توانسته فرانسه و امریکا را مجاب کند که کار بررسى پرونده هسته‌اى سوریه را در دستور کار خود قرار دهند ولى یوکى آمانو، دبیر کل آژانس انرژى اتمى به اطلاع نمایندگان این دو کشور رسانده بهتر است که فعلا بر بررسى پرونده هسته‌اى سوریه متمرکز نشویم و کل انرژى خود را بر روى پرونده هسته‌اى ایران بگذاریم تا شاید بتوانیم آن را به نتیجه برسانیم.

فیشمن در این باره مى‌گوید: «اسرائیل یک بار در سال ۲۰۰۷ با بمباران تاسیاست هسته‌اى دیر الزور، سوریه را از دستیابى به تکنولوژى هسته‌اى نظامى بازداشت. اما حالا مسئله تازه‌اى به وجود آمده. هم‌زمان با ورود دو ناو ایرانى به بندر لاذقیه سوریه کشف شده که سوریه در نزدیکى دمشق در حال ساخت نیروگاه هسته‌اى است.»

نگرانى اسرائیلى‌ها از جنبه بوغ و کرناى رسانه‌اى خارج و جنبه علنى به خود گرفته است. دکتر دورى گلد، یکى از نزدیک‌ترین مشاوران سیاسى بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در این باره مى‌گوید: «آنچه در دو دهه گذشته براى ما ثابت شده، این است که ایران به روشنى تلاش مى‌کند که به قدرت نخست‌ خاورمیانه تبدیل شود. ما پیش از این شاهد بودیم که ایران در لبنان، عربستان، عراق و افغانستان چه نقشى بازى مى‌کرد و حالا نیز دایره حضور خود را از محدوده خلیج فارس فرا‌تر برده و به دریاى مدیترانه رسانده است.»

در اینجا مشاور نزدیک نخست‌وزیر اسرائیل نگرانى خود را به وضوح بیان مى‌کند و سناریوى تازه‌اى را به میان مى‌کشد که متفاوت از بسیارى از تحلیل‌ها است. وى مى‌گوید: «عده‌اى مى‌گویند دو ناوى که وارد دریاى مدیترانه شده‌اند، قدیمى‌اند و مربوط به زمان شاه هستند. حتى مى‌گویند سلاح‌هایى که در این ناو‌ها تعبیه شده مربوط به دوران شاه هستند. مسئله‌اى که ما را نگران مى‌کند این است که ایران با عبور از این دو ناو و رسیدن به دریاى مدیترانه و سواحل سوریه ممکن است بخواهد که سلاح‌هاى خود را به روز کند.»

وى خرید تسلیحاتى سوریه از روسیه را با عبور این دو ناو مرتبط مى‌داند و مى‌گوید: «گزارشى در سال ۲۰۰۷ منتشر شد مبنى بر اینکه ایران تلاش دارد دایره نفوذ خود را از تنگه هرمز فرا‌تر ببرد. اکنون هم در حال ساخت پایگاه‌هاى نظامى جدیدى در دریاى عمان است که تا سال ۲۰۱۵ آماده خواهند شد.»

گلد در پاسخ به این اظهار نظر که این نخستین بار نیست که ایران ناو به دریاى مدیترانه مى‌فرستد در گذشته نیز شاهد اعزام این ناو‌ها بوده‌ایم، مى‌گوید: «این درست است که در سال‌هاى گذشته شاهد رسیدن ناوهاى ایرانى به سودان و سومالى بودیم ولى هیچ‌گاه این ناو‌ها وارد دریاى مدیترانه نشدند.»

وى سپس مدعى مى‌شود: دومین نیروى دریایى ایران سپاه پاسدان انقلاب اسلامى است که با آموزش گروه‌هاى چریکى دریایى، آن‌ها را براى درگیرى‌هاى چریکى آماده مى‌کند.

مشاور نتانیاهو همچنین اذعان مى‌کند: خوب مى‌دانیم عبور این دو ناو از کانال سوئز پیام نظامى ندارد بلکه صرفا پیام سیاسى است ولى مسئله این است که این پیام چه مى‌تواند باشد؟ البته نکته‌اى نیز وجود دارد، مصر در کنار عربستان و اردن که هر سه کشورهاى سنى مذهب محسوب مى‌شوند هم‌پیمانى‌اى براى جلوگیرى از افزایش نفوذ ایران شیعى تشکیل داده بودند. اکنون با سقوط مبارک هم‌پیمانى سنى‌هاى عرب شکسته شده است. با ارسال این ناو‌ها مشخص شد که ایران مى‌خواهد از خلاء سقوط مبارک بیشترین بهره را ببرد.

او سپس به انتقاد از ایالات متحده مى‌پردازد و مى‌گوید: «با عبور این دو ناو از کانال سوئز مشخص شد که ایالات متحده تا چه اندازه در دفاع از هم‌پیمانانش ضعیف و عاجز شده است. از سویى با آغاز تظاهرات شیعیان در شمال یمن و استمرار تظاهرات مردمى شیعیان بحرینى امریکا روز به روز متحدان منطقه‌اى‌اش را بیشتر از دست مى‌دهد، هم‌پیمانانش در منطقه در محنت به سر مى‌برند در حالى که امریکا از حمایت از آن‌ها عاجز است. این در حالى است که ایران با اعزام این دو ناو به سوریه پیام دیگرى را نیز به جهان داد و آن اینکه در حالى که امریکا نمى‌تواند از هم‌پیمانانش دفاع کند، ایران مى‌تواند به متحدانش قوت قلب دهد و آن‌ها را بیش از پیش حمایت کند.

به گفته گلد، عبور این دو ناو نشان داد که ایران آمادگى دارد وارد تمامى نقاطى که امریکا از آن‌ها عقب‌نشینى مى‌کند، شود و خلاء نبود امریکا را فورا پر کند.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: