پنج‌شنبه 03 مارس 11 | 18:38

برخورد با ماهواره‌ها؛ برخوردی غیر فرهنگی با معضل فرهنگی

واقعیت امروز جهان «تکثر رسانه‌ای» و «بمباران اطلاعاتی» است. در نبرد رسانه‌ای، باید سلاح‌ها و استراتژی‌ها و پاد استراتژی‌ها از جنس طرف مقابل باشد تا موثر باشد. آنچه مهم است توجه به این اصل مهم است که در این میدان باید «تدبیر رسانه‌ای» و «قدرت نرم» اتخاذ کرد. باید بررسی کرد که برخورد فیزیکی و جمع آوری آنتن‌ها از پشت بام خانه‌ها که می‌توان از آن به عنوان «تقدیم نارضایتی در درب منازل به شهروندان» یاد کرد، به چه میزان می‌تواند مفید و کارآمد باشد؟


قانونی که امروز برای جمع آوری ماهواره‌ها به آن استناد می‌شود، متعلق به سال ۱۳۷۳ است، یعنی در زمانی که ماهواره در جامعه ما به این میزان شیوع و گستردگی نداشت و این قانون در طی سال‌های گذشته به درستی یا نادرستی مسکوت ماند.

امروز جای این سئوال وجود دارد که بعد از گذشت حدود شانزده سال از تدوین آن قانون، آیا بهتر نبود به جای اجرای قانون قدیمی، ابتدا با توجه به شرایط زمانی فعلی، قانون جدیدی تدوین می‌شد – آنطور که نمایندگان مجلس شورای اسلامی هم تاکید داشتند- و سپس قانون جدید با تمام ملاحظات پیرامونی و با رضایت افکار عمومی اجرا می‌شد؟

بی‌شک پاشنه آشیل هر «قانون»، اجرای نادرست و ناقض آن است که حتی باعث می‌شود مفاسد و مضار اجرای نادرست قانون نسبت به عدم وجود قانون بیشتر باشد. واقعیت این است که عدم امکان اجرای کامل قانون باعث اجرای «تبعیض آمیز» قانون می‌شود.

اما دلیل «تبعیض آمیز اجرا شدن طرح» چیست؟ آنچنانکه مشهود است اقدام مسئولان نیروی انتظامی در برخورد با ماهواره‌ها تحت عنوان «جرم مشهود» با آنتن‌هایی صورت می‌گیرد که در معرض دید عموم باشد «لذا برخورد‌ها هم ازجمع آوری آنتن‌ها از پشت بام مجتمع مسکونی و مشاعات آپارتمان‌ها آغاز شده است. ولی نکته مهم این است که بی‌شک ناجا نمی‌تواند برای جمع آوری آنتن ماهواره به سراغ همه خانه‌های دارندگان آنتن درتهران برود، چون به غیر از مجتمع‌های مسکونی، در دیگر خانه‌ها، این آنتن‌ها به طور مخفی و غیرمحسوس نصب شده‌اند و امکان ورود و جمع آوری آسان و سریع آنتن‌ها -چنانچه در مجتمع‌های مسکونی وجود دارد- در اکثر خانه‌های شهر تهران ممکن نیست. در چنین وضعی مدیران طرح‌های چند روزه باید بدانند که عدم امکان اجرای همه جانبه قانون خود به آفتی دیگر تبدیل خواهد شد.

از منظری دیگر نباید فراموش کرد واقعیت امروزجهان «تکثر رسانه‌ای» و «بمباران اطلاعاتی» است. بی‌شک منطقی نیست که تسلیم این بمباران رسانه‌ای شد و دست‌ها را بالا برد، اما نباید تدبیر مسئولان در سطحی‌ترین وجه ممکن، یعنی جمع آوری فیزیکی آنتن‌های ماهواره خلاصه شود. در نبرد رسانه‌ای، باید سلاح‌ها و استراتژی‌ها و پاد استراتژی‌ها از جنس طرف مقابل باشد تا موثر باشد.

آنچه مهم است توجه به این اصل مهم است که در این میدان باید «تدبیر رسانه‌ای» و «قدرت نرم» اتخاذ کرد. باید بررسی کرد که برخورد فیزیکی و جمع آوری آنتن‌ها از پشت بام خانه‌ها که می‌توان از آن به عنوان «تقدیم نارضایتی در درب منازل به شهروندان» یاد کرد، به چه میزان می‌تواند مفید و کارآمد باشد؟

به اعتقاد صاحب نظران علوم ارتباطات تحول کیفی و کمی چشمگیری که صداوسیمای جمهوری اسلامی در دهه اخیر پیدا کرد، تا حدود زیادی مرهون رقابت با ماهواره‌ها بود و جالب اینجاست که طبق بسیاری از نظرسنجی‌ها و آمار‌ها از سوی سازمان‌ها و ارگانهای مسئول، میزان محبوبیت و جلب بیننده برنامه‌های صدواسیما به مراتب از برنامه‌های ماهواره بیشتر است.

نکته طنزآمیز اینجاست که گاهی شبکه‌های فارسی زبان فرای مرز‌ها بطور غیرقانونی و بدون رعایت حقوق مولف-کپی رایت- از برنامه‌ها و سریال‌ها و فیلم‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی استفاده می‌کنند که این مساله باعث واکنش صداوسیما نیز شده است. در این شرایط، برخورد فیزیکی و بدوی با مساله ماهواره، معادله را به نفع دشمن تغییر می‌دهد.

امروز در تهران، با ارسال امواج مختل کننده، عملا بسیاری از برنامه‌های ماهواره در ساعات شبانگاهی تا صبح (پر بیننده‌ترین ساعات ممکن) قابل دریافت نیست، با این اوصاف واقعا باید بررسی کرد ضرورت اجرای اقدامات پرهزینه فعلی-در عین حال که کاملا قانونی هم است- چه می‌تواند باشد؟

کاری که امروز انجام می‌شود جمع آوری آنتن‌های ماهواره‌ای است و دستگاه‌های رسیور و گیرنده همچنان دربازار و خانه‌های مردم باقی خواهد ماند، دستگاههای گیرنده امواج چنان به وفور دربازار وجود دارند که قیمت آن‌ها روز به روز پایین می‌آید و مدل‌های جدید آن کاملا در دسترس می‌باشد، در شرایطی که زمزمه ورود آنتن‌های کوچک به بازار که قابلیت نصب در محیط‌های بسته و داخلی را هم دارند، اجرای این قانون، می‌تواند صرفا زمینه را برای ایجاد بازاری بزرگ و جذاب و شیرین برای واردکنندگان آنتن‌های جدید عملا فراهم کند که عملا به نفع باندهای سودجویان تمام می‌شود و عملا مشکلی هم حل نخواهد شد.

همچنین اجرای این طرح، به تعامل و ارتباط خوبی که ناجا و به خصوص پلیس تهران طی سالهای گذشته با مردم برقرار کرده است، آسیب می‌رساند. آسیبی که می‌تواند برای امنیت اجتماعی کشور سمی مهلک باشد. درمورد این قانون و نوع اجرای آن باید با استفاده از سیستم «هزینه – فایده» تحلیل نمود که در صورت ادامه این روند هزینه‌ها بیشتر خواهد بود یا فایده‌ها؟

مساله دیگر در این موضوع وجود پاره‌ای ابهامات شرعی و حقوقی درخصوص برخورد با ماهواره‌ها و ورود نیروی انتظامی به «حریم خصوصی» خانه‌ها است که البته این نکته هم باید در کنار دیگر ظرافتهای مساله مورد توجه قرار بگیرد.

از سوی دیگر باید توجه داشت که اجرای نامتوازن و غیرفراگیر قانون فعلی در بلند مدت منجر به ایجاد انواع بازار سیاه و شبکه‌های زیرزمینی توزیع و تکثیر برنامه‌های ماهواره، رونق گرفتن بازار شبکه فروش فیلمهای مستهجن و سودجویی کلان عده‌ای در این مورد می‌شود.

باید توجه داشت که به اعتقاد بسیاری از کار‌شناسان، سامانه پخش برنامه‌های تلویزیونی به سمت فن آوری Low Orbit پیش می‌رود. سامانه‌ای که به زودی امکان دریافت امواج برنامه‌های تلویزیونی را بدون استفاده از آنتن‌های مخصوص و دیش و فقط با استفاده از آنتن‌های معمولی تلویزیون، مهیا می‌کند.

در شرایط حساس کنونی، با وجود عطش افکار عمومی برای اطلاع از آخرین اخبار و تحولات، چنین برخوردهایی می‌تواند زمینه را برای سوءاستفاده و موج سازی‌های شبکه‌های مخفی خبری مساعد کند و باعث تاثیر هرچه بیشتر رادیوهای بیگانه بر معادلات سیاسی و بین المللی کشورمان شود.

ایجاد جذابیت کاذب و حرص بخاطر ممنوع شدن ماهواره در بین اقشار مختلف و سرایت این عطش به شهرهای کوچک و شهرستان‌ها، می‌تواند پیامد دیگر اجرای نامتوازن قانون فعلی باشد.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: