پنج‌شنبه 10 مارس 11 | 08:00

معرفی کتاب: «اهداف دنیوی فقه»

«اهداف دنیوی فقه» نوشته‌ی «محمد‌علی سلطانی» است که به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم چاپ اول آن در زمستان 1388 راهی بازار نشر گردیده است.


تریبون مستضعفین – «اهداف دنیوی فقه» نوشته‌ی «محمد‌علی سلطانی» است که به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم چاپ اول آن در زمستان 1388 راهی بازار نشر گردیده است.

این مجموعه 190 صفحه‌ای در بردازنده چهار فصل است.

در فصل کلیات بعضی اهداف دنیوی فقه در قالب «پاسداری از نظام زندگی انسان»، «کمک به عدالت و حفظ آن»، «حفظ کرامت انسان» و «حفظ امنیت انسان» طرح گردیده و در طول سه فصل آتی این چهار عنصر به تفصیل مورد شرح قرار گرفته است. بررسی روایی و قرآنی و مرور آرای فقهای ماضی و معاصر به این کتاب کوچک، وزانت علمی بخشیده است.

این فصل در ادامه با معرفی اهداف دنیوی فقه، شریعت، مصالح و مفاسد تاریخچه این بحث را در ادوار مختلف فقهی پی می‌گیرد.

فصل دوم فقه و نظم را با بررسی گونه‌های مختلف نظم در قالب نظم مدیریتی جامعه، نظم معیشتی جامعه و نظم معیشتی فرد پیگیری می‌کند و آن‌ها را در زیر عنوان‌هایی نظیر وجوب تحمل شهادت، مشاغل و پیشه ها (امور حسبی، زمامداری، تصدی قضاوت) بررسی کرده و با بازخوانی قواعد فقه معیشتی ذیل سه قاعده ید، صحت و سوق مسلمین پرداخته است. در انتهای فصل نیز تقدم نظم بر عدالت و اولویت مصالح عمومی حکومت اسلامی و جامعه دینی بررسی گشته است.

فصل سوم ذیل بحث فقه عدالت، بسترهای تحقق عدالت را در قالب پرورش مجری عادل (پیشوایان، حاکمان، قاضیان، فقیهان، گواهان، پیشنمازان، کارگزاران (اوصیا، کارگزاران زکات، راویان) و نیز قانون عادلانه و اجرای قانون پی‌گرفته و در ذیل بررسی‌های قرآنی و حدیثی پاسخ به برخی نقدها در مورد برده‌داری و حقوق زن در اسلام پاسخ گفته است.

فصل چهارم موضوع «فقه و امنیت» را با بررسی معنای لغوی امنیت و امنیت در قرآن و کلام معصومان کلید زده است. سپس امنیت و فقه را در قالب امنیت جانی در قالب احکام وِزه برای نماز خوف و تیمم در شرایط خوف، افطار در شرایط خوف مثل افطار زن شیرده، احکام انتخاب راه امن، اسقاط شرایط در صورت نانامنی همه راه‌ها، برگشتن در صورت ناامنی در مورد حج، اکل حرام برای مضطر، امر به معروف و نهی از منکر، قوانین جزایی مثل قصاص برای جلوگیر از قتل عده‌ی بسیار، نا امن کنندگان و محاربین، ضمان نفس به مثابه مسئولیت نسبت به دیگری، اصل ایجاد حکومت، مرزبانی، جنگ دفاعی و دفاع شخصی پرداخته است.

سپس امنیت مالی ذیل استواری مالکیت، اعتبار قراردادها، حرمت غصب، حرمت سرقت، حرمت خیانت مورد بحث قرار گرفته است. و در نهایت امنیت عرضی در قالب حرمت غیبت، حرمت قذف، حرمت تشبیب (یاد کردن زیبایی های مرد یا زن و اظاهرا عشق به آن ها در شعرها)، حرمت هجو مومن، حرمت بد زبانی، کراهت مشاغل پست، مروت مورد بحث قرار گرفته و نقش کرامت انسانی و حفظ مانیت عرضی در این احکام مورد مداقه مولف آن واقع شده است.

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: