دوشنبه ۱۳ تیر ۹۰ | ۱۳:۳۳

ویژگی‌های «دانشگاه اسلامی» در اندیشه‌های رهبر معظم انقلاب

پس از پیروزی انقلاب اسلامی بحث «اسلامی کردن دانشگاه‌ها» همواره یکی از دغدغه‌های اصلی نیروهای انقلاب بوده است و در این میان مدیران فرهنگی کشور بویژه مسئولین وزارت علوم در طول این سال‌ها، اقدامات جسته و گریخته‌ای انجام داده‌اند اما هیچگاه این برنامه‌ریزی‌ها کافی نبوده است و علاوه بر اینکه اثر مطلوبی نداشته گاهی واکنش عکس و منفی را هم به همراه داشته است.


تریبون مستضعفین- پس از پیروزی انقلاب اسلامی بحث «اسلامی کردن دانشگاه‌ها» همواره یکی از دغدغه‌های اصلی نیروهای انقلاب بوده است و در این میان مدیران فرهنگی کشور بویژه مسئولین وزارت علوم در طول این سال‌ها، اقدامات جسته و گریخته‌ای انجام داده‌اند اما هیچگاه این برنامه‌ریزی‌ها کافی نبوده است و علاوه بر اینکه اثر مطلوبی نداشته گاهی واکنش عکس و منفی را هم به همراه داشته است.

اگرچه در دولت‌ اصلاحات، اسلامی کردن دانشگاه‌ها مورد بی‌توجهی قرار گرفته بود و حتی جای آن را به سیاست تساهل و تسامح داده بود اما مدتی است که دوباره بحث اسلامی کردن دانشگا‌ه‌ها به ادبیات مسئولین وزارت علوم دولت دهم بازگشته است و گویا قرار است از اول مهرماه سال جاری با جدیت به دنبال پیاده کردن این سیاست در دانشگاه‌های کشور باشند.

گرچه مخالفان اسلامی شدن دانشگاه‌ها، بلافاصله با بزرگنمایی موضوع تفکیک جنسیتی در محیط دانشگاه‌ها به دنبال جنجال‌سازی علیه این طرح هستند تا مانع اجرایی شدن آن شوند اما اسلامی شدن دانشگاه‌ها صرفاً به جدا کردن دختر و پسرهای دانشجو محدود نمی‌شود و جامعیت بیشتری را می‌طلبد.

در این میان رجوع به اندیشه‌های رهبر معظم انقلاب در مورد ویژگی‌های دانشگاه اسلامی، می‌تواند راهگشای‌ مناسبی برای تحقق این طرح باشد. رهبر معظم انقلاب با تاکید بر این نکته که «اسلامى کردن دانشگاه‌ها فقط به معناى رعايت كردن حجاب و اين حرفها نيست» برای دانشگاه اسلامی ویژگی‌هایی برشمرده‌اند که در ادامه نگاهی گذرا به آنها خواهیم داشت:

علم ارزش شود و دانشجو با نیت خالص دنبال آن باشد
من به طور خلاصه دانشگاه اسلامى را دانشگاهى مى‏‌دانم كه در آن، علم يك ارزش حقيقى است… شما بايد علم را دوست بداريد، ارزش بدانيد، آن را براى خدا و با نيّت خالص دنبال كنيد… . علم را اسلام قدسيت بخشيده، علم يك امر مقدس است؛ دنبال علم رفتن داراى قدسيت است. اين‏طور نيست كه علم مثل هر ابزار ديگرى، فقط وسيله‏اى براى پول در آوردن باشد- حالا پول هم از آن در مى‏آيد- اما قدسيت علم بايد حفظ شود؛ «العلم نور»؛ نور بودن علم بايد مورد نظر باشد و از جمله‏ى شئون دانشگاه اسلامى، يكى همين است.

تهذیب نفس لازمه‌ی محقق و پژوهشگر دانشگاهی شود
ضمناً عزيزان من! بايد به تهذيب نفس بپردازيد و بنيانهاى اخلاقى را در خودتان تقويت كنيد. براى يك كشور، عالم و محقّق و پژوهشگر و نابغه، ثروت خيلى بزرگى است؛ اما به شرط اينكه در او بنيانهاى اخلاقى استوار باشد؛ وجدان اخلاقى زنده باشد، و الّا آن علم به درد نمى‏خورد … اهدف باید اين باشد كه در دانشگاه، دانشجويان را هم از لحاظ آگاهى و معرفت و هم از لحاظ استحكام ايمان، به عناصر زبده‏ى برگزيده‏ى دينى تبديل كنيم.

جهتگیری دانشگاه در راستای اهداف انقلاب باشد
انقلاب اسلامى، جهتگيرى دانشگاه را يكسره دگرگون كرد و خودباورى، و ابتكار، و استقلال، و پايبندى به ارزشهاى اسلامى، و جهاد علمى، و آزادى از اسارت و تبعيت، را جهت اصلى آن قرار داد…. دانشگاه لاابالى و بيگانه از ارزشهاى دينى و بى‏تفاوت و خون‏سرد نسبت به مفاهيم و جهت‏گيرى‏هاى انقلابى، دانشگاهى كه در او نبض انقلاب نزند، دانشگاهى كه اعضايش- چه دانشجو و چه استاد- نسبت به حركت انقلابى ملت ايران و براى پيشاهنگى و پيش‏قراولى، احساس تكليف نكند و نقش درجه‏ى يك را در كار انقلاب نداشته باشد، دانشگاهى نيست كه اميدبخش و تضمين‏كننده‏ى آينده و مورد نظر امام (ره) باشد.

احترام به استاد باید در محیط دانشگاه همیشگی باشد
اگر دانشگاه ما دانشگاه اسلامى است، يكى از بزرگترين مظاهرش بايستى احترام بيش از حد معمول دنيا به اساتيد باشد؛ مخصوصاً از طرف شاگردان. شاگرد بايد به استاد، بى‏قيد و شرط احترام كند. اگر آن استاد بد هم است، بايد او را احترام كنند.

رابطه‏‌ى دانشگاه با علماى دينى برقرار شود
شك نيست كه رابطه‏ى دانشگاه با علماى دينى كه معلّمان دين و اخلاق و امناى معارف اسلامى مى‏باشند، تأثير شايسته‏يى در صلاح دانشگاه و سَمت‏گيرى اسلامى و رشد معنوى آن خواهد داشت و اين چيزى است كه براى آينده‏ى كشور و نظام جمهورى اسلامى، داراى اهميتى حياتى است.

احکام اسلامی در دانشگاه باید اجرا بشود
نكته‌‏ى مهم در دانشگاهها، روش حاكم بر دانشگاه است. در دانشگاه‌ها، روشها و روابط، بايد صددرصد اسلامى بشود كه البته تا حدود زيادى شده است و مديريتها بايد براى اسلام در دانشگاهها، اصالت قائل بشوند … يعنى مدير و دانشجويان و استادان، اصالت را به اسلام بدهند و رعايت احكام اسلام را بكنند. ارزشهاى اسلامى در دانشگاه بايد مورد مسابقه قرار بگيرد، اسلام در دانشگاه غريب نباشد عمل و تعهد اسلامى يك چيز انگشت‏نما نباشد، نماز، امانت، صدق گفتار، صفا، برادرى، عمل جهادى، درس خواندن از روى علاقه و صميميت، كمك به يكديگر در فراگيرى، تلاش براى تعمق در معلومات و دانشهاى مختلف رايج باشد.

اجازه ندهید به حجاب دختران دانشجو بی‌احترامی شود
اجازه ندهيد به كسانى اگر خداى نكرده در دانشگاههاى كشور هستند كه نسبت به حجاب اسلامى يا زنان و دانشجويان دختر مسلمان بى‏احترامى كنند. اجازه ندهيد كه اين‏ها بتوانند افكار فاسد را منتشر كنند. محيط دانشگاه بايد محيط اسلامى باشد

دانشگاه‌ اسلامی به این‌ها نیست!
همه خيال مى‏كنند دانشگاه اسلامى كه مى‏گوييم، يعنى حجاب‏ها اين‏طورى باشد، پسرها آستين كوتاه نپوشند و زلف‏ها بلند نباشد؛ اين‏ها كه معناى دانشگاه اسلامى نيست!

به نظر میاد برخی مسئولین، منتقدین و حتی مجریان طرح اسلامی کردن دانشگاه‌ها، این موضوع را جامع و دقیق درک نکرده‌اند و انتقادات و هجمه‌های اخیر ناشی کج فهمی و بدفهمی از این طرح است؛ ‌در این باره رهبر معظم انقلاب نیر می‌فرمایند: « البته من هم مى‏توانم اين را احساس كنم كه منظور از اسلامى شدن دانشگاه‌ها، هميشه و همه جا و نزد همه درست فهميده نشده باشد. بعضيها آن را خيلى محدود، كوچك و ضعيف فهميده‏اند.»

به هرحال تا رسیدن به یک دانشگاه اسلامی راه بسیاری در پیش داریم اما در میان جا دارد از مجریان این طرح تشکر کرد و برای تحقق واقعی آن امیدوار بود.

 

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: