پنج‌شنبه 13 اکتبر 11 | 08:47

نگاهی به سابقه مبارزاتی و دینی مردم كرمانشاه

مردم كرمانشاه دروازه‌بانان خوبی برای ایران بودند. ایشان با شهدایی كه تقدیم كردند، مانع از پیشروی دشمن بعثی در خاك ایران شدند. این شهر شاهد روزهایی بود كه تا چهارصد نقطه‌ی آن در یك روز هدف بمباران دشمن بعثی قرار می‌‌گرفت. با این وجود، مردم همچنان ایستادگی كردند.


مردم كرمانشاه، بیستم مهرماه سال 90 میزبان رهبر انقلاب اسلامی هستند. استانی كه قبل از این نیز خاطرات بسیاری از حضور آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای را در یاد دارد؛ خاطراتی از جنس مقاومت و دفاع مقدس. برای آشنایی بیشتر با كرمانشاهی‌ها، گفت‌وگوی ما با حجت‌الاسلام سید جواد حسینی‌كیا، مدیر آموزشی مؤسسه‌ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) و نماینده‌ی طلاب كرمانشاه در مجمع طلاب و فضلای حوزه علمیه‌ی قم را بخوانید.

مردم كرمانشاه همواره در طول تاریخ پس از اسلام، به محبت اهل بیت علیهم‌السلام معروف بوده‌اند. از نظر شما عامل این مسئله چه بوده است؟
كرمانشاه یكی از مناطق مهد تشیع در ایران بوده است. هنگامی كه در سال 127 هجری، عبدالله بن معاویه بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب در منطقه‌ی حلوان -سرپل‌ذهاب فعلی- به نمایندگی از اهل بیت علیهم‌السلام قیام می‌كند، مردم كرمانشاه به یاری او رفتند و او را به حكومت ‌رساندند.

در برخی كتب تاریخی آمده است كه وقتی زائران حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام از كرمانشاه عبور می‌كردند و در این شهر محل اقامتی وجود نداشت، مردم كرمانشاه برای پذیرایی و اسكان این زائران در خانه‌هاشان از یكدیگر سبقت می‌گرفتند.

وقتی به تاریخ كرمانشاه نگاهی می‌اندازیم، درمی‌یابیم كه منطقه‌ی «دینور» كرمانشاه در قرن چهارم هجری مملو از سادات بوده است. این مطلب خود گویای عشق این مردم به اهل‌بیت علیهم‌السلام بوده است. تعدادی از روات حدیث شیعه مانند ابوالحسن محمد بن احمد قربطینی، عبدالله ‌بن‌ حسن دینوری و علی‌ بن عبیدالله دینوری از عالمان كرمانشاه بوده‌اند. برخی از این افراد خود به نقل حدیث پرداختند و برخی هم باواسطه به این كار اقدام كردند.

در حال حاضر نیز استان كرمانشاه از نظر وسعت مناطق موقوفه، دومین استان كشور بهحساب می‌آید و مشهور است كه می‌گویند: چهار دانگ كرمانشاه وقف است.

شهر كرمانشاه همواره به عنوان شهری عالم‌پرور مطرح بوده است. لطفاً درباره‌ی پیشینه‌ی حضور علما در این شهر و وضعیت كنونی آن توضیح دهید.
علمای بزرگوار و برجسته‌ای در كرمانشاه حضور داشته‌اند. مرحوم ‌آیت‌الله مرعشی نجفی پس از چند سال شاگردی نزد مرحوم «حاج شیخ حسن علامی»، در نامه‌ای خطاب به علمای قم می‌‌نویسد: در عمرم نه شنیده‌ام و نه دیده‌ام و نه خوانده‌ام كه مردی به جامعیت این مرد وجود داشته باشد؛ كه این مرد رساله‌ها و كتاب‌های بسیاری دارد.

مرحوم وحید بهبهانی مدتی در كرمانشاه سكونت ‌كردند. فرزند ایشان نیز كه بعدها برای سال‌های طولانی، مرجعیت كرمانشاه را عهده‌دار شد، به سبب سكونت طولانی‌مدت در كرمانشاه به «آقا محمدعلی كرمانشاهی» معروف شد.

بسیاری از دیگر علما بوده‌اند كه از دیگر مناطق به كرمانشاه آمدند و در این شهر ساكن شدند. «سردار كابلی» -از علمای طراز اول نجف- از جمله‌ی این افراد بود. او پس از سفر به هند و عراق، چندین سال در كرمانشاه ساكن شد. پیشینه‌ی شخصیت های فرهیخته‌ی كرمانشاه بسیار خوب بوده است. این شهر خاطره‌ی حضور افرادی مانند خرمشهری‌ها، میبدی‌ها، فیض مهدوی‌ها، حاج‌آخوندها، نجومی‌ها، شیخ محمد كنگاوری‌ها و حجتی‌ها را در حافظه‌ی خود دارد.

در كرمانشاه و در زمان طاغوت، گاهی سه یا چهار درس خارج فقه هفتگی، آن هم پیش از نماز صبح برگزار می‌‌شد. در این دروس علاوه بر طلاب، مردم و بازاریان نیز شركت می‌‌كردند. این نشانه‌ی زحمات علمای وقت و همین‌طور نشان‌دهنده‌ی معرفت مردم بوده است. فرزندان چنین مردمی بودند كه در جبهه‌های دفاع مقدس، آن حماسه‌های به‌یادماندنی را آفریدند و نسل امروز را پرورش دادند.

به زمان مبارزات انقلابی كرمانشاه برگردیم، حال و هوای كرمانشاه در این دوران چگونه بود؟
مردم كرمانشاه در جریان انقلاب شكوهمند اسلامی جانفشانی‌ها و تلاش‌های بسیاری داشتند. مشهور است كه حاج شیخ فضل‌الله كرمانشاهی تنها مرجعی بوده است كه فرمان قتل رضاخان را صادر ‌كرد. منزل حاج شیخ فضل‌الله در كرمانشاه مأوای شهید نواب صفوی بوده است. بزرگوارانی از این خطه مثل حاج آخوند و مرحوم آقای زرندی سال‌ها در زندان‌های شاه بودند. حتی اعلامیه‌های حضرت امام رحمه‌الله در منزل آیت‌الله نجومی در كرمانشاه بازنویسی می‌شد و در زیرزمین خانه‌ی ایشان تكثیر می‌‌شد؛ اولین شهید كرمانشاه هم مرحوم آقای صابون‌پز، داماد آیت‌الله نجومی بودند. نفرت مردم از رژیم ستمشاهی به اندازه‌ای بود كه با قوت گرفتن انقلاب در شهرهای كرمانشاه، مردم با عمّال این رژیم به‌سختی برخورد كردند.

استان كرمانشاه از جمله خطوط مقدم ما در جنگ هشت‌ساله بود. در واقع دفاع مقدس، جلوه‌گر تداوم حضور مردم این خطه در دفاع از آرمان‌های انقلاب اسلامی است. اثرگذاری ویژه‌ی مردم كرمانشاه در طول دفاع مقدس چگونه بود؟
مردم كرمانشاه در جریان جنگ تحمیلی از هیچ فداكاری فروگذار نكردند. گواه این سخن، تقدیم 9500 شهید، 17 هزار جانباز و 2 هزار آزاده از این خطه‌ در جنگ تحمیلی است و این مردم دین خود را به انقلاب ادا كردند. مردم كرمانشاه دروازه‌بانان خوبی برای ایران بودند. ایشان با شهدایی كه تقدیم كردند، مانع از پیشروی دشمن بعثی در خاك ایران شدند. در عین حال، این جنگ آسیب‌های بسیاری را به كرمانشاه وارد كرد. این شهر شاهد روزهایی بود كه تا چهارصد نقطه‌ی آن در یك روز هدف بمباران دشمن بعثی قرار می‌‌گرفت. با این وجود، مردم همچنان ایستادگی كردند و نماز جمعه‌ی كرمانشاه در اوج بمباران‌های این شهر همچنان برگزار می‌شد.

وقتی كه گیلان‌غرب بر اثر حمله‌ی عراق از سكنه تخلیه ‌شد، مدافعان نظامی به همراه مردمی كه در گوشه و كنار شهر باقی مانده بودند، در روزهای جمعه، نماز جمعه را اقامه می‌كردند. همچنین در زمانی كه منافقین بر ترور عناصر انقلابی افزودند، نه‌تنها از حضور مردم كرمانشاه در تجمعات مذهبی و انقلابی كاسته نشد، بلكه این حضور پررنگ‌تر هم شد و این بیانگر میزان معرفت مردم این خطه به اسلام و انقلاب است.

پدر شهیدی را به خاطر می‌آورم كه در مراسم تشییع جنازه‌ی فرزند شهیدش می‌گفت: «فرزند من فدای علی‌اكبر امام حسین علیه‌السلام. اگر ما كربلا بودیم، امام حسین علیه‌السلام را یاری می‌‌كردیم. ما تا آخر ایستاده‌ایم.»

با تمام این افتخاراتی كه كرمانشاه در طول تاریخ خود داشته، اما این استان مظلوم واقع شده است و همواره به دلیل نزدیكی به مرز و برخی مسائل دیگر، محروم بوده است. با این وجود شما مشاهده می‌كنید كه همین مردم در جریان بازسازی عتبات، بخشی از وجوه مورد نیاز را پرداخت كردند.

با وجود این‌كه كرمانشاه از تنوع مذهبی و قومی برخوردار است، اما به نظر می‌رسد این تنوع نه‌تنها مشكل‌ساز نبوده، بلكه نوعی الگوی هم‌زیستی مذاهب مختلف را رقم زده است. تحلیل شما در این باره چیست؟
با توجه به این‌كه اكثریت اهل سنت كرمانشاه، شافعی‌مذهب و محب اهل بیت علیهم‌السلام هستند. بنابراین هم‌زیستی مسالمت‌آمیزی بین مردم كرمانشاه وجود دارد. حتی ما شاهد هستیم كه در برخی همایش‌هایی كه برگزار می‌شود، تعداد مقالاتی كه اهل تسنن درباره‌ی اهل بیت علیهم‌السلام با استفاده از منابع خود می‌نویسند، از مقالات شیعیان در این باره بیشتر است. آیت‌الله مصباح یزدی از قول شهید «ماموستا شیخ‌الاسلام» نقل می‌كردند كه به ایشان گفته بودند: «ما اگر ارادتمان نسبت به اهل بیت علیهم‌السلام از شما شیعیان بیشتر نباشد، كمتر نیست!»

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: