سه‌شنبه 03 ژانویه 12 | 14:32

آغازی بر «پایان مدارا»

سید محمد علی صدری نیا

پایان مدارا، از همه اطلاعات و مستنداتش بهره می‌گیرد تا یک اثر ژورنالیستی خوب و تاثیرگذار را به مخاطب ارائه کند. از همین روست که به سراغ نامه‌ها و سایت‌ها و روزنامه‌ها می‌رود، از همین روست که از تک تک فیلمهای پراکنده تجمعات استفاده می‌کند، از همین روست که از فیلم مناظره‌ها تا فیلم اعترافات سیاسیون بهره می‌گیرد و تک تک قطعه‌های این پازل را در کنار هم قرار می‌دهد تا بعنوان یک مجموعهٔ واحد سخنش را به گوش مخاطب برساند.


تریبون مستضعفین- سید محمد علی صدری نیا

«هنوز ماه‌ها تا انتخابات دهم ریاست جمهوری باقی مانده بود که یک نشریه تیتری عجیب برای صفحهٔ اول خود برگزید: پایان مدارا!»

و همین چند جمله سرآغاز مستندی می‌شود به نام پایان مدارا؛ تا به بهانه ارائه یک روایت از اتفاقات انتخابات دهم صراحتا به نقش برخی خواص و خصوصا نقش خانوادهٔ هاشمی و شخص ایشان در فتنه ۸۸ بپردازد. داستان از روز دوازدهم آذر ۸۷ آغاز می‌شود؛ روزی که همایش ۳۰ سال قانون گذاری همه شخصیت‌های سیاسی کشور را دور هم جمع کرده بود تا در بستر آن طرحی مطرح شود به نام دولت وحدت ملی. هاشمی اخیرا از پایان مدارا با دولت نهم خبر داده و انتخابات دهم ریاست جمهوری در راه است. این نقطه سرآغاز مستندی جنجالی می‌شود که سعی می‌کند تحلیل دقیق و مستندی از وقایع آن روز‌ها ارائه کند.
پایان مدارا، از همه اطلاعات و مستنداتش بهره می‌گیرد تا یک اثر ژورنالیستی خوب و تاثیرگذار را به مخاطب ارائه کند. از همین روست که به سراغ نامه‌ها و سایت‌ها و روزنامه‌ها می‌رود، از همین روست که از تک تک فیلمهای پراکنده تجمعات استفاده می‌کند، از همین روست که از فیلم مناظره‌ها تا فیلم اعترافات سیاسیون بهره می‌گیرد و تک تک قطعه‌های این پازل را در کنار هم قرار می‌دهد تا بعنوان یک مجموعهٔ واحد سخنش را به گوش مخاطب برساند. ژورنالیستی نامیدن این مستند در چند سطر قبل از همین روست؛ چون به دور از یک سناریوی از پیش طراحی شده و یک فیلم تصنعی پیش می‌رود. پایان مدارا سخنش را در حاشیهٔ یک داستان بیان نمی‌کند، بلکه اتفاقات آن روز‌ها اصل داستان را تشکیل می‌دهد. به دور از هیجان تصنعی و احساسی کردن بی‌مورد، به دور از نادیده گرفتن برخی حقایق و در یک کلام، منصفانه به حقایق می‌پردازد و همین نکته است که نقطهٔ قوت اصلی این مستند می‌شود.

یکی از ابتدایی‌ترین نکاتی که پایان مدارا به آن می‌پردازد، نشان دادن قصد اصلی این جریان برای مقابله با رهبری است. پس از پرداختن به این موضوع بخشهایی از مناظره‌ها به تصویر کشیده می‌شود و از همین بستر استفاده می‌شود تا به برخی اتفاقات سالهای اصلاحات پرداخته شود، قضایایی همچون تحصن مجلس، ۱۸تیر هتک حرمت به امام و…. بلافاصله پس از این به سخنرانی فائزه هاشمی در تجمع هواداران هاشمی می‌پردازد و او می‌گوید: «موسوی ادامه دهندهٔ جریان اصلاحات است» تا مخاطب را به واقعیت موسوی پیوند بزند. موسوی ادامه دهندهٔ‌‌ همان راهی است که موجب آن همه اتفاقات عجیب و غریب در کشور شد. این ساده‌ترین القایی است که در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد و این القا به طرز هنرمندانه و ظریفی در این مستند اتفاق افتاده است. و اینگونه حرکات بار‌ها و بار‌ها در طول مستند ادامه پیدا می‌کند تا حداکثر تاثیرگذاری را داشته باشد.

سخنرانی‌های فائزه هاشمی، نقش مهدی هاشمی، نامه بدون سلام و والسلام هاشمی، نمازجمعه معروف او، جمله معروف همسر او پس از رای دادن و… همه و همه دست به دست هم می‌دهد تا برداشتی کامل از نقش خاندان هاشمی در فتنه ۸۸ را ارائه کند.

پایان مدارا، به لحاظ ساخت فنی هم از کیفیت نسبتا خوبی برخوردار است؛ هرچند که در یکی دو صحنه شاهد بی‌دقتی در مرحله تدوین هستیم، اما در مجموع تدوین و ساخت فنی مستند، در خدمت بهبود اثر بوده و به ایجاد جذابیت تصویری و حفظ ریتم و هیجان مستند کمک کرده است. استفاده از یک موسیقی مناسب و متناسب با نوع اثر نیز به هر چه بهتر شدن این مستند کمک کرده است.

مستند فقط به اینجا ختم نمی‌شود. این فقط خانوادهٔ هاشمی نیست زیر ذره بین قرار گرفته است، بلکه در دل این اتفاقات، ماجرای انتخاب مشایی بعنوان معاون اول و ماجراهای جریان انحرافی نیز زیر ذره بین قرار می‌گیرد تا به منصفانه بودن مستند کمک بیشتری کند. بخش پایانی مستند به اتفاقاتی همچون جنجال‌هایی که بیانیه‌های موسوی و ادعاهای کروبی ایجاد کرد می‌پردازد و این سیر به نهم دی ماه ختم می‌شود. آغاز مستند را بخاطر بیاورید که از جملهٔ هاشمی آغاز می‌شد که پایان مدارا با دولت نهم را یادآور می‌شد. و حالا در پایان مستند پایان مدارای مردم با فتنه گران را به تصویر می‌کشید.

پایان مدارا را می‌توان یک اتفاق خوب در عرصهٔ مستندسازی سیاسی در کشور به شمار آورد. یک قدم رو به جلو. یک نگاه دقیق و ژورنالیستی، از نوع آنچه بی‌بی سی در آثار مستند خود بکار می‌گیرد و همین عامل باعث جذابیت و تاثیر گذاری این اثر می‌شود. و به منزلهٔ روشن شدن چراغی است تا زمینه روشن شدن چراغ‌های بعدی در این عرصه را فراهم کند.

  1. دانشجو
    3 ژانویه 2012

    سلام
    بنظر این مستند از یک تفکر جناحی حمایت می کرد و تمام واقعیت را بررسی نمی کند والبته این دیدگاهش به واقعیت نزدیک است

    اگر مستند از مصاحبه های از افراد و حرکت در بین جامعه بعد از پایان فتنه و آن درگیری ها استفاده می کرد می توانست کارش را بهتر نمایش دهد

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: