دوشنبه 16 ژانویه 12 | 19:05

از گفت و گوهای عصبی تا مناظره‌های عقلانی

بعضی نگاهی می اندازند و می روند، بعضی می ایستند به تماشا، آنهایی هم شجاع تر به نظر می رسند جلو می روند تا طرفین دعوا را از هم جدا كنند البته اگر خودشان قاطی زد و خورد نشوند، همه اینها بخاطر این است كه یكی از طرفین دعوا بالای چشم آن یكی ابرویی دیده كه نباید می دیده!


نبود مهارت های گفتمانی در جامعه، پدیده خشونت در ارتباط را افزایش می دهد؛ جامعه شناسان معتقدند در روابط افراد چه در محیط های كوچك مثل خانواده و چه در جامعه باید تعامل و كنش اجتماعی وجود داشته باشد ولی با توجه به اینكه مردم هنوز مهارت ها و منطق گفت و گو را نیاموخته اند باعث تحریك عصبی و اثر گذاری منفی در یكدیگر می شوند .

‘ ابوالقاسم صمیمی’ كارشناس جامعه شناس با بیان اینكه ایجاد تعادل روحی و روانی در افراد، كاهش استرس و عصبیت را به همراه دارد گفت: در فرهنگ گفت و گو، فرد داناتر باید فضا را مدیریت كند.

وی با بیان اینكه مهارت گفت و گو باید در گام اول در خانواده ها ترویج شود افزود: باید توجه داشت كه مهارت گفت و گو فقط مخصوص محیط های خانوادگی نیست بلكه با ایجاد تعامل و برقراری گفتمان منطقی در محیط های اجتماعی هم می توان بحران های گوناگون را مدیریت كرد.

این كارشناس افزایش آستانه تحمل، پرهیز از خشونت، پرخاشگری و بی احترامی به طرف مقابل را اساس گفت و گوی سالم عنوان كرد و افزود: افراد باید در مورد این مساله مجاب شوند كه تحقیر كردن و اهانت به طرف مقابل كه معمولا همراه با پرخاشگری است در اداره كردن و به سرانجام رساندن گفت و گو ها كارساز نیست .

این روزها تعداد كسانی كه می خواهند مدیریت فضای گفت و گو ها را در دست داشته باشند كم نیست؛ آن هم بخاطر اینكه با وارد شدن فضای عمومی كشور به فصل انتخابات ، بازار جلسات گفت وگو، مناظره و پرسش و پاسخ داغ می شود و هر تشكل، حزب و جریان تاثیرگذار سیاسی می خواهد با برنده شدن در مناظره در میدان انتخابات هم رای بیشتری كسب كند.

با این حال نوع، روش و شكل برگزاری نشست ها و شیوه های برخورد افراد در این محافل نشان می دهد كه هنوز آستانه تحمل در خصوص نقد اجتماعی پایین است و آداب و قواعد مناظره و گفت و گو ها درونی نشده.

‘سیدحسن زارع پور’ آسیب شناس اجتماعی با تاكید بر لزوم نهادینه شدن آداب مناظره و رعایت شان گفت و گو از وارد شدن ادبیات سخیف كوچه بازاری و غیر محترمانه به گفت و گو های سیاسی اظهار تاسف كرد.

زارع پور گفت: مدارا كردن، واقع بینی و پذیرش فرهنگ نقد از نشانه های مناظره عقلانی است و كسانی كه با در فشار قرار گرفتن در گفت و گو بلافاصله تهمت زنی، هوچیگری و پرخاشگری را آغاز می كنند در حقیقت بازنده میدان فرهنگی نقد هستند.

این كارشناس ضعف مناظره ها در ایران را تعصب گرایی طرفین گفت و گو دانست و گفت: اعلام صد درصدی نظرات بدون توجه به ویژگی نسبی بودن موضوعات، آسیب جدی مناظره های انجام شده در ایران است و متاسفانه این تفكر متعصبانه در ارائه نظرات كه بخاطر محرومیت های فرهنگی و دانش سطحی افراد است در قشر فرهیخته هم وجود دارد.

زارع پور تاكید كرد: این فضای نامطلوب در بین اهل فكر و افراد الگو در جامعه، حوزه فرهنگ نقد را به دروازه های تخریب كشانده و این موضوع ایجاد تعامل سازنده در حوزه نقد را مشكل می كند.

‘بهمن بختیاری’ كارشناس رسانه هم با بیان اینكه جایگزینی تخریب به جای نقد اگر وارد حوزه رسانه شود خطرساز خواهد بود افزود: وارد شدن تخریب به گفت و گوها چه به صورت رو در رو انجام شود و چه به صورت مكتوب و با صدور بیانیه باشد، نه تنها راه حلی ارائه نمی دهد بلكه بخاطر فراگیری رسانه، پیامدهایی مثل التهاب آفرینی ، شایعه پراكنی ، بی اعتماد شدن افراد به یكدیگر و حاكمیت را در پی دارد.

مناظره های سیاسی یكی از پرطرفدارترین و جذابترین قالب های گفت و گو است؛ این قالب رسانه ای، به دلیل ماهیت نقدگرایانه و نفوذی كه دارد، میلیون ها مخاطب را با انگیزه جدی تعیین سرنوشت سیاسی به خود جلب می كند؛ زیرا این گفت و گوها بهترین راه برای شناسایی افراد و محك زدن واكنش های آنها در مواجه با سوالات مختلف است.

‘ علیرضا رحیمی زاده ‘ كارشناس علوم سیاسی با بیان اینكه بینندگان مناظره ها جزء رای دهندگان هستند گفت : در مناظره های سیاسی، رویكردهای فكری، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و سیاست ملی و بین الملل طرفین در معرض قضاوت افكار عمومی قرار می گیرد و اگر این مناظره ها عقلانی و بدور از تهمت زنی و تفرقه افكنی انجام شود ابهامات ذهنی اجتماع را پاسخ می دهد.

رحیمی زاده با تاكید بر لزوم ایجاد مختصات فرهنگی در گفت و گوهای سیاسی افزود: با اینكه آزادی بیان شرط اصلی مناظره است ولی رفتارهای اخلال گرایانه، بستر خشونت و عصبانیت را در گفت و گو فراهم می كند بنابراین باید با تغییر رویكرد احساسی مناظره و ورود آن به جایگاه عقلانی و نیز دوری از آزمون و خطاهای مرسوم ، برای كنترل خشونت‌ها، روش‌های عالمانه‌‌تری را پیش بگیریم.

این كارشناس وظیفه سیاسیون را آگاهی بخشی و الگودهی به عموم جامعه در خصوص ارزش های فرهنگ نقد سیاسی و ارائه آگاهی های دقیق و عمیق عنوان كرد و افزود: چنین رویكردی است كه از ایجاد فضای عصبیت ، پرخاشگری و تهمت زنی و در نتیجه تهی شدن جامعه از ارزش ها پیشگیری می كند و سبب امید مردم به آینده و سرنوشت كشور می شود.

فضای عمومی سیاست در جامعه امروز، مناظره را یكی از اركان فرایند رقابت انتخاباتی كرده و به استناد آمار هم پربیننده ترین برنامه در تاریخ تلویزیون ایران، مناظره نامزدهای دهمین انتخابات ریاست جمهوری بوده است، به نظر می رسد در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی كه جلسه های مناظره نامزدهای انتخاباتی و طرفدارانشان با مخالفان آنها برگزارمی شود باید مواظب بود این شور سیاسی، شعور اجتماعی را زیر پا نگذارد و داغی تنور مناظره های انتخاباتی بركت نان حضور مردم در عرصه سیاسی جامعه را نسوزاند.

برچسب‌ها: ،

ثبت نظر

نام:
رایانامه: (اختیاری)

متن: